Tellen tot en met tien: hoeveel zijn het er bij elkaar?

De telwoorden van één tot en met tien komen altijd in dezelfde volgorde. Dit is het principe van de vaste telvolgorde. Je kind kent het eerste deel al. Oefen de nieuwere woorden, van zes tot en met tien, wat extra.

Zeg samen een kort stukje op

Zeg: “Eén, twee, drie, vier, vijf, zes, zeven, acht, negen, tien.” Houd een prettig ritme aan. Steek bij elk woord één vinger op, totdat beide handen open zijn. Je kunt met je duim of je wijsvinger beginnen; kies de manier die vertrouwd voelt.

Een liedje of versje kan helpen om de woorden te onthouden. Probeer “Een, twee, drie, vier, hoedje van papier” of tel tijdens het handen wassen. Zegt je kind “zes, zeven, negen”, zeg dan mee: “zeven, acht, negen”. Herhaal dat korte stukje en laat je kind eindigen met “tien”. Zo kun je het ontbrekende woord geven zonder van het spelletje een correctie te maken.

Tel terug voor een lancering

Gebruik een nepraket en zeg: “Tien, negen, acht, zeven, zes, vijf, vier, drie, twee, één. Lancering!” Terugtellen kost meer oefening. Begin met “drie, twee, één” als het langere terugtellen moeilijk voelt. Voeg een paar eerdere woorden toe als je kind eraan gewend raakt. Met “Tien kleine visjes” hoor je op een andere speelse manier hoe je terugtelt.

Begin ergens anders

Vraag: “Begin bij zes en tel verder.” Zeg samen “zes” en luister dan of je kind “zeven, acht, negen, tien” zegt. Begint je kind bij één, geef dan het beginwoord opnieuw en help zachtjes met het volgende woord. Probeer op een andere dag: “Begin bij vijf en tel terug.”

Voor een stop-en-doorgaan-spel zeg je “één, twee, drie” en wacht je even. Laat je kind “vier” aanvullen. Stop elke beurt op een andere plek, zodat je kind leert om op verschillende punten verder te tellen.

De woorden opzeggen en voorwerpen tellen zijn aparte vaardigheden. Luister op verschillende dagen of je kind zonder haperen vooruit en terug kan tellen en bij een ander telwoord kan beginnen. Probeer daarna een kleine groep speelgoed om te zien hoe je kind die woorden gebruikt.

Bij zorgvuldig tellen krijgt elk voorwerp precies één telwoord. Geen stuk speelgoed wordt overgeslagen en geen stuk speelgoed krijgt twee beurten. Deze koppeling heet een een-op-eenkoppeling. Bij zes tot en met tien voorwerpen moet je kind meer bijhouden dan voorheen.

Maak zichtbaar wat al geteld is

Leg acht grote blokken naast een lege doos. Laat je kind zien hoe je één blok in de doos doet terwijl je “één” zegt. Verplaats het volgende blok terwijl je “twee” zegt. Ga zo door, één blok per keer, tot en met “acht” en stop dan. In de doos liggen de getelde blokken; ernaast liggen de blokken die nog een beurt moeten krijgen.

Laat je kind het proberen. Kijk of de verplaatsing en het telwoord tegelijk komen. Gaan de telwoorden sneller dan de verplaatsingen, tel dan zelf langzamer en verplaats samen met je kind de blokken. Is je kind aan het einde maar blijft het telwoorden zeggen, vraag dan: “Zijn er nog blokken om te tellen?” Ook bij een telwoord hoort een blok.

Zoek waar het misgaat

Een overgeslagen blok maakt het antwoord te klein. Een blok dat twee keer wordt geteld, maakt het antwoord te groot. Stel dat er zes speelgoeddieren op het kleed staan. Je kind zegt de woorden in de juiste volgorde, maar raakt één dier twee keer aan en eindigt bij “zeven”. Help je kind om elk dier op een kussen te zetten terwijl het opnieuw telt. Op de nieuwe plek zie je welke dieren al een beurt hebben gehad.

Komen er twee telwoorden bij één aanraking, houd je vinger dan stil totdat één heel woord is gezegd. Ga daarna naar het volgende voorwerp. Een langzame tik bij elk woord kan helpen om de hand en de stem van je kind gelijk te laten lopen.

