Toetsenbord en blind typen: apparaten en bestanden gebruiken

Een apparaat is een machine zoals een laptop of tablet. Je kunt het gebruiken om te schrijven, tekenen en leren. Druk één keer op de aan-uitknop en wacht tot het apparaat is opgestart.

Je eigen account

Op veel apparaten op school moet je inloggen of aanmelden. Je gebruikersnaam vertelt wie je bent. Je wachtwoord is de geheime code voor je account. Typ elk in het juiste vak. Wachtwoorden verschijnen vaak als puntjes, dus let goed op je vingers.

Hoofdletters zijn belangrijk in een wachtwoord. “Zon7” en “zon7” zijn verschillend. Werkt je wachtwoord niet? Controleer Caps Lock en probeer het langzaam opnieuw. Houd je wachtwoord geheim. Alleen volwassenen die je vertrouwt en die voor je account zorgen, mogen het kennen. Vertel het aan je leerkracht als iemand anders het te weten komt.

Een app openen en beheren

Op het bureaublad of beginscherm staan kleine plaatjes die pictogrammen heten. Een pictogram kan staan voor een app, bestand, map of commando. Een huisje betekent vaak Begin. Een pictogram voor opslaan lijkt vaak op een klein vierkant schijfje.

Een app, ook wel een programma genoemd, helpt je bij een taak. Met een schrijfapp maak je een verhaal. Met een tekenapp maak je een afbeelding. Als je een app opent, verschijnt het werk op het scherm, vaak in een venster.

Veel computervensters hebben knoppen in een bovenhoek:

• Minimaliseren verbergt het venster, maar laat de app open.
• Maximaliseren laat het venster het hele scherm vullen.
• Sluiten, vaak weergegeven als ✕, sluit het venster.

Stel dat je tekening verdwijnt nadat je Minimaliseren hebt gekozen. Klik op het pictogram van de app in de balk langs de rand van het scherm. Je venster komt terug. Die balk kan de taakbalk, het Dock of de plank heten.

Sluit af

Sla je werk op voordat je de app sluit. Kies Uitloggen of Afmelden als je klaar bent op een gedeeld apparaat. Als je een laptop dichtklapt, gaat die meestal in de slaapstand. Je account kan dan nog openstaan.

Om een apparaat uit te zetten, kies je Afsluiten of Uitschakelen in het menu. Als je de aan-uitknop ingedrukt houdt, kun je niet-opgeslagen werk verliezen. Doe dat alleen als een volwassene het zegt, bijvoorbeeld als een apparaat is vastgelopen.

Zorg dat je handen schoon en droog zijn en houd drinken uit de buurt. Klap een laptop dicht voordat je hem draagt en gebruik twee handen. Draag een tablet in de gesloten hoes als die er een heeft. Vertel het aan een volwassene als er schade is.

Het kleine pijltje op je scherm is de muisaanwijzer. Beweeg een muis over het bureau of schuif met één vinger over een touchpad om de aanwijzer te verplaatsen. Wijs eerst aan en kies daarna de handeling die je nodig hebt.

Klikken, openen en keuzes bekijken

Laat je handpalm op de muis rusten. Zet je wijsvinger op de linkerknop. Je middelvinger rust op de rechterknop. Beweeg de hele muis rustig. Kom je bij de rand van het bureau, til de muis dan op en zet hem meer naar het midden neer. Bij het optillen beweegt de aanwijzer niet.

Een klik is één keer de linkerknop indrukken en loslaten. Je kunt er een pictogram mee selecteren of op een knop op het scherm mee drukken. Een dubbelklik bestaat uit twee snelle klikken zonder de muis te bewegen. In veel mapvensters op de computer open je hiermee een bestand of map.

Als een bestand alleen wordt gemarkeerd, waren je twee klikken misschien te langzaam. Houd de muis stil en probeer twee snellere klikken. Op een touchpad beweeg je de aanwijzer met één vinger. Afhankelijk van de instellingen klik je door te tikken of te drukken.

Een rechtermuisklik opent extra keuzes voor het item onder de aanwijzer. Probeer het op een bestand om Naam wijzigen of Kopiëren te vinden. Op de meeste touchpads tik of klik je met twee vingers. Op een Mac open je dit menu ook door Control ingedrukt te houden terwijl je klikt.

Sleep iets naar een nieuwe plek

Stel je voor dat je een tekening in een app verplaatst. Wijs de tekening aan. Houd de linkermuisknop ingedrukt, beweeg de muis en laat op de nieuwe plek los. Je moet de knop ingedrukt blijven houden terwijl je beweegt.

Druk bij een touchpad op het pad en blijf drukken terwijl je je vinger verschuift. Als je te vroeg loslaat, komt het item te vroeg neer. Gebruik Ongedaan maken als het naar de verkeerde plek is verplaatst en probeer het opnieuw.

Bekijk meer van een pagina

Met scrollen beweeg je je beeld omhoog of omlaag. Draai aan het muiswiel of schuif op de meeste touchpads met twee vingers. Je tekst blijft hetzelfde; je ziet een ander deel van de pagina.

De vorm van de aanwijzer kan je helpen. Met een pijl wijs je dingen aan. Boven een link verschijnt vaak een handje. Boven tekst die je kunt bewerken, verschijnt een hoge “I”. Beweeg over een zin en kijk hoe de vorm verandert. Deze vorm is anders dan het knipperende streepje dat aangeeft waar tekst verschijnt als je typt.

Een aanraakscherm reageert op je vingertop. Raak het licht aan met een schone, droge vinger. Veel schermen werken ook met een speciale aanraakpen.

