Gebeurtenissen en als-dan-anders: keuzes in programma’s

Stel je voor dat je met een vriend een spel met signalen speelt. Spreek twee regels af: “Als ik klap, raak je je neus aan.” “Als ik stamp, ga je zitten.” Wacht rustig en probeer dan elk signaal uit. De klap start de ene actie. De stamp start een andere.

Zoek de startgebeurtenis

Een gebeurtenis is iets wat gebeurt en wat een programma kan opmerken. Dat kan het indrukken van een toets of een klik zijn. De gebeurtenis is de startgebeurtenis: die start de actie. In “Als ik op de kat klik, miauwt hij” is klikken de gebeurtenis. Miauwen is de actie die daardoor start.

Een script kan wachten zonder iets te doen. De blokken onder when space key pressed wachten op die toets. Op een personage klikken start dat script niet. Je moet de gebeurtenis laten plaatsvinden waarop het script wacht.

Gebeurtenissen in een programma

Een script dat op een gebeurtenis reageert, begint met een gebeurtenisblok. Je kunt bijvoorbeeld when start button clicked of when this character clicked kiezen. Maak de actieblokken eronder vast. Ze worden op volgorde uitgevoerd, van boven naar beneden, als de gebeurtenis ze start.

Bouw dit kleine script voor een kat waarop je kunt klikken:

when this character clicked
  play sound "meow"

Klik één keer op de kat en luister. Het gebeurtenisblok merkt de klik op. Daarna wordt het geluidsblok uitgevoerd. Zoek het gebeurtenisblok voordat je voorspelt wat een script doet.

Wat gaat erin en wat komt eruit?

Invoer is iets wat de computer binnenkomt. Uitvoer is iets wat de computer doet en wat je kunt zien of horen.

Gebeurtenissen kunnen van een toetsenbord, muis, microfoon of programmeerbaar bordje komen. Een bordje kan merken dat een knop wordt ingedrukt of dat het wordt geschud. Programma’s kunnen ook berichten verzenden die andere scripts starten. Die gebeurtenissen komen uit het programma zelf.

Om een gebeurtenis van een actie te onderscheiden, vraag je: “Wat gebeurde er eerst?” In “Als de bel gaat, ga je in de rij staan” komt het afgaan van de bel eerst. In de rij gaan staan is wat je bij dat signaal moet doen.

Begin met een zin over je personage: “Als de spatiebalk wordt ingedrukt, vliegt de vogel omhoog.” Die zin vertelt je welke startgebeurtenis en welke actie je nodig hebt. Zo’n plan met stappen is een algoritme.

Kies, maak vast en probeer

Bouw een script met een gebeurtenis in vier stappen:

1. Bepaal wat er moet gebeuren en waardoor het begint.
2. Kies het bijpassende gebeurtenisblok.
3. Klik de actieblokken eronder vast in de juiste volgorde.
4. Laat de gebeurtenis plaatsvinden en bekijk het resultaat.

Kies voor “Als op de startknop wordt geklikt, zegt de vogel “Hoi!”” de startgebeurtenis. Maak er een zegblok aan vast met de tekst “Hoi!”. Klik op de startknop om het uit te proberen. Een script voor de spatiebalk heeft een apart gebeurtenisblok nodig.

Beweeg naar links en rechts

Maak twee scripts bij het personage dat je wilt bewegen:

when right arrow key pressed
  change x by 10

when left arrow key pressed
  change x by -10

De x-positie vertelt je waar het personage van links naar rechts staat. Als je er 10 bij optelt, beweegt het naar rechts. Als je de positie met −10 verandert, beweegt het naar links.

Druk drie keer achter elkaar op de pijl naar rechts. Het script wordt drie keer uitgevoerd. Elke keer komen er 10 stappen bij, dus het personage beweegt 30 stappen naar rechts. Door één keer te drukken blijft het niet oneindig bewegen. Het script is klaar na het bewegingsblok.

Bereid een nieuwe start voor

Zet voorbereidingsblokken onder de startgebeurtenis:

when start button clicked
  go to starting spot
  show
  say "Ready!"

Het personage keert terug naar zijn startplek voordat het “Ready!” zegt. Zo kun je hetzelfde programma opnieuw vanaf dezelfde plek uitproberen.