Geef “zeven” één beurt

“Zeven” heeft twee lettergrepen: “ze-ven”. Het is toch één telwoord. Sommige kinderen gaan halverwege het woord naar een nieuw stuk speelgoed. Zeg “zeven” terwijl je één blok vasthoudt en leg het dan neer voordat je “acht” zegt bij het volgende blok. Je kunt ook één keer klappen bij elk heel telwoord voordat je opnieuw met het speelgoed telt.

Na een goede telling geeft het laatste telwoord aan hoeveel voorwerpen er bij elkaar zijn. Dit idee heet kardinaliteit. Je kind kan elk stuk speelgoed goed tellen en toch nog hulp nodig hebben om met de telling antwoord te geven op “Hoeveel?”

Eindig met de hele groep

Leg zes speelgoedvisjes op tafel. Raak elk visje één keer aan terwijl je “één, twee, drie, vier, vijf, zes” zegt. Wacht even bij het laatste woord. Zwaai met je hand om alle visjes heen en zeg: “Zes visjes bij elkaar.”

Die beweging laat zien dat “zes” over meer gaat dan het visje dat je als laatste aanraakte. Vraag je kind: “Hoeveel visjes ziet de knuffel?” Accepteer “zes” als antwoord. Je kind hoeft niet de hele rij telwoorden opnieuw op te zeggen.

Begint je kind meteen opnieuw, controleer dan eerst of het goed heeft geteld. Is dat zo, doe het einde dan voor: “Je eindigde bij zes. Zes visjes!” Vraag je kind het aan de knuffel te vertellen. Heeft je kind een visje overgeslagen, help het dan zorgvuldig te tellen voordat je het laatste woord gebruikt. Het laatste woord geeft het totaal aan als bij de telling elk visje één beurt heeft gehad.

Probeer het andere uiteinde

Leg negen kleurpotloden op een rij en tel van het ene uiteinde naar het andere. Begin aan het andere uiteinde opnieuw bij “één” en tel elk kleurpotlood één keer. Beide tellingen eindigen bij “negen”. Een ander kleurpotlood krijgt het laatste telwoord, maar de hele groep bestaat nog steeds uit negen potloden.

Als je de voorwerpen in een andere volgorde telt, blijft het totaal gelijk. Dit heet het principe van de volgordeonafhankelijkheid. De telwoorden blijven in hun gewone volgorde; de volgorde waarin je de voorwerpen langsgaat, verandert.

Luister naar een antwoord

Wissel de grootte van de groepen een paar dagen af. Bij een korte rij van drie en een grotere groep van tien kun je in beide gevallen vragen: “Hoeveel zijn het er bij elkaar?” Geef je kind tijd om te antwoorden voordat je helpt. Een goede telling die meteen wordt gevolgd door het laatste telwoord laat zien dat je kind dit idee gebruikt.

Vergeet je kind het aantal later, tel dan samen opnieuw. Een eerder antwoord onthouden vraagt niet alleen telvaardigheid, maar ook geheugen. Kijk hoe je kind het laatste telwoord gebruikt direct nadat het klaar is met tellen.

De manier waarop dingen liggen, kan tellen makkelijker of moeilijker maken. Een rij heeft twee uiteinden. Een cirkel is een kring zonder duidelijk begin. Een rechthoekstructuur heeft nette rijen en kolommen. Help je kind een telroute te vinden waarbij elk voorwerp één keer aan de beurt komt.

Volg een rij van het ene uiteinde naar het andere

Zet zeven speelgoedvrachtwagens op een rij. Begin aan één uiteinde en wijs elke vrachtwagen om de beurt aan, terwijl je van “één” tot en met “zeven” telt. Stop aan het andere uiteinde. Rechts beginnen werkt net zo goed als links beginnen.

Laat genoeg ruimte over om elk voorwerp duidelijk aan te raken. Als de vrachtwagens dicht op elkaar staan, kan de vinger van je kind er een overslaan. Schuif ze wat uit elkaar en laat je kind opnieuw tellen.

Onthoud het begin van een cirkel

Zet acht speelgoeddieren in een kring. Kies een begindier en leg er een lintje naast. Tel dat dier als “één” en ga dan in één richting de kring rond. Tel de andere dieren en stop voordat het gemarkeerde dier opnieuw een beurt krijgt.