Kort aanraken en ingedrukt houden

Om te tikken, raak je het scherm één keer aan en til je je vinger op. Dit werkt als een muisklik. Met één tik open je een app op het beginscherm van een tablet.

Om dubbel te tikken, raak je het scherm twee keer snel op dezelfde plek aan. Veel apps gebruiken dit om een afbeelding te vergroten of een woord te selecteren. Het resultaat hangt af van de app, dus kijk wat er is veranderd.

Bij ingedrukt houden houd je je vinger ongeveer een seconde stil op één plek. Hierdoor opent vaak een menu met keuzes. Het werkt ongeveer als een rechtermuisklik. Op een beginscherm kun je er soms een app-pictogram mee verplaatsen.

Schuif om te kijken of te verplaatsen

Een veegbeweging is snel schuiven en daarna je vinger optillen. Je kunt vegen om een pagina om te slaan of de volgende foto te bekijken. Om een item te slepen, blijf je het aanraken terwijl je langzaam beweegt. Til je vinger op waar het item moet komen.

Stel dat je afbeeldingskaartjes ordent bij een opdracht op een aanraakscherm. Raak een kaartje aan, schuif het naar het juiste vak en til je vinger op. Als je snel over de pagina veegt, verandert meestal je beeld in plaats van dat je het kaartje netjes neerzet.

Maak je beeld groter of kleiner

Zet twee vingers op een afbeelding. Spreid ze om in te zoomen. Knijp ze naar elkaar toe om uit te zoomen. Denk aan “spreid om het groter te zien”.

Spreid bij een foto van een kaart je vingers boven een klein opschrift om het te lezen. Knijp daarna om de hele kaart weer te zien. Door te zoomen verander je hoe dichtbij je kijkt. Je voegt er geen nieuwe details mee toe aan de afbeelding.

Typ op het scherm

Tik op een vak waarin je kunt schrijven. Er verschijnt een schermtoetsenbord. Tik op de letters om te typen. De pijltoets, Shift, geeft een hoofdletter. Een toets met “123” of iets vergelijkbaars toont cijfers en symbolen. Kies “ABC” om de letters terug te halen.

Je kunt deze vaardigheden op verschillende apparaten gebruiken. Een tik komt overeen met een klik en ingedrukt houden vaak met een rechtermuisklik. Met vegen kun je scrollen, net als met een muiswiel. Bij slepen houd je op beide soorten schermen iets vast, beweeg je het en laat je het los.

De meeste Engelse toetsenborden gebruiken de QWERTY-indeling. De naam komt van de eerste zes letters op de bovenste rij met letters. De letters staan niet op ABC-volgorde. Erboven staat een rij met cijfers, van 1 tot en met 9 en dan 0.

Zet woorden en regels op hun plek

Druk één keer op de lange spatiebalk tussen woorden. De cursor is het knipperende streepje dat laat zien waar het volgende teken komt. Een teken kan een letter, cijfer, leesteken of spatie zijn.

Met Enter, op een Mac Return genoemd, begin je een nieuwe alinea of beëindig je een regel wanneer je dat wilt. Je kunt er ook een keuze mee bevestigen, zoals OK. Druk er niet op telkens als je de rand van het scherm bereikt. Een schrijfapp zet woorden zelf op de volgende regel.

Met Tab ga je naar het volgende vak in een formulier. In een document kun je er een brede ruimte mee toevoegen aan het begin van een regel. Met de pijltjestoetsen verplaats je de cursor zonder tekst te wissen. Gebruik ze om een plek binnen een woord te bereiken.

Verbeter een typefout

Met Backspace wis je het teken direct links van de cursor. Op een Mac staat op deze toets “delete”. Sommige toetsenborden hebben ook een aparte Delete-toets. Die wist rechts van de cursor.

Staat de cursor aan het eind van “katt”, druk dan één keer op Backspace. Je krijgt “kat”. Als de cursor vóór de extra laatste “t” stond, zou de aparte Delete-toets die verwijderen. Controleer de positie van de cursor voordat je wist.

Hoofdletters en sneltoetsen

Houd Shift ingedrukt terwijl je op een letter drukt om één hoofdletter te maken. Laat los voor weer kleine letters. Met Shift typ je ook het bovenste teken op een toets met twee symbolen.

Caps Lock blijft aanstaan totdat je er opnieuw op drukt. De toets maakt letters tot hoofdletters, maar werkt niet als het ingedrukt houden van Shift voor de symbolen op de cijferrij. Controleer het lampje als letters steeds als hoofdletters verschijnen.

Voor een sneltoets houd je Ctrl ingedrukt, tik je op een andere toets en laat je beide los. Op een Mac gebruik je bij veel sneltoetsen Command (⌘). Met Ctrl + S of Command + S sla je op. De plustekens betekenen “samen indrukken”; je typt geen plusteken.

Met de Esc-toets annuleer je een handeling of sluit je een menu. Staat er een menu open en wil je het toch niet gebruiken, probeer dan Esc.

Je weet al hoe je een zin schrijft. Bij typen komt er een taak bij: de juiste toetsen en spaties kiezen. Lees wat er op het scherm verschijnt, ook de kleine tekens.

Hoofdletters en cijfertoetsen

Gebruik een hoofdletter aan het begin van een zin en in namen. Houd Shift ingedrukt terwijl je elke hoofdletter typt. Caps Lock helpt bij een heel woord in hoofdletters, zoals “STOP”. Een heel bericht in hoofdletters kan eruitzien alsof je schreeuwt.