Een gebeurtenis kan ook een lus starten. Maak forever vast en zet daarbinnen next costume en wait 0.2 seconds. Na die ene klik op de startknop blijft het uiterlijk veranderen. De lus herhaalt de acties totdat je het programma stopt.

Controleer waar de blokken horen

Een los actieblok wordt niet met de gebeurtenis uitgevoerd. Sleep het totdat het vastklikt in het script. Controleer ook welk personage is geselecteerd. Een script voor een klik op de hond hoort bij de hond. Een script bij de kat met when this character clicked reageert op klikken op de kat.

Test beide pijltjestoetsen apart. Als er maar één werkt, bekijk dan de gebeurtenis van die toets, de blokken die eraan vastzitten en het personage waarbij het script hoort.

In een scène kunnen meerdere dingen tegelijk gebeuren. Een vis zwemt terwijl een krab je pijltjestoetsen volgt. Elk personage heeft zijn eigen scripts. Een ander woord voor een personage is object; sommige bloktalen noemen het een sprite.

Eén startgebeurtenis, meerdere scripts

Als twee scripts de startknop als gebeurtenis gebruiken, start de klik ze allebei. Het ene kan een kat laten lopen terwijl het andere muziek afspeelt. Hun acties kunnen tegelijk plaatsvinden.

Binnen elk script worden de blokken nog steeds van boven naar beneden uitgevoerd. Stel dat een lus voor het lopen nooit eindigt. Een muziekblok na die lus wordt dan nooit bereikt. Zet de muziek in een ander script met dezelfde gebeurtenis, zodat beide taken kunnen beginnen.

Een stilstaand object blijft op één plek. Een steen, muur of finishlijn kan stilstaan. Het object kan toch belangrijk zijn voor de scène: een bewegend personage kan het bijvoorbeeld aanraken.

Verzend een bericht

Een programma kan zijn eigen gebeurtenis maken door een bericht te verzenden. Een bericht verzenden wordt ook uitzenden genoemd.

Bouw bij de starter:

when start button clicked
  broadcast "start race"

Bouw bij de hond:

when I receive "start race"
  move 10 steps

Geef het paard een bijpassend script om het bericht te ontvangen. De hond en het paard reageren allebei als het bericht wordt verzonden. Controleer of elke ontvanger op dezelfde berichtnaam wacht. Een ontvanger blijft wachten als geen enkel script zijn bericht verzendt.

Voorspel wanneer iets gebeurt

Lees deze twee scripts met de startknop voordat je ze uitvoert:

• De uil zegt 2 seconden “Klaar?”.
• De kikker wacht 2 seconden en zegt dan “Start!”.

Beide scripts beginnen bij de klik. De eerste 2 seconden praat de uil en wacht de kikker. Na het wachten praat de kikker. De kikker wacht niet op het hele script van de uil alleen omdat de uil als eerste op je scherm staat.

Let op scripts die elkaar tegenwerken

Twee scripts kunnen proberen hetzelfde personage tegelijk te bewegen. Het ene kan het naar rechts laten bewegen terwijl het andere het naar links laat bewegen. Het personage kan heen en weer schokken of vast lijken te zitten. Lees alle scripts die tegelijk starten. Controleer wat elk script verandert voordat je besluit dat één bewegingsblok kapot is.

Kijk om je heen en vraag: “Is er iets blauws bij mij in de buurt?” Je antwoord is ja of nee. Een programma gebruikt zulke vragen om keuzes te maken.

Een voorwaarde geeft waar of onwaar als je die controleert. Ja betekent waar. Nee betekent onwaar. “Is de auto blauw?” is een voorwaarde. “Welke kleur heeft de auto?” vraagt naar een kleur en is dus geen voorwaarde die waar of onwaar is.

Controleer op dit moment

Het antwoord op een voorwaarde kan veranderen. “Regent het?” kan vanochtend onwaar zijn en vanmiddag waar. Een programma krijgt het antwoord op het moment dat het controleert.

Probeer met vrienden een regel zonder computer uit: “Als je iets roods aanhebt, ga dan staan.” Iedereen controleert zijn eigen kleding. Sommigen gaan staan; anderen blijven zitten. De regel blijft hetzelfde, maar de antwoorden verschillen.

In een alledaagse als-dan-regel komt de voorwaarde na als. De actie komt na dan: “Als het regent, neem dan een paraplu mee.”