Een kind kan rond blijven gaan omdat er geen leeg uiteinde aan de rij zit. Blijft het antwoord groeien, vraag dan: “Waar begonnen we?” Houd tijdens de volgende telling een vinger naast het begindier. De markering laat zien waar je moet stoppen; het is geen extra dier om te tellen.

Tel verder in de volgende rij

Leg speelgoedmuffins in een bakvorm met twee rijen van vier. Tel langs de bovenste rij: “één, twee, drie, vier”. Ga naar het begin van de onderste rij en tel verder: “vijf, zes, zeven, acht”. In de vorm liggen acht speelgoedmuffins.

Je kind begint bij de onderste rij misschien opnieuw bij “één”. Dan telt het elke rij apart. Laat met je vinger zien hoe je naar de volgende rij gaat en zeg: “We waren bij vier. Nu vijf.” Blijf doortellen totdat elke muffin een telwoord heeft gehad.

Probeer deze telroutes op vertrouwde plekken: speelgoed op een rij geparkeerd, bekers rond een tafel of plaatjes in nette rijen. Vraag je kind waar het wil beginnen.

Los speelgoed op de vloer heeft geen kant-en-klare telroute. Je kind kan een voorwerp twee keer tellen of overslaan. Geef het getelde speelgoed een eigen plek of maak een rij voordat je begint.

Verplaats elk stuk speelgoed één keer

Leg zeven grote blokken door elkaar naast een mat. Vraag: “Hoeveel blokken liggen hier?” Je kind verplaatst één blok naar de mat bij “één”, nog een bij “twee” en gaat door totdat de vloer naast de mat leeg is. Het eindigt bij “zeven”, dus er zijn zeven blokken.

Blijft er een blok buiten de mat liggen, dan moet dat nog een beurt krijgen. Pakt je kind een blok terug van de mat, herinner het er dan aan dat die blokken al geteld zijn. Door het speelgoed te verplaatsen zijn de twee groepen goed te zien.

Je kunt ook eerst alles wat door elkaar ligt op een rij leggen en daarna de rij tellen. Door de rij te maken verplaats je de blokken, maar het aantal blijft gelijk. Je kind kan een van beide manieren kiezen als het ze allebei kent.

Houd bij welke plaatjes zijn geteld

Plaatjes in een boek kun je niet in een doos schuiven. Volg een telroute over de bladzijde, van boven naar beneden. Je kunt een telfiche op elk plaatje leggen terwijl je kind het telt. De bedekte plaatjes laten zien welke al aan de beurt zijn geweest.

Geven twee tellingen verschillende antwoorden, probeer het dan samen langzaam opnieuw. Verander bij los speelgoed de aanpak: leg het op een rij nadat je het op een hoop hebt geteld. Let erop dat elk voorwerp tijdens de controle precies één telwoord krijgt.

Kies wat je meetelt

In een mand zitten drie speelgoedhonden, twee speelgoedauto's en één speelgoedbeker. Bij “Hoeveel stukken speelgoed?” tel je ze allemaal mee en kom je op zes. Bij “Hoeveel auto's?” tel je alleen de twee auto's. Verschillende soorten voorwerpen kunnen bij één groep horen als je die samen wilt tellen.

Stel de vraag voordat je kind begint. Het moet weten of het elk stuk speelgoed telt of alleen één soort. Lijkt het antwoord onverwacht, controleer dan wat je kind heeft meegeteld en hoe het heeft geteld. Tijdens het opruimen geeft “Hoeveel stukken speelgoed zijn er in de doos gegaan?” een hoop speelgoed een nuttige telopdracht.

Klappen, sprongen en voorwerpen in de verte kun je allemaal tellen. Je kunt meer tellen dan alleen voorwerpen die je in je hand houdt. Dit is het abstractieprincipe. Steeds één ding aan één telwoord koppelen blijft daarbij belangrijk.

Bewaar elke klap op een vinger

Vraag je kind beide handen dicht te houden. Klap vijf keer langzaam. Bij elke klap steekt je kind één vinger op en houdt die omhoog. Als je stopt, telt je kind de opgestoken vingers en zegt: “Vijf klappen.”