Cijfers staan op de bovenste rij. Het cijfer 0 en de letter O lijken op elkaar, maar het apparaat behandelt ze verschillend. Dat geldt ook voor het cijfer 1 en de kleine letter l. Om “Lokaal 10” te typen, druk je op de cijfertoetsen 1 en 0.

Leestekens op een Amerikaans toetsenbord

De punt en de komma zitten bij de M. Typ ze zonder Shift. Voor andere tekens:

• Houd Shift ingedrukt en druk op / voor een vraagteken.
• Houd Shift ingedrukt en druk op 1 voor een uitroepteken.
• Houd Shift ingedrukt en druk op 2 voor @.
• Gebruik de toets naast Enter voor een apostrof.
• Houd Shift ingedrukt met diezelfde toets voor aanhalingstekens.

Zet geen spatie vóór een punt, komma, vraagteken of uitroepteken. Zet er één spatie achter als er meer tekst volgt. “Hallo , Sam .” wordt “Hallo, Sam.”

Maak een zin en controleer die

Probeer het voorbeeld “M’n hond Max is nu 3 jaar!” Begin met Shift voor de eerste M. Typ de woorden met één spatie ertussen. Gebruik Shift opnieuw voor de M in Max. Druk op 3 zonder Shift. Houd aan het eind Shift ingedrukt en druk op 1.

Je hebt Shift drie keer ingedrukt gehouden: twee keer voor hoofdletters en één keer voor het uitroepteken. De zin heeft 26 tekens, inclusief de spaties en het laatste teken.

Een kort bedankbriefje heeft een aanhef, een bericht en je naam nodig. Je kunt “Beste juf Patel,” typen en dan op Enter drukken. Typ “Bedankt voor het uitje naar de dierentuin.” Begin een nieuwe regel voor “Groetjes van Leo.”

Lees je bericht terug. Controleer namen, cijfers, hoofdletters en spaties. Een rood kringellijntje kan een spelfout aanwijzen. Het controleert niet elk cijfer of elke spatie voor je.

Blind typen betekent dat je alle tien je vingers gebruikt zonder naar de toetsen te kijken. Door te oefenen leren je vingers hun eigen toetsen kennen. Je ogen kunnen op je tekst blijven, zodat je fouten ziet.

Zet je stoel goed

Ga achter in je stoel zitten met je rug recht en je schouders ontspannen. Zet je voeten plat op de vloer of op een voetensteun. Houd je ellebogen gebogen, dicht langs je lichaam. Je moet bij het toetsenbord kunnen zonder naar voren te reiken.

Houd je polsen tijdens het typen recht en iets boven het toetsenbord. Buig ze niet omhoog en druk ze niet op de rand van het bureau. Zet het scherm op ongeveer een armlengte afstand. De bovenkant moet op ooghoogte of iets daaronder zijn. Vraag een volwassene om te helpen je stoel of scherm goed te zetten.

Zoek je begintoetsen

De basisrij is de middelste rij met letters. Plaats je vingers zo:

• Linkerhand, pink tot wijsvinger: A, S, D, F.
• Rechterhand, wijsvinger tot pink: J, K, L, puntkomma.
• Duimen: licht boven de spatiebalk.

Voel met je wijsvingers de streepjes op F en J. Dankzij deze streepjes kun je de beginpositie vinden zonder te kijken. Houd je vingers licht gebogen, alsof je een kleine bal vasthoudt.

Tik licht op een toets en keer daarna terug naar de basistoets. Je basisrij is een beginplek waar je tussen aanslagen naar teruggaat. Het is niet de enige rij die je zult typen.

Controleer een verschoven hand

Stel dat je “das” wilt typen, maar “fsd” krijgt. Misschien is je linkerhand één toets naar rechts geschoven. De vingers die op D en A moeten drukken, drukken nu op F en S. Ga terug en voel met je linkerwijsvinger het streepje op F.

Zoek voordat je begint met oefenen beide streepjes, plaats de andere vingers en kijk dan omhoog. Met deze korte controle merk je dat een hand verkeerd staat voordat je een hele regel typt.

Oefen zonder te veel spanning

Het leren van de vingerbewegingen vraagt weken van regelmatig oefenen. Tik licht in plaats van harder te drukken als een letter moeilijk is. Neem korte pauzes om je vingers te strekken en kijk in de verte. Doen je handen, polsen of ogen pijn? Stop dan en vertel het aan een volwassene.

Elke vinger heeft zijn eigen toetsen. Gebruik elke keer dezelfde vinger voor een toets. De kolom van een toets loopt schuin, dus een vinger reikt vaak ook iets opzij en niet alleen omhoog of omlaag.

De linkerhand

Begin met je linkervingers op A, S, D, F. Volg deze groepen:

Je linkerwijsvinger zorgt voor twee kolommen. Hij reikt voor T, G en B naar het midden van het toetsenbord. Je linkerpink gebruikt ook Tab, Caps Lock en de linker Shift-toets.

De rechterhand

Begin op J, K, L en de puntkomma.

De rechterpink bedient ook buitenste toetsen zoals de apostrof, Enter, Backspace en de rechter Shift-toets. Gebruik een duim voor de spatiebalk.

Reik uit en kom terug

Om “jet” te typen, druk je met je rechterwijsvinger op J. Reik met je linkermiddelvinger van D naar E en keer dan terug. Reik met je linkerwijsvinger vanaf F naar T en keer dan terug.

Begin met woorden uit de basisrij zoals “das”, “glas” en “slag”. Voeg steeds een paar nieuwe toetsen toe. Als je E en I leert en daarna R en U, krijg je meer woorden om mee te oefenen zonder het hele toetsenbord in één keer te leren.

