Diergroepen en wat dieren eten

Je kunt over het lichaam van dieren leren door naar jezelf te kijken. Wijs een lichaamsdeel aan terwijl je de naam zegt.

Van hoofd tot tenen

Op je hoofd heb je haar, een gezicht, ogen, oren, een neus en een mond. Je tanden en tong zitten in je mond. Je nek verbindt je hoofd met je lichaam.

Onder je nek zitten je schouders en borst. Je buik zit aan de voorkant. Je rug zit aan de achterkant. Je benen zitten bij je heupen aan je lichaam vast.

Volg een arm vanaf je schouder naar beneden. Je arm buigt bij je elleboog. Je pols verbindt je arm met je hand. Elke hand heeft 4 vingers en een duim. Volg een been vanaf je heup naar beneden. Je been buigt bij je knie. Je enkel verbindt je been met je voet. Elke voet heeft 5 tenen. Plekken waar je lichaam buigt, heten gewrichten.

Om namen bij een tekening te zetten, schrijf je de naam van een lichaamsdeel ernaast. Trek een lijn van het woord naar het juiste deel. Volg voor “elleboog” de arm tot waar die buigt. Laat je lijn daar eindigen. De naam knie hoort bij de plek waar het been buigt.

Vijf manieren om dingen te ontdekken

Je zintuigen vertellen je over de wereld om je heen.

Stel je voor dat je een rijpe perzik vasthoudt. Met je ogen zie je de kleur. Met je vingertoppen voel je de donzige