De vingers houden het aantal vast nadat de geluiden zijn gestopt. Je kind kan ook bij elke klap één telwoord zeggen. Laat een duidelijke pauze tussen de geluiden, zodat het tijd heeft om te reageren. Blijft je kind tellen nadat je bent gestopt, probeer dan een kortere beurt en help het bij het laatste geluid te stoppen.

Bouw op naar langere beurten, tot en met tien geluiden, als de koppeling steeds goed gaat. Sneller gaan kan later. Komen de klappen te snel, dan kunnen de stem of vingers van je kind achterraken.

Kies één moment in een beweging

Zeg: “Laten we je sprongen tellen.” Zeg één telwoord bij elke landing. Bij een sprong ga je omhoog en kom je weer neer; de hele sprong krijgt één telwoord. Je kind kan eerst jouw sprongen tellen en daarna zelf tellen tijdens het springen.

Vraag ook om een aantal: “Kun je zes keer springen?” Je kind telt elke landing en stopt bij “zes”. Zijn bewegen en tellen tegelijk moeilijk, dan kun jij de woorden zeggen terwijl je kind springt. Wissel daarna van rol.

Wijs aan vanaf een afstand

Kies bij vogels op een hek één uiteinde en wijs elke vogel om de beurt aan. De vinger gaat langs het hek terwijl de telwoorden in de juiste volgorde blijven. Je kind kan op dezelfde manier de ramen van een gebouw tellen.

Een vogel die wegvliegt of speelgoed dat voorbijrolt, is moeilijker bij te houden. Begin met dingen die stilstaan en probeer daarna langzame bewegingen. Tel iets dat voorbijkomt terwijl het voorbijgaat; als het eenmaal voorbij is, is opnieuw controleren moeilijker.

Een schatting is een goede gok zonder elk voorwerp te tellen. Een schatting kan dicht bij het aantal liggen zonder precies te zijn. Door zorgvuldig te tellen vind je het precieze aantal.

Kijk, schat en controleer

Laat je kind een paar seconden een klein dienblad met zeven blokken zien. Dek het af en vraag: “Hoeveel blokken zag je ongeveer?” Stel dat je kind “zes” schat. Haal de bedekking weg en tel samen, één telwoord per blok, tot en met “zeven”.

Zeg: “Je schatte zes. We telden er zeven. Je schatting zat er dicht bij!” De schatting kwam door naar de hele groep te kijken. Bij het tellen werd elk blok gecontroleerd. Noem beide aantallen, zodat je kind ze kan vergelijken.

Je kind telt misschien zachtjes voordat het een schatting geeft. Door het dienblad na een korte blik af te dekken, help je je kind te schatten. Wil het precies goed antwoorden, zeg dan: “We schatten eerst. Daarna zoeken we uit hoeveel het er zijn.” Wacht met controleren totdat je kind heeft geschat.

Help een goede schatting te maken

Gebruik woorden zoals “ongeveer”, “bijna” en “een paar”. Schat je kind “honderd” bij een klein handjevol, vraag dan of het op minder dan tien lijkt. Haal daarna de bedekking weg en tel de groep samen. Je kind kan de volgende keer terugdenken aan het getelde aantal.

Probeer een andere groep die ongeveer even groot lijkt. Laat na het tellen van zeven blokken op een dienblad een ander dienblad met ongeveer evenveel blokken zien. Vraag: “Lijkt het bijna zeven?” Laat je kind een nieuwe schatting maken en controleer die daarna.

Groepen van ongeveer vijf tot en met tien zijn handig voor dit spel. Je kind herkent een heel kleine groep misschien in één oogopslag, zodat er weinig te schatten valt. Wissel de aantallen per beurt af en controleer langzaam genoeg om het precieze antwoord te kunnen vertrouwen.

Aftellen betekent dat je een gevraagd aantal uit een grotere groep neemt. Je kind moet het aantal onthouden, bij elk telwoord één voorwerp verplaatsen en stoppen als het dat aantal heeft bereikt.

Maak een bestelling voor een speelgoedvrachtwagen

Doe tien blokken in een mand en zet er een lege speelgoedvrachtwagen naast. Vraag: “Wil je zeven blokken in de vrachtwagen doen?” Vraag voordat je kind begint: “Hoeveel hebben we er nodig?” Zeg samen “zeven”.