Gebruik beide handen voor een hoofdletter

Houd Shift ingedrukt met de pink van de hand tegenover de letter. Bij “Tom” typt je linkerwijsvinger de T terwijl je rechterpink Shift ingedrukt houdt. Bij “Jen” typt je rechterwijsvinger de J terwijl je linkerpink Shift ingedrukt houdt.

De cijferrij volgt vergelijkbare kolommen, twee rijen boven de basisrij. Je linkerpink, -ringvinger en -middelvinger typen 1, 2 en 3. Je linkerwijsvinger doet 4 en 5. Je rechterwijsvinger doet 7; daarna doen je middelvinger, ringvinger en pink 8, 9 en 0. In typeschema’s hoort de 6 bij de ene of de andere wijsvinger. Kies er één en blijf die gebruiken.

Als een toets moeilijk te bereiken is, typ dan langzamer en gebruik de vinger die erbij hoort. Als je steeds van vinger wisselt, is de beweging moeilijker te leren. Blijf naar het scherm kijken zodat je kunt controleren wat je echt hebt getypt.

Een gelijkmatig typritme helpt je de juiste toetsen te kiezen. Houd je ogen op het scherm of op de tekst die je overtypt. Begin langzaam genoeg om de juiste vingers te gebruiken.

Kies voor zorgvuldig oefenen

Nauwkeurigheid geeft aan hoeveel van wat je typt correct is. Als je je haast en veel fouten maakt, kost het tijd om ze te verbeteren. Een hogere snelheid met veel verkeerde tekens levert geen beter werk op.

Oefen op de meeste dagen ongeveer tien minuten. Door kort en regelmatig te oefenen onthouden je vingers hun bewegingen. Blijf ook dezelfde vingers gebruiken als je een echt verhaal of verslag schrijft. Een typespelletje kan nuttige feedback geven, maar de score is alleen nuttig als je ook op je nauwkeurigheid let.

Bereken woorden per minuut

Typsnelheid wordt gemeten in woorden per minuut, of wpm. Voor deze maat tellen elke vijf tekens als één woord. Spaties en leestekens tellen ook mee. Zo is de maat eerlijk als verschillende teksten lange of korte woorden hebben.

Deel eerst het aantal tekens door vijf. Deel daarna door het aantal minuten:

Voor 150 tekens in twee minuten:

1. Reken tekens om naar typewoorden: $150÷5=30$.
2. Verdeel die over de twee minuten: $30÷2=15$.

De snelheid is 15 wpm. Als je alleen de spaties tussen echte woorden zou tellen, gebruik je een andere maat. Bijvoorbeeld: “Ik aai de kat.” heeft 14 tekens, hoewel het vier geschreven woorden zijn.

Lees een nauwkeurigheidsscore

Om de nauwkeurigheid te bepalen, tel je de correcte tekens van alle getypte tekens:

Stel dat je 200 tekens typt en er 10 fout zijn. Dan blijven er 190 correcte tekens over.

Je nauwkeurigheid is 95%. Dat betekent dat in totaal 95 van elke 100 tekens correct waren. Als percentages nieuw voor je zijn, begin dan met het aantal correcte tekens te vergelijken met het totale aantal.

Vergelijk je eigen scores over verschillende weken. Probeer zorgvuldig te typen met een gelijkmatig ritme. Als je de juiste bewegingen steeds beter kent, kun je geleidelijk sneller typen.

De cursor is het knipperende streepje in je tekst. Het laat zien waar het volgende teken verschijnt. De muisaanwijzer beweegt over het scherm; de cursor blijft staan waar tekst verschijnt als je typt.

Voeg tekst toe in het midden

Klik waar je wilt schrijven of tik daar op een aanraakscherm. Je kunt de cursor ook met de pijltjestoetsen verplaatsen. Als je typt, voeg je op die plek tekens toe en schuift de tekst erachter op.

Stel dat je “De hond rende.” hebt geschreven. Klik vlak vóór “hond”. Typ “grote ” met een spatie aan het eind. Nu heb je “De grote hond rende.” Zonder die spatie zou je “grotehond” krijgen.

Selecteer voordat je vervangt

Tekst selecteren betekent dat je het deel markeert dat je wilt veranderen. Sleep eroverheen, dubbelklik op een woord of houd Shift ingedrukt terwijl je op een pijltjestoets drukt. Met Ctrl + A selecteer je alle tekst; gebruik Command + A op een Mac.

In veel apps selecteer je met drie snelle klikken een alinea. Kijk naar de markering om precies te zien wat is geselecteerd. Als je typt, vervang je alles wat is gemarkeerd. Met Backspace of Delete verwijder je alles wat is gemarkeerd. Klik ergens anders in de tekst om de selectie op te heffen.

Om “klein” in “piepklein” te veranderen, selecteer je alleen “klein” en typ je daarna “piepklein”. Als een hele zin verdwijnt, heb je misschien meer geselecteerd dan je wilde.

Draai een verandering terug

Gebruik Ongedaan maken om je laatste verandering terug te draaien. De sneltoets is Ctrl + Z, of Command + Z op een Mac. Je kunt die meerdere keren gebruiken om verder terug te gaan. Met Opnieuw uitvoeren breng je een ongedaan gemaakte verandering weer terug.

Voor Opnieuw uitvoeren gebruik je vaak Ctrl + Y of Ctrl + Shift + Z. Op een Mac is dat vaak Command + Shift + Z. Als je het vergeet, zoek dan Ongedaan maken en Opnieuw uitvoeren in het menu of gebruik de knoppen met gebogen pijlen.