Verbind voorwaarden met en

Bij en moeten beide delen waar zijn. “Als het zaterdag is en de zon schijnt, ga dan naar het park.”

• Zonnige zaterdag: beide delen zijn waar, dus ga.
• Regenachtige zaterdag: maar één deel is waar, dus ga niet.
• Zonnige maandag: maar één deel is waar, dus ga niet.

Controleer beide delen voordat je beslist of de verbonden voorwaarde waar is.

Verbind voorwaarden met of

Bij of moet minstens één deel waar zijn. Het telt ook als beide delen waar zijn. “Als je jarig bent of je klusjes af hebt, kies dan de film.”

Je mag kiezen op je verjaardag. Je mag ook kiezen als je je klusjes af hebt. Als beide gebeuren, voldoe je nog steeds aan de regel. In programma’s betekent of niet “precies één”.

Draai een voorwaarde om

Niet draait het antwoord om. Als “Het regent” waar is, is “Het regent niet” onwaar. Als het onwaar is dat het regent, is het waar dat het niet regent.

In veel bloktalen hebben voorwaarden puntige uiteinden. Ze passen in de opening voor de voorwaarde van een als-blok. Voorbeelden zijn touching edge?, key space pressed? en answer = 56. Elk geeft bij controle waar of onwaar als antwoord.

Soms moet een actie alleen gebeuren als een voorwaarde waar is. Een spel kan een ping laten horen als je een munt raakt. Het moet stil doorgaan als je er geen raakt.

Volg een als-dan

Blokken kiezen door een voorwaarde te controleren heet een keuzestructuur. Je hoort misschien ook de term voorwaardelijke blokken. Een als-dan-blok controleert één keer wanneer het programma erbij komt.

• Waar: voer de blokken binnenin uit.
• Onwaar: sla de blokken binnenin over.
• Ga in beide gevallen verder met het blok na het als-blok.

Probeer de regel “Als het regent, trek dan je regenjas aan. Loop naar school.” Op een regenachtige dag trek je de jas aan en loop je daarna naar school. Op een droge dag sla je de jas over en loop je naar school. Het lopen komt na de keuze en gebeurt dus in beide gevallen.

Zet acties op de juiste plek

if touching coin? then
  play sound "ding"
say "Keep going!"

Als je de munt raakt, wordt het geluid afgespeeld. Het zegblok wordt uitgevoerd of je de munt nu raakt of niet. Verplaats dat blok alleen naar binnen in het als-blok als je wilt dat ook het bericht afhangt van het raken van de munt.

Een stroomschema laat deze routes in een plaatje zien. Zet de voorwaarde in een ruit. Zet “ja” bij één pijl en laat die naar de actie lopen. Zet “nee” bij de andere pijl en laat die om de actie heen lopen. Laat beide routes vóór de volgende gezamenlijke stap weer bij elkaar komen.

Blijf controleren tijdens het spelen

Een als-blok kijkt niet de hele tijd. Als je het direct onder de startgebeurtenis zet, controleert het alleen bij de start. Als je de munt later bereikt, mist die controle dat, want die is al klaar.

Zet het als-blok in een oneindige lus om steeds opnieuw te controleren:

when start button clicked
  forever
    if key up arrow pressed? then
      change y by 10

De lus blijft de toets controleren. Zolang je die ingedrukt houdt, blijft het personage omhoog bewegen. Als je de toets loslaat, wordt de voorwaarde onwaar en wordt de beweging bij latere controles overgeslagen.

Stop met herhalen als een voorwaarde waar wordt

Een herhaal-tot-lus gebruikt een voorwaarde om te stoppen. Controleer bij repeat until touching edge?: move 5 steps eerst de rand. Onwaar betekent: beweeg en controleer daarna opnieuw. Waar betekent: verlaat de lus en ga verder. Als het personage de rand bij de start al raakt, wordt de beweging binnenin nul keer uitgevoerd.

Een quiz heeft twee reacties nodig. Een goed antwoord krijgt een compliment. Bij een fout antwoord krijgt de speler hulp. Als-dan-anders kiest tussen die twee acties.

Doorloop de twee takken

Elke route door een keuze is een tak. De dan-tak wordt uitgevoerd als de voorwaarde waar is. De anders-tak wordt uitgevoerd als die onwaar is. Telkens als de keuze wordt uitgevoerd, wordt precies één tak uitgevoerd.

ask "What is 7 × 8?" and wait
if answer = 56 then
  say "Correct!"
else
  say "Not quite. 7 × 8 = 56."