Je kind doet één blok in de vrachtwagen bij “één” en een volgend blok bij “twee”. Het gaat door tot en met “zeven” en stopt. Tel de blokken in de vrachtwagen om te controleren: zeven bij elkaar. In de mand liggen nog drie blokken. Die blijven daar omdat de bestelling klaar is; je kind hoeft niet eerst de hele voorraad te tellen.

Help bij de stap die misgaat

Pakt je kind een handvol, tel die dan samen. Leg zo nodig extra blokken terug of pak er een blok bij en controleer de nieuwe groep. Help je kind de volgende beurt om steeds één blok te verplaatsen.

Telt je kind de hele mand door, herinner het dan aan het gevraagde aantal voordat het opnieuw probeert. In het begin kun je samen “zeven, stop” zeggen. Help minder als je kind zelf begint te stoppen.

Vergeet je kind het aantal halverwege, herhaal dan het gevraagde getal en begin aan een kortere beurt. Probeer vijf of zes voordat je om acht of negen vraagt. Een kind kan begrijpen hoeveel een getelde groep bevat en toch moeite hebben een verzoek te onthouden tijdens het verplaatsen van speelgoed.

Wat als de mand leeg raakt?

Vraag om acht speelgoeddieren als er maar zes zijn. Je kind telt elk dier en komt bij “zes”. Zeg: “We hebben alle dieren gebruikt. We hebben er geen acht.”

Probeer kleine opdrachten met een duidelijk stoppunt: lepels voor op tafel, boeken voor het slapengaan of blokken voor een bezorging. Laat je kind de gemaakte groep aan je geven en vertellen hoeveel het er heeft gebracht.

Twee groepen hebben evenveel voorwerpen als elk voorwerp in de ene groep één bijbehorend voorwerp in de andere groep heeft en er aan beide kanten niets overblijft. De voorwerpen mogen er verschillend uitzien. Er kunnen evenveel bekers als borden zijn, ook al verschillen hun vormen.

Leg bij elk voorwerp een bijbehorend voorwerp

Zet vijf speelgoedbordjes neer. Vraag je kind naast elk bordje één bekertje te zetten. Controleer samen de paren. Elk bordje heeft één bekertje, elk bekertje heeft één bordje en er blijft niets over. De groepen hebben evenveel voorwerpen.

Dit is paren vormen. Je kind kan een groep met evenveel voorwerpen maken zonder eerst een getal te zeggen. Heeft één bordje geen bekertje, dan zijn de aantallen nog niet gelijk. Staan er twee bekertjes bij een bordje, verplaats dan het extra bekertje en controleer elk paar opnieuw.

Tel als de groepen uit elkaar staan

Zet acht speelgoedschapen aan één kant van de kamer. Vraag je kind evenveel blokken voor hun bedjes te halen. Tel de schapen samen en onthoud “acht”. Tel bij de mand acht blokken af en stop.

Breng de blokken terug en leg er bij elk schaap één. Door paren te vormen controleer je het onthouden aantal en de afgetelde groep. Is er een schaap zonder blok of een blok zonder schaap, tel dan beide groepen opnieuw.

Kijk naar het aantal, niet naar de lengte van de rij

Een rij van zes kleine blokken kun je even lang maken als een rij van vier grote blokken. Aan de gelijke lengte zie je niet of de groepen evenveel blokken hebben. Leg naast elk groot blok één klein blok. Twee kleine blokken blijven zonder bijbehorend blok over, dus de groepen hebben verschillende aantallen.

Je kunt ook bij geluiden een groep maken. Klap langzaam terwijl je kind bij elke klap één blok op een mat legt. Tel de blokken samen als je stopt. Elk blok staat voor één klap, dus de groep laat het aantal geluiden zien.

Bij een uitgesproken verzoek zoals “Maak een toren met negen blokken” telt je kind het genoemde aantal af. Bij een zichtbare groep kan het direct paren vormen of tellen en daarna hetzelfde aantal maken. Kies de aanpak die past bij de plek van de groepen.

Als je dezelfde voorwerpen in een andere vorm neerlegt, blijft het aantal gelijk. Dit is conservatie van het aantal. Een groep kan meer ruimte innemen zonder dat er meer voorwerpen zijn.