Laat lezers een titel opmerken

Selecteer de titel voordat je het uiterlijk verandert. Met B maak je tekst vet, met I cursief en met U onderstreep je tekst. Je kunt ook een andere grootte of kleur kiezen. Met Ctrl + B of Command + B zet je vet aan of uit.

Als je op Vet drukt zonder bestaande woorden te selecteren, worden de letters die je daarna typt vet. Je bestaande titel blijft hetzelfde. Selecteer de titel en kies dan Vet om de woorden te veranderen die er al staan.

Je kunt een zin verplaatsen zonder die opnieuw te typen. Je kunt woorden ook opnieuw gebruiken terwijl de eerste kopie blijft staan. Daarvoor gebruik je Knippen, Kopiëren en Plakken.

Kies tussen knippen en kopiëren

Met Kopiëren laat je de geselecteerde tekst staan en zet je een kopie op het klembord. Met Knippen verwijder je de geselecteerde tekst en zet je die op het klembord. Met Plakken voeg je de inhoud van het klembord in op de plek van de cursor.

Het klembord is een verborgen bewaarplek. Meestal staat daarop het laatste wat je hebt geknipt of gekopieerd. Door te plakken maak je het niet leeg, dus je kunt dezelfde woorden opnieuw plakken. Als je iets nieuws kopieert of knipt, vervangt dat meestal wat erop stond.

Gebruik Kopiëren voor het herhaalde refrein van een liedje. Gebruik Knippen om een zin in een verhaal naar een betere plek te verplaatsen. Als je kopieert terwijl je wilt verplaatsen, staat de zin op twee plekken.

Verplaats een zin stap voor stap

In je eerste versie staat “Ik poetste mijn tanden. Ik werd wakker.” Om de gebeurtenissen op volgorde te zetten:

1. Selecteer “Ik werd wakker.” en kies Knippen.
2. Klik aan het begin van de overgebleven zin.
3. Kies Plakken.
4. Controleer de spatie tussen de zinnen.

Het resultaat moet zijn: “Ik werd wakker. Ik poetste mijn tanden.” Voeg één spatie tussen de zinnen toe en verwijder zo nodig een extra spatie.

Gebruik sneltoetsen of menu’s

Je kunt ook rechtsklikken op geselecteerde tekst om deze commando’s te zien. Op een aanraakscherm selecteer je tekst en houd je die ingedrukt om het menu te vinden.

Plak snel na het knippen. Als je eerst iets anders kopieert, kan dat je geknipte woorden op het klembord vervangen. Gebruik Ongedaan maken als je de verkeerde tekst hebt geknipt. Als Plakken een onverwachte woordgroep invoegt, selecteer en kopieer dan de woorden die je echt nodig hebt voordat je het opnieuw probeert.

Gebruik hetzelfde idee voor afbeeldingen en bestanden

Je kunt afbeeldingen knippen, kopiëren en plakken, ook tussen documenten. Met kopiëren en plakken maak je ook een tweede bestand in een map. Om een bestand op Windows of een Chromebook te verplaatsen, knip en plak je het. Op een Mac kopieer je het bestand met Command + C, open je de nieuwe map en druk je op Command + Option + V om het te verplaatsen.

Een document is een tekst die je maakt in een schrijfapp of tekstverwerker. Het kan een verslag, brief of poster zijn. Bedenk voordat je een lege pagina opent wat je lezer moet zien.

Bouw de tekst op

Bedenk voor een kort verslag een titel, een paar alinea’s en een passende afbeelding. Open een nieuw leeg document. Typ je titel en druk op Enter. Schrijf elke alinea en druk één keer op Enter als die alinea eindigt.

Selecteer de titel om die vet of groter te maken. Laat de app gewone regels zelf afbreken. Je alinea’s houden zinnen die bij elkaar horen samen, zodat lezers steeds één idee kunnen volgen.

Voeg de afbeelding toe

Klik waar de afbeelding moet komen. Kies Invoegen en daarna Afbeelding. Je kunt een opgeslagen afbeelding kiezen, er een maken met de camera van het apparaat of een afbeeldingenverzameling gebruiken die je leerkracht goedvindt.

Selecteer de afbeelding om kleine vierkantjes of rondjes te zien die formaatgrepen heten. Sleep een formaatgreep op een hoek om de afbeelding groter of kleiner te maken terwijl de vorm behouden blijft. Kijk naar de afbeelding terwijl je sleept. Gebruik Ongedaan maken als de vorm verandert en gebruik dan de instelling van de app om de vorm te behouden. Met een formaatgreep aan een zijkant kun je een afbeelding uitrekken of platdrukken in apps waarin je het formaat vrij kunt aanpassen.

Om een geselecteerde afbeelding te verplaatsen, sleep je die naar een plek die je app toestaat. Sommige apps houden de afbeelding in een tekstregel. Knip die dan en plak hem op de nieuwe plek van de cursor. Om de afbeelding te verwijderen, selecteer je die en druk je op Backspace of Delete.

Gebruik afbeeldingen eerlijk en vermeld de bron

Kies een afbeelding die je zelf hebt gemaakt of die je mag gebruiken. Als je online een afbeelding vindt, betekent dat niet dat je toestemming hebt om die opnieuw te gebruiken. Laat een verplichte bronvermelding erbij staan.

Onder een afbeelding uit de verzameling van je klas kun je schrijven: “Afbeelding uit de afbeeldingenverzameling van de klas.” Je kunt ook bij je eigen foto iets zetten: “Foto van Ana.” Een bijschrift vertelt lezers iets over de afbeelding; een bronvermelding noemt de maker of bron.