Volg een antwoord van 56. Het antwoord komt overeen met 56, dus de voorwaarde is waar. Zeg “Correct!” en sla de reactie in de anders-tak over.

Volg nu een antwoord van 54. De vergelijking is onwaar. Sla “Correct!” over en gebruik de behulpzame reactie in de anders-tak. Het programma voert niet beide reacties uit wanneer het één keer bij deze keuze komt.

Teken beide routes

Zet in een stroomschema answer = 56? in een ruit. Teken een ja-pijl naar “Correct!” en een nee-pijl naar de behulpzame reactie. Laat de routes vóór de volgende vraag bij elkaar komen. Welke reactie de speler ook krijgt, de quiz kan verdergaan.

Ook een als-dan heeft twee routes. Bij onwaar slaat het programma de actie binnenin gewoon over.

Vang de waarde in het midden op

Twee afzonderlijke als-blokken kunnen een gat overlaten. Stel je voor dat je temperature > 25 controleert voor “Het is warm!” en temperature < 25 voor “Het is niet warm”. Bij precies 25 °C zijn beide controles onwaar. Geen van beide berichten wordt getoond.

Gebruik in plaats daarvan if temperature > 25 met een reactie in de anders-tak. Bij 25 °C is groter dan 25 onwaar. De anders-tak zegt “Het is niet warm”. Elke meetwaarde krijgt nu één reactie.

Als een quiz foute antwoorden prijst, bekijk dan de takken. “Correct!” hoort in de dan-tak als de controle op gelijkheid met het antwoord waar is. Een programma kan blijven werken en toch de verkeerde reactie geven. Probeer een goed en een fout antwoord om beide plekken te controleren.

Een programma kan getallen vergelijken om te beslissen wat er daarna gebeurt. Een vergelijking geeft waar of onwaar en past dus in de opening voor de voorwaarde van een als-blok.

Lees de tekens

De brede kant wijst naar het grootste getal. Lees 12 > 9 van links naar rechts: “12 is groter dan 9.” In code controleert answer = 56 of het antwoord overeenkomt met 56.

De getallen kunnen uit getypte antwoorden, een klok, de positie van een personage of een sensor komen. Een sensor merkt iets in zijn omgeving op, zoals licht, en geeft het programma een meetwaarde.

Controleer de grens zelf

Probeer deze keuze voor het weer:

if temperature > 25 then
  say "It's hot!"
else
  say "It's not hot."

Bij 30 °C is de voorwaarde waar. Bij 15 °C is die onwaar. Bij precies 25 °C is die ook onwaar: gelijk is niet groter.

Stel dat volgens je regel 25 ook als warm moet tellen. Draai de vraag om: if temperature < 25 geeft “Het is niet warm” en anders geeft “Het is warm!”. Nu volgt 24 de dan-tak en 25 de anders-tak. Bepaal voordat je gaat bouwen waar gelijkheid thuishoort.

Vergelijk vormen en posities

Vergelijk bij een rechthoek de lengte en de breedte. Als de zijden even lang zijn, is die rechthoek een vierkant. Een rechthoek van 5 bij 5 cm voldoet; een rechthoek van 5 bij 3 cm niet.

In een race kan een finishlijn op x-positie 200 staan. Door x position > 200 binnen een oneindige lus te controleren, merk je wanneer het personage de lijn voorbijgaat. Bij precies 200 is die vergelijking nog onwaar.

Lees een veranderende sensor uit

Op dit voorbeeldbordje lopen de lichtwaarden van 0 voor donker tot 255 voor licht. Gebruik een oneindige lus met if light level < 50: doe in de dan-tak de lampjes aan en in de anders-tak uit. Een meetwaarde van 20 doet ze aan. Meetwaarden van 50 en 200 doen ze uit.

Met light level = 50 zou je alleen die precieze meetwaarde opvangen. Een sensor kan van 52 naar 48 springen en die waarde missen. Een controle met kleiner dan omvat de donkere meetwaarden aan die kant van de grens. Om een omgekeerd teken te ontdekken, lees je controle hardop: “De lichtsterkte is kleiner dan 50.”