Vergelijk vóór en na

Maak twee rijen van vijf grote blokken. Leg elk blok in de ene rij naast een bijbehorend blok in de andere. Tel elke rij: vijf en vijf. Je kind kan zien dat de aantallen gelijk zijn.

Schuif de blokken in één rij verder uit elkaar terwijl je kind kijkt. Laat elk blok in zijn eigen rij liggen. Vraag: “Liggen er nog steeds evenveel in de rijen, of liggen er in één rij meer?” Geef je kind tijd om te kijken en uit te leggen.

Kiest je kind de langere rij, tel dan samen beide rijen. Elke rij eindigt nog steeds bij “vijf”. Vertel wat er is gebeurd: “We hebben de blokken verplaatst. Er zijn geen nieuwe blokken bij gekomen.” Schuif de lange rij weer in elkaar, zodat je kind de omgekeerde beweging kan volgen.

De langere rij lijkt gemakkelijk meer, omdat die meer ruimte inneemt. Door zorgvuldig te tellen kan je kind het aantal controleren in plaats van op het uiterlijk af te gaan. Het kan opnieuw tellen terwijl het dit idee leert.

Probeer een andere vorm

Bouw een toren met zeven blokken en tel ze samen. Leg diezelfde blokken plat in een rij. Vraag voordat je opnieuw telt: “Hoeveel blokken zijn het er nu?” Het antwoord is nog steeds zeven: elk blok uit de toren ligt in de rij.

Zet op een andere dag negen speelgoeddieren dicht bij elkaar en verspreid ze daarna over een weiland van speelgoed. Vraag om een voorspelling voordat je controleert. Zorg dat je kind de verplaatsingen kan zien en elk dier kan volgen.

Houd grootte en aantal uit elkaar

Drie grote speelgoedolifanten nemen meer ruimte in dan vijf kleine speelgoedmuizen. Als je telt, zijn het drie olifanten en vijf muizen. Grote voorwerpen zijn geen extra voorwerpen; elk dier krijgt één telwoord.

Als je dezelfde stukken speelgoed draait, stapelt, afdekt of verplaatst, verandert het aantal niet. Door er een stuk speelgoed bij te doen wordt het aantal groter. Door er een weg te halen wordt het kleiner. Help je kind op de verandering zelf te letten.

Volg een kort speelgoedverhaal

Tel vier speelgoedauto's in een garage. Rijd er nog één auto bij terwijl je kind kijkt. Tel de auto's opnieuw: vijf. Zet die vijf auto's nu verspreid over het kleed. Vraag: “Hoeveel auto's zijn het er nu?” Het zijn er nog steeds vijf. Door de auto die erbij kwam, veranderde het aantal; door de auto's te verspreiden veranderden hun plekken.

Onder een doek blijft het speelgoed liggen

Tel acht speelgoeddieren op een mat. Leg er een doek overheen zonder er dieren onder vandaan te halen. Vraag: “Hoeveel dieren liggen er onder de doek?” Het zijn er acht, ook al kun je ze niet zien. Til de doek op en tel samen om te controleren.

Als je dezelfde dieren in een hoge doos doet, blijven het er ook acht. In een andere bak kan een groep voller of hoger lijken. Giet de dieren eruit en tel ze als je kind denkt dat er door de bak meer zijn.

Tel de stukjes die je hebt gemaakt

Eén cracker kun je in twee losse stukjes breken. Nu zijn er twee stukjes om te tellen, ook al komen die van één cracker. Zeg wat je telt: “Eerst één hele cracker; nu twee stukjes.” De dingen die je telt, zijn veranderd doordat een heel voorwerp losse stukjes is geworden.

De aanpak van je kind vertelt je meer dan alleen het antwoord. Een schatting en een zorgvuldige telling kunnen allebei toevallig op “acht” uitkomen. Kijk wat je kind doet voordat je beslist wat je gaat oefenen.

Kijk naar vier onderdelen van de telling

Verspreid een paar korte spelletjes over verschillende dagen. Luister naar een telling vooruit en terug. Probeer een rij en daarna een losse groep. Vraag na een telling “Hoeveel zijn het er bij elkaar?” en vraag je kind een bepaald aantal aan je te geven.