Lees de voltooide pagina

Een rood kringellijntje kan een mogelijke spelfout aangeven. Rechtsklik op het woord om suggesties te zien. Lees elke suggestie voordat je die accepteert. Een spellingcontrole kan een bestaand woord missen dat verkeerd wordt gebruikt. In “Hij word morgen jarig.” is “word” een woord, maar in de zin moet “wordt” staan.

Lees het hele document hardop. Controleer of de titel bij de tekst past en de afbeelding erbij past. Voor “Mijn konijn” kun je een alinea over eten toevoegen, een andere over verzorging en een foto met het bijschrift “Sneeuw eet een wortel. Foto van Ana.” Sla je laatste veranderingen op.

Een bestand is een opgeslagen stuk werk, zoals een tekening of verhaal. Werk dat niet is opgeslagen, kan verdwijnen als de app sluit of het apparaat geen stroom meer heeft.

Sla vroeg en vaak op

Kies Bestand en dan Opslaan, klik op het pictogram voor opslaan of druk op Ctrl + S. Gebruik op een Mac Command + S. De eerste keer dat je opslaat, wordt om een naam en een map gevraagd. Let op beide, zodat je het bestand later terugvindt.

Sla om de paar minuten op en nadat je een nuttig stukje hebt geschreven. Sla altijd op voordat je sluit. Stel je voor dat je 20 minuten schrijft voordat de batterij leeg raakt. Als je drie minuten eerder hebt opgeslagen, loop je alleen het risico die laatste drie minuten te verliezen. Zonder op te slaan loop je het risico alle 20 minuten te verliezen.

Opslaan of Opslaan als?

Met Opslaan werk je het bestand bij waaraan je bezig bent. Met Opslaan als, soms Een kopie opslaan genoemd, maak je een ander bestand. Je kiest de naam of plek ervan. Het eerste bestand behoudt de versie die je daarin het laatst hebt opgeslagen.

Stel dat “Verhaal” is opgeslagen en je een nieuw einde wilt uitproberen. Kies Opslaan als en noem het nieuwe bestand “Verhaal versie 2”. Breng je veranderingen in deze nieuwe versie aan en sla die dan op. Je kunt het eerste verhaal nog steeds openen om de eindes te vergelijken.

Als je na het veranderen van het einde Opslaan kiest in het oorspronkelijke verhaal, werk je dat origineel bij. Je hebt dan geen aparte versie gemaakt.

Controleer automatisch opslaan

Veel online schrijfapps gebruiken automatisch opslaan. Ze slaan op terwijl je werkt, vaak al voordat je zelf Opslaan kiest. Zoek naar een bericht zoals “Opgeslagen” of een wolksymbool dat laat zien dat het opslaan klaar is.

Valt de internetverbinding weg, wacht dan tot die terug is en controleer het bericht dat het werk is opgeslagen voordat je sluit. Een pagina die nog op je scherm staat, kan veranderingen bevatten die de online opslag nog niet hebben bereikt.

Bestanden kunnen op het apparaat, op het netwerk van de school of online staan. Online opslag heet vaak de cloud. Log vanaf een ander apparaat in op je online opslag om de bestanden te openen die daar staan. Een bestand dat alleen op één laptop is opgeslagen, verschijnt niet vanzelf in je cloudopslag.

Lees het bericht bij het sluiten

Sommige apps vragen bij het sluiten of je niet-opgeslagen veranderingen wilt opslaan. Kies Opslaan om ze te bewaren. Met “Niet opslaan” gooi je veranderingen sinds de laatste keer opslaan weg. Lees het bericht voordat je klikt; een app sluiten is geen manier om op te slaan.

Een bestandsnaam vertelt wat erin staat. “Document1” helpt weinig als je veel bestanden hebt. “Verslag vulkanen” geeft je iets bruikbaars om te herkennen of naar te zoeken.

Vertel wat het bestand bevat

Houd een naam kort en duidelijk. Zet het onderwerp en de soort taak erin. Voeg zo nodig een versiewoord of nummer toe: “Verslag vulkanen klad 2”. Zo houd je je nieuwe kladversie en een eerdere versie uit elkaar.

Een klas kan een patroon afspreken, zoals naam, vak en taak. “Leo - Natuur - Planten” volgt die volgorde. Gebruik elke keer hetzelfde patroon, zodat de bestanden duidelijk bij elkaar staan.

Zet datums op volgorde

Schrijf datums in bestandsnamen als jaar-maand-dag. Gebruik twee cijfers voor de maand en de dag. “2026-03-14 Verslag vulkanen” betekent 14 maart 2026. Koppeltekens scheiden de delen.

Als je op naam sorteert, komen deze voorbeelden op datumvolgorde:

1. “2025-12-01 Aantekeningen vulkanen”
2. “2026-03-14 Verslag vulkanen”
3. “2026-11-02 Poster vulkanen”

Eerst wordt het jaar vergeleken, dan de maand en dan de dag. Als de maand voorop staat, kan een bestand uit januari van een nieuw jaar vóór een bestand uit december van een eerder jaar komen. Gebruik geen schuine strepen in datums in namen.

Houd genummerde delen op volgorde

Sommige apps vergelijken namen teken voor teken. Ze kunnen “Verhaal 10” vóór “Verhaal 2” zetten, omdat 1 vóór 2 komt. Een voorloopnul lost dit op voor getallen tot en met 99: “Verhaal 01”, “Verhaal 02”, “Verhaal 10”. Geef elk getal evenveel cijfers.