Een quiz moet op de speler wachten. Het vraagblok toont een vraag en wacht tot de speler iets typt en op Enter drukt. Het antwoordblok bevat wat de speler het laatst heeft getypt.

Bouw één vraag in de juiste volgorde

Gebruik elke keer deze volgorde:

1. Stel de vraag en wacht.
2. Vergelijk het antwoord met het juiste antwoord op die vraag.
3. Geef de reactie voor een goed antwoord of de reactie voor een fout antwoord.

Voor een vraag over een spin is het script:

ask "How many legs does a spider have? Type a number." and wait
if answer = 8 then
  say "Yes! Spiders have 8 legs."
else
  say "Not quite. Spiders have 8 legs."

Als je 8 typt, is de vergelijking waar. Als je 6 typt, is die onwaar. De vergelijking controleert het antwoord, niet de woorden van de vraag.

Controleer het nieuwste antwoord

Stel dat je eerst een rekenvraag stelt en daarna een vraag over een spin. Het antwoord op de spinnenvraag vervangt het antwoord op de rekenvraag in het antwoordblok. Controleer het antwoord op de rekenvraag voordat je de spinnenvraag stelt.

Controleren vóór het vraagblok is ook een volgordefout. Het programma heeft het nieuwe antwoord dan nog niet ontvangen. Het controleert een ouder of leeg antwoord. Zet het vraagblok vóór de bijbehorende als-dan-anders.

Vertel de speler wat die moet typen

Een computer vergelijkt de antwoorden die je hem laat vergelijken. Als je op 8 controleert, komt het woord “acht” daar niet mee overeen. Als je op “Parijs” controleert, komt “Parij” daar ook niet mee overeen. Het idee van de speler kan goed zijn, ook als de getypte tekst niet door de controle komt.

Kies duidelijke vragen met een eenvoudige regel voor het typen. Je kunt zeggen “Typ een getal” of “Typ ja of nee”. Geef bij een keuze uit antwoorden de mogelijkheden de letters a, b en c en vraag de speler een letter te typen. Bedenk welke letter het programma moet accepteren.

Maak feedback nuttig

Een reactie op een fout antwoord kan de speler iets leren. “Niet helemaal. Spinnen hebben 8 poten” vertelt de speler wat die moet onthouden. Een reactie met alleen “Fout!” helpt de speler niet om de fout te verbeteren.

Als je nog een vraag toevoegt, verander dan zowel de vraagtekst als de vergelijking. Als je het vorige juiste antwoord in de nieuwe vergelijking laat staan, beoordeelt de quiz de nieuwe vraag verkeerd.

Sommige regels hebben meer dan twee acties nodig. Je kunt bijvoorbeeld lopen, fietsen of de bus nemen. Zet een tweede als-dan-anders in de eerste anders-tak om een anders-als-keten te maken.

Volg de controles op volgorde

if distance < 2 km then
  walk
else
  if distance < 5 km then
    ride a bike
  else
    take the bus

Begin elke keer bovenaan. Als de eerste controle waar is, ga je lopen en sla je de rest over. Als die onwaar is, ga je naar de anders-tak en controleer je de tweede voorwaarde. De laatste anders-tak vangt de overgebleven afstanden op.

Doorloop 1 km: kleiner dan 2 is waar, dus ga lopen. Doorloop 2 km: kleiner dan 2 is onwaar, maar kleiner dan 5 is waar, dus ga fietsen. Bij 4 km ga je weer fietsen. Bij 5 of 8 km zijn beide vergelijkingen onwaar, dus neem je de bus.

Waarom de volgorde ertoe doet

Wat als je eerst distance < 5 km controleert voor fietsen? Bij 1 km is die controle al waar. Het programma kiest fietsen en slaat de controle voor lopen in de anders-tak over. De tak voor lopen kan nooit worden uitgevoerd: elke afstand onder 2 is ook onder 5.

Zet bij deze controles met kleiner dan voor afstanden de kleinste grens eerst.

Twee afzonderlijke als-blokken werken anders. Als je eerst onder 5 en daarna onder 2 controleert, krijg je bij 1 km zowel fietsen als lopen. Beide voorwaarden zijn waar en er is geen anders om de tweede controle over te slaan.

Geef een aanwijzing bij het raden

Gebruik drie reacties voor een geheim getal 7:

ask "Guess my number from 1 to 10. Type a number." and wait
if answer = 7 then
  say "You got it!"
else
  if answer < 7 then
    say "Too low!"
  else
    say "Too high!"