Let op deze vier dingen:

• Komen de telwoorden in de juiste volgorde?
• Krijgt elk voorwerp één telwoord en één beurt?
• Geeft het laatste telwoord antwoord op “Hoeveel?”
• Stopt je kind bij het maken van een groep met het gevraagde aantal?

Je kunt ook klappen tellen en een getelde rij uit elkaar schuiven. Daarmee zie je hoe de vertrouwde telling in een andere situatie werkt.

Kies hulp die past bij wat je zag

Stel dat je kind negen verspreide blokken telt en “tien” zegt. Je zag dat één blok twee keer werd aangeraakt. Probeer elk geteld blok in een doos te doen. De volgorde van de telwoorden oefenen zou niet helpen bij de vergissing die je zag.

Gaan de aanrakingen goed maar slaat je kind “acht” over, zeg dan samen het lastige stukje telwoorden. Is een goede telling klaar en begint je kind bij “Hoeveel?” meteen opnieuw, doe dan voor hoe je het laatste telwoord met “bij elkaar” gebruikt. Vergeet je kind het totaal later, help het dan opnieuw te tellen.

Let bij aftellen ook op onthouden en stoppen. Je kind geeft je misschien alle blokken omdat het de opdracht is vergeten, ook al kan het de blokken goed tellen. Vraag je kind het gevraagde aantal te herhalen voor de volgende beurt.

Probeer opnieuw met minder hulp

Kies een aantal dat je kind bijna aankan. Blijft acht lastig, probeer dan zes en daarna zeven. Tel één keer samen en geef je kind een beurt alleen.

Benoem een handige keuze: “Je legde elk stuk speelgoed opzij. Daardoor kon je goed bijhouden waar je was.” Kijk op een andere dag of je kind de vaardigheid laat zien met andere voorwerpen of een nieuwe ordening. Als het zonder hulp lukt in verschillende spelletjes, laat dat zien dat je kind de vaardigheid ook buiten die ene vertrouwde beurt kan gebruiken.

Een paar minuten tellen passen bij spelen, opruimen en dagelijkse bezigheden met het gezin. Houd de beurten kort en oefen vaak. Stop terwijl je kind nog wil spelen.

Kies een taak met een reden om te tellen

Vraag tijdens het opruimen: “Hoeveel dieren zijn er in de mand gegaan?” Je kind verplaatst elk stuk speelgoed één keer en vertelt je het laatste telwoord. Vraag voor het slapengaan om twee boeken en laat je kind na het kiezen van twee boeken stoppen. Wachten op een nepraket geeft je een reden om terug te tellen.

Aan tafel kunnen verschillende vaardigheden samenkomen. Vraag om vier borden. Je kind telt ze af en stopt, en zet daarna bij elk bord één beker. Verplaats de borden op tafel en vraag hoeveel borden er nu zijn. Er staan nog steeds vier borden op tafel.

Gebruik een telprentenboek als je kind bij je wil zitten. Wijs bij elk telwoord één plaatje aan. Een versje of liedje helpt bij de woorden; door de plaatjes aan te wijzen krijgen de woorden iets om te tellen.

Laat je kind jou controleren

Maak met een knuffel een speelse fout. De knuffel zegt tijdens het tellen “één, twee, vier”. Vraag: “Kun je de knuffel helpen?” Laat je kind “drie” aanvullen en de telling opnieuw laten zien.

Raak bij een andere beurt één stuk speelgoed twee keer aan. Vraag je kind een manier te laten zien om bij te houden wat al is geteld. Door jouw fout te ontdekken krijgt je kind de kans om uit te leggen wat werkt. Wissel opnieuw van rol voordat het spel vermoeiend wordt.

Kies veilige dingen om te gebruiken

Stopt je kind nog dingen in de mond, tel dan groot speelgoed in plaats van knopen, kralen of gedroogde bonen. Snijd bij hapjes druiven en andere kleine, ronde etenswaren in heel kleine stukjes die niet meer rond zijn en blijf bij je kind terwijl het eet.

Geef een keuze, zoals “Zullen we de vrachtwagens of de blokken tellen?” Houd de groep klein genoeg om goed te kunnen oefenen. Verliest je kind de belangstelling, bewaar de volgende telopdracht dan voor een andere keer.