Gebruik letters, cijfers, spaties, koppeltekens of liggende streepjes in namen. Veel computers accepteren tekens zoals schuine strepen, een dubbele punt, een vraagteken of aanhalingstekens niet. Een eenvoudige naam werkt op meer apparaten.

Wijzig namen zonder werk te vervangen

Rechtsklik op een bestand en kies Naam wijzigen. Typ de nieuwe naam en druk op Enter. In veel online schrijfapps klik je bovenaan op de titel van het document om de naam te wijzigen.

Als je bij het opslaan een bericht krijgt over het vervangen van een bestaand bestand, stop dan en lees het. Door te vervangen kan het oudere werk verdwijnen. Geef je nieuwe versie een andere naam als je beide wilt bewaren. Sommige online opslagdiensten staan dubbele namen toe, maar die bestanden haal je makkelijk door elkaar.

Een map bevat bestanden en andere mappen. Het pictogram lijkt vaak op een papieren map. Door werk per vak of project te groeperen, weet je waar je later kunt zoeken.

Maak een eenvoudige mappenboom

Open je bestandenapp op de plek waar de map moet komen. Kies Nieuwe map, geef de map een duidelijke naam en druk op Enter. Op veel computers kun je ook rechtsklikken op een lege plek om Nieuwe map te vinden.

Een map in een andere map is een submap. Je kunt Natuur en Schrijven maken binnen Schoolwerk. Maak daarna Plantenproject binnen Natuur. De route “Schoolwerk › Natuur › Plantenproject” is een pad. Open elke map in die volgorde.

Houd de indeling eenvoudig genoeg om te onthouden. Zet van zes losse bestanden “Verslag planten” en “Foto planten” in Natuur. Zet “Tafeltoets” en “Poster breuken” in Rekenen. Zet “Mijn gedicht” en “Verhaal 01” in Schrijven.

Verplaatsen of kopiëren?

Met verplaatsen zet je een bestand op een nieuwe plek en haal je het weg van de oude plek. Met kopiëren maak je een apart tweede bestand. Als je de ene aparte kopie verandert, verandert de andere niet.

Om op Windows of een Chromebook te verplaatsen, selecteer je het bestand en kies je Knippen. Open de nieuwe map en kies Plakken. Op een Mac kopieer je het geselecteerde bestand met Command + C, open je de nieuwe map en gebruik je Command + Option + V om het daarheen te verplaatsen.

Als je tussen mappen op hetzelfde opslagstation sleept, wordt een bestand meestal verplaatst. Als je naar een ander opslagstation sleept, kan het worden gekopieerd. Controleer welke handeling wordt getoond terwijl je sleept, of gebruik de commando’s voor verplaatsen als je wilt verplaatsen. Open daarna de doelmap en controleer of je bestand erin staat.

Om een tweede kopie te maken, kies je Kopiëren en daarna Plakken in de andere map. Bepaal aan welke kopie je verder werkt, zodat je niet de verkeerde versie bewerkt.

Verwijder voorzichtig

Rechtsklik op een bestand dat je niet wilt bewaren en kies Verwijderen, of Verplaats naar prullenmand op een Mac. Op Windows kun je dit na het selecteren ook met de Delete-toets doen. Gebruik op een Mac Command + Delete.

Veel apparaten zetten verwijderde bestanden eerst in de prullenbak of vuilnisbak. Zet een bestand daaruit terug als je het per ongeluk hebt verwijderd, voordat de bak wordt geleegd. Als je een map verwijdert, verwijder je ook de inhoud. Open en controleer de map dus voordat je die verwijdert.

In een gedeelde map kunnen anderen de bestanden ook openen. Zet je eigen werk op de juiste plek. Verplaats, hernoem of verwijder geen bestand van iemand anders.

Je hoeft niet opnieuw aan je werk te beginnen als een bestand zoek lijkt. Probeer de plekken en hulpmiddelen waarmee je opgeslagen werk vindt.

Volg een pad

Begin in de map waarin je hebt opgeslagen. Open voor “Schoolwerk › Natuur › Plantenproject” eerst Schoolwerk, dan Natuur en dan Plantenproject. Zoek daar naar “Leo - Natuur - Planten”. Dubbelklik om het in veel bestandenapps op de computer te openen of tik erop op een aanraakscherm.

In een schrijfapp kun je met Bestand en daarna Openen naar een bestand bladeren. De sneltoets is Ctrl + O, of Command + O op een Mac.

Recent, zoeken of sorteren

De lijst Recent toont bestanden waaraan je kortgeleden hebt gewerkt. Probeer die eerst voor het verhaal van gisteren. Een lijst met recente bestanden helpt je een bestand te openen; het is geen nieuwe opslagmap voor het werk.

Gebruik zoeken als je een deel van de naam weet. Typ in de bestandenapp of online opslag een woord zoals “verslag”. Bij het zoeken maken hoofdletters vaak geen verschil, dus je kunt “Verslag vulkanen” vinden. Sommige zoekhulpmiddelen kijken ook in documenten. Controleer de naam en locatie van het resultaat voordat je het opent.

Door te sorteren verander je de volgorde van een bestandenlijst. Sorteer op naam om A tot Z te zien. Sorteer op Datum gewijzigd met de nieuwste bovenaan als je weet dat je onlangs aan het bestand hebt gewerkt. Klik in veel bestandenapps op de kolomkop Naam of Datum gewijzigd. Controleer in welke richting de lijst loopt.

Controleer gedownloade en verwijderde bestanden

Downloaden is een bestand van internet naar je apparaat kopiëren. Downloads komen vaak in een map met de naam Downloads. Zoek daar naar een afbeelding die je net hebt gedownload, ook als je verslag in Schoolwerk staat.

Als een bestand per ongeluk is verwijderd, kijk dan in de prullenbak. Een bestand daarin kun je misschien terugzetten voordat de prullenbak wordt geleegd. Kun je je werk nog steeds niet vinden, vraag het dan aan je leerkracht.

Zoek je een tekening, dan kun je eerst in Recent kijken. Zoek daarna naar een woord dat je in de naam hebt gebruikt. Controleer Downloads als je de tekening online hebt gevonden. Kijk in de prullenbak als je die misschien hebt verwijderd. Heb je de tekening gevonden, zet die dan in een map die je herkent en gebruik een duidelijke naam.

Met afdrukken maak je een papieren kopie van je werk. Open het afdrukscherm via Bestand en daarna Afdrukken, met het printerpictogram of met Ctrl + P. Gebruik op een Mac Command + P.

Kijk voordat je afdrukt

Het afdrukvoorbeeld laat zien hoe de pagina’s er op papier uitzien. Controleer of de tekst past en er geen afbeelding buiten een pagina valt. Bekijk elke pagina die je wilt afdrukken. Een extra lege pagina valt hier makkelijker op dan na het afdrukken.

Controleer op spelfouten voordat je Afdrukken opent. Zie je een probleem in het afdrukvoorbeeld, ga dan terug naar het document, verbeter het en controleer opnieuw.

Kies de instellingen

Kies de juiste printer van je klas uit de lijst. Kies daarna je pagina’s en het aantal exemplaren. Met pagina’s vertel je de printer welke delen van het document je wilt. Met het aantal exemplaren vertel je hoeveel sets van die pagina’s je nodig hebt.

Om alleen pagina 3 af te drukken, vul je “3” in bij de pagina’s. Om pagina 2 en 3 af te drukken, vul je “2-3” in. Het koppelteken betekent dat beide uiteinden van het bereik meetellen. Kies zwart-wit als kleur niet nodig is.

Stel dat een document vier pagina’s heeft. Jij en een klasgenoot hebben ieder pagina 2 en 3 nodig. Kies pagina’s “2-3” en twee exemplaren. Elk exemplaar bevat twee pagina’s:

Dat zijn vier afgedrukte pagina’s. Als je één kant van elk vel bedrukt, heb je vier vellen nodig. De pagina-instelling “2-3” is iets anders dan drie exemplaren vragen.

Stuur één taak

Druk één keer op Afdrukken en wacht. Elke druk kan een nieuwe taak sturen. Verschijnt er niets, controleer dan de printernaam en vraag het aan een volwassene. Als je herhaaldelijk op Afdrukken drukt, kunnen er later meerdere ongewenste sets verschijnen.

Haal de pagina’s op als ze klaar zijn. Vraag het aan een volwassene als het papier opraakt of vastloopt. Door vóór het afdrukken het afdrukvoorbeeld, het paginabereik en het aantal exemplaren te controleren, bespaar je papier en inkt.

Door online te delen kan iemand je werk openen zonder papieren kopie. Je kunt het inleveren via een klassenapp, in een gedeelde map zetten of een knop Delen gebruiken.

Upload of deel een opgeslagen bestand

Met een upload kopieer je een bestand van je apparaat naar een website of online opslag. Om een opgeslagen tekening in te leveren, kies je het bestand en start je de upload. Wacht tot die klaar is voordat je de pagina sluit. Een download gaat de andere kant op, van online opslag naar je apparaat.

Met een knop Delen kun je mensen toegang geven tot een bestand. Je kunt hun namen toevoegen of een link sturen. Controleer zowel de mensen als de linkinstelling voordat je klaar bent.

Kies wat ieder mag doen

Kies de minste rechten die nodig zijn voor de taak. Een leerkracht die feedback geeft, kan reactierecht nodig hebben. Een klasgenoot die een alinea toevoegt, heeft bewerkingsrecht nodig. Een klasgenoot die je voltooide verhaal leest, heeft misschien alleen leesrecht nodig.

Geef voor een presentatie over regenwouden je twee projectgenoten bewerkingsrecht. Ieder kan eigen dia’s toevoegen. Geef je leerkracht reactierecht voor feedback zonder veranderingen aan de dia’s zelf.

Sommige links gaan alleen open voor mensen die je hebt geselecteerd. Bij andere kan iedereen met de link het bestand openen. Een link die beperkt is tot gekozen mensen is de veiligere instelling voor schoolwerk. Een link versturen betekent niet altijd dat iedereen die hem krijgt toegang heeft; controleer de instelling.

Deel met de mensen die je leerkracht of een volwassene die je vertrouwt, goedvindt. Houd wachtwoorden en persoonlijke gegevens, zoals je huisadres, buiten gedeeld werk.

Werk vriendelijk samen in een gedeeld bestand

Spreek af wie aan welk deel werkt. Verander je eigen deel, tenzij de groep iets anders afspreekt. Wis het werk van een ander niet. Schrijf opmerkingen die helpen bij de taak.

“Ik vind je afbeelding van de vulkaan mooi. Kun je bij de lava een woordje zetten?” vertelt een klasgenoot wat zou helpen. “Dit is slecht” legt niet uit wat er beter kan.

Deel je eigen teksten en afbeeldingen, of werk dat je mag gebruiken. Laat bronvermeldingen bij afbeeldingen staan, ook als het hele document wordt gedeeld.