Een gok van 7 voldoet aan de eerste controle. Een gok van 3 is niet gelijk aan 7, maar wel kleiner. Een gok van 9 voldoet aan geen van beide controles en komt bij de laatste anders-tak.

Bedenk tests voor alle routes

In een stroomschema leidt de nee-pijl van de eerste ruit naar de tweede ruit. Elke ja-pijl leidt naar een eigen actie. Probeer voor de reisregel 1, 2, 4, 5 en 8 km. Die tests bereiken elke tak en omvatten beide grenzen.

Kies een onderwerp en bedenk wie de quiz gaat spelen. Bedenk de vragen en feedback voordat je gaat bouwen. Een tabel of storyboard, een reeks plaatjes met aantekeningen, helpt je ideeën op volgorde te houden.

Bedenk de vragen

Elke vraag heeft een juist antwoord en twee reacties nodig. Hier is een plan met drie vragen:

Kies “Correct!” als reactie op de goede antwoorden. Je kunt ook gejuich toevoegen. Bepaal deze uitvoer voordat je blokken gaat kiezen.

Bouw de eerste vraag

Maak het startscript van de presentator:

when start button clicked
  say "Welcome to my quiz!" for 2 seconds
  ask "What is 7 × 8? Type a number." and wait
  if answer = 56 then
    say "Correct!" for 2 seconds
    play cheer sound
  else
    say "Not quite. 7 × 8 = 56." for 2 seconds

Voer deze vraag uit voordat je de andere toevoegt. Probeer 56, start daarna opnieuw en probeer 54. Controleer of elke reactie in de juiste tak verschijnt.

Geef spelers tijd om te lezen

Een zegblok zonder wachttijd kan te snel door de volgende vraag worden vervangen. Een reactie die tijdelijk in beeld blijft, houdt de woorden op het scherm voordat het script verdergaat. Kies een tijd waarin je spelers rustig kunnen lezen.

Voeg daarna vraag 2 toe na de hele keuze. Die heeft een eigen vraagblok en een vergelijking met 8 nodig. Vraag 3 volgt met een vergelijking met “nee”. Elke vraag volgt de volgorde: vraag, vergelijk, reageer.

Houd verschillende uitvoer in de bijbehorende takken. Gejuich hoort bij de reactie op een goed antwoord. Een zacht geluid bij een fout antwoord hoort bij de behulpzame reactie. Een verandering van uiterlijk kan ook feedback geven.

Bedenk hoe je opnieuw kunt spelen

Je kunt de vragen ook starten door op de presentator te klikken in plaats van op de startknop. Een aparte knop “Speel opnieuw” kan een bericht verzenden om bij vraag 1 te beginnen. Geef de quizpresentator het bijpassende script om het bericht te ontvangen. Probeer na afloop opnieuw te starten en controleer of de eerste vraag weer verschijnt.

Schrijf op wat de speler kan doen en waardoor die wint. Schrijf daarna regels als als-dan-zinnen: “Als de speler lava raakt, ga dan terug naar het begin.” Elke regel geeft je een voorwaarde en een actie.

Scheid besturing en regels

Toetsgebeurtenissen kunnen een personage bewegen. Een startgebeurtenis bereidt het spel voor. Een oneindige lus blijft de regels controleren terwijl de speler beweegt.

Zet voor een doolhof if touching wall? then go to starting spot in die lus. De muur is een stilstaand object: hij beweegt niet, maar als de speler hem raakt, verandert wat er met de speler gebeurt.

Als je maar één keer onder de startgebeurtenis controleert, mis je aanrakingen die later gebeuren. De speler begint meestal niet tegen de muur aan. Tegen de tijd dat de speler de muur bereikt, is die controle klaar.

Bouw een vangspel

In “Vang de appel” beweegt een mand naar links en rechts. Zet deze scripts bij de mand:

when right arrow key pressed
  change x by 10

when left arrow key pressed
  change x by -10

Zet de regels voor het vallen bij de appel:

when start button clicked
  go to top of screen
  forever
    change y by -5
    if touching basket? then
      play sound "pop"
      go to top of screen
    if touching ground? then
      say "Missed!" for 1 second
      go to top of screen

De grond is een stilstaand object langs de onderkant. De appel beweegt omlaag en controleert dan of hij is gevangen of gemist. Bij een vangst klinkt een plop en gaat de appel terug omhoog. Bij het raken van de grond verschijnt de reactie voor missen en gaat de appel ook terug omhoog.

Bouw eerst het vallen. Voeg daarna de controle op de mand toe en test een vangst. Voeg vervolgens de controle op de grond toe en laat een appel vallen zonder die te vangen. Door steeds één regel te bouwen, kun je een nieuwe programmeerfout makkelijker vinden.

Geef het spel een einde

Een doolhof kan eindigen bij een stilstaande finishlijn. Bedenk: “Als je de finishlijn raakt, zeg dan ‘Je wint!’ en stop.” Bepaal of een regel voor verliezen het spel opnieuw start of beëindigt.

Probeer de besturing, de muur, de finish en de regel voor verliezen afzonderlijk uit. Speel daarna een hele ronde. De regels moeten steeds gecontroleerd blijven worden terwijl het spel verandert en het einde moet doen wat je hebt bedacht.

Een programma kan na één goede uitvoering klaar lijken. Maar een keuze heeft meerdere routes. Testen betekent dat je bewust invoer kiest om te controleren of je plan werkt. Een programmeerfout (bug) is een fout waardoor het programma iets doet wat je niet had bedacht.

Schrijf eerst het verwachte resultaat op

Bepaal voordat je een test uitvoert wat er moet gebeuren. Dat is het verwachte resultaat. Bekijk de uitvoering en noteer het werkelijke resultaat. Vergelijk ze om te bepalen of de test is geslaagd.

Bedenk voor de quizvraag “Wat is 7 × 8? Typ een getal” deze tests:

De vorm in woorden komt niet overeen met het getal in answer = 56. Deze test controleert zowel de typregel als de tak voor onwaar. Als je pas bepaalt wat juist is nadat je het scherm hebt gezien, accepteer je makkelijk een programmeerfout.

Test waar, onwaar en de grenswaarde

Probeer minstens één invoer voor elke tak. Met alleen een goed antwoord test je nooit de reactie op een fout antwoord.

Probeer voor if temperature > 25 30 °C voor waar en 15 °C voor onwaar. Probeer ook 25 °C, de grenswaarde of precieze grens. Gelijk is niet groter, dus 25 volgt de anders-tak. Tests rond een grens helpen je een teken op te merken waardoor gelijkheid op de verkeerde plek terechtkomt.

Geef langere ketens meer tests

Probeer voor lopen onder 2 km, fietsen onder 5 en anders de bus: 1, 2, 4, 5 en 8 km. Verwacht lopen, fietsen, fietsen, bus en bus. Alle drie de takken worden uitgevoerd en beide grenzen worden getest.

Elke test volgt één route door die keuze. Als je 1 km vijf keer herhaalt, blijven de andere routes nog steeds ongetest.

Test ook de startgebeurtenissen

Druk op elke toets voor de besturing. Klik op elk personage dat moet reageren. Probeer elke knop op het bordje en elke actie die door een bericht wordt gestart. Een script dat je nooit start, is niet getest.

Vraag een vriend om je programma uit te proberen. Die kiest misschien een verrassend antwoord of gebruikt een besturing die je bent vergeten. Voeg een nuttige nieuwe test toe aan je tabel als het spelen iets laat zien wat je had gemist.

Als een programma je verrast, vergelijk dan wat er gebeurde met je plan. Debuggen betekent programmeerfouten opsporen en verhelpen. Probeer de oorzaak uit te leggen voordat je blokken verplaatst.

Volg een klein herstelplan

1. Vergelijk het werkelijke resultaat met het verwachte resultaat.
2. Zoek het script, de startgebeurtenis of de tak waar het voor het eerst misgaat.
3. Leg uit waarom dat onderdeel zich zo gedraagt.
4. Verander één ding.
5. Voer de tests opnieuw uit, ook de tests die eerder slaagden.

Als je meerdere blokken tegelijk verandert, is het moeilijker te zien welke verandering hielp.

Er gebeurt niets

Begin bij de gebeurtenis. Heb je de juiste toets gekozen? Staat het script bij het juiste personage? Zijn de actieblokken aan de gebeurtenis vastgeklikt? Als het op een bericht wacht, zoek dan het script dat het bericht verzendt. Door een verkeerd gespeld of ontbrekend bericht kan een ontvanger blijven wachten.

Het personage loopt door een muur

Stel dat dit het hele script voor de regel is:

when start button clicked
  if touching wall? then
    go to starting spot

De speler begint niet tegen de muur aan. De controle is onwaar en het script eindigt. Als de speler later tegen de muur loopt, begint die controle niet opnieuw.

Leg het uit: “De muur wordt maar één keer gecontroleerd.” Zet het als-blok in een oneindige lus. Start opnieuw, loop tegen de muur en controleer of de speler teruggaat. Controleer ook of gewoon bewegen uit de buurt van muren nog werkt.

Elk antwoord krijgt een compliment

Een quiz controleert answer = 56, maar “Goed!” zit onder de hele keuze vast. Dat blok wordt na beide takken uitgevoerd. Verplaats het naar de dan-tak. Test 56 en 54. De eerste moet een compliment krijgen; de tweede de behulpzame reactie.

Als de controle vóór het vraagblok komt, zet het vraagblok dan eerst. Als een nieuwe vraag met een oud juist antwoord vergelijkt, verander dan die vergelijking.

Een meetwaarde krijgt geen reactie

Twee afzonderlijke weercontroles gebruiken temperature > 25 en temperature < 25. Precies 25 voldoet aan geen van beide. Vervang ze door één als-dan-anders. Test daarna 30, 25 en 15 °C.

Als een regel op de verkeerde meetwaarden reageert, lees het teken dan hardop. Controleer ook de acties in de takken en de grens. Voer na een herstel je hele testtabel uit: een verandering kan de ene route herstellen en een andere kapotmaken.

Ook een programma dat werkt, moet je nog met je plan vergelijken. Om het te beoordelen, loop je elke regel na en test je of het programma doet wat je wilde. Feedback van een andere speler kan laten zien wat er beter kan.

Kortere code en minder werk

Kortere code gebruikt minder blokken voor dezelfde taak. Efficiënte code voorkomt onnodig werk voor de computer. Ze hebben met elkaar te maken, maar zijn niet hetzelfde.

Stel dat er vier keer een paar blokken staat met move 10 steps en daarna wait 0.5 seconds. Een lus met repeat 4 kan één paar bevatten. Je hebt dan minder blokken om te lezen en aan te passen. De computer beweegt nog steeds vier keer en wacht vier keer.

Eén als-dan-anders kan een controle besparen. Om één reactie te geven bij answer = 56, zet je een compliment in de dan-tak en hulp in de anders-tak. De vergelijking wordt één keer gecontroleerd. Twee afzonderlijke als-blokken voor tegengestelde gevallen controleren twee keer.

Zoek een tak die nooit wordt bereikt

Bekijk een afstandsketen die onder 5 km controleert voor fietsen voordat die onder 2 km controleert voor lopen. Elke loopafstand wordt al door de eerste controle opgevangen. De tak voor lopen kan niet worden uitgevoerd.

Probeer 1 km. De eerste voorwaarde is waar, dus fietsen wordt uitgevoerd en de rest wordt overgeslagen. Zet de controle op onder 2 eerst. Nu leidt 1 km tot lopen, 4 tot fietsen en 8 tot de bus. Test ook de grenzen van 2 en 5 km opnieuw.

Als je blokken verwijdert zonder hun taak te controleren, kun je de regels veranderen. Vergelijk het gedrag vóór en na een verbetering met dezelfde tests.

Maak namen behulpzaam

Een bericht met de naam “start race” vertelt je waarom het wordt verzonden. “bericht1” doet dat niet. Namen zoals “mand” en “finishlijn” helpen je het personage te vinden waarbij een regel hoort.

Duidelijke namen besparen je zoekwerk als je later terugkomt bij je programma. Ze helpen ook een vriend om je scripts te begrijpen.

Gebruik feedback van een speler

Vraag een vriend om te spelen en kijk waar die aarzelt. Misschien heeft de speler meer tijd nodig om feedback te lezen, een duidelijkere knop om opnieuw te starten of moeilijkere vragen. Kies veranderingen die de spelers voor wie je het maakt helpen.

Controleer na een verbetering ook de oorspronkelijke regels. Een nieuwe knop “Speel opnieuw” is alleen nuttig als die de quiz goed start en de reacties op goede en foute antwoorden nog steeds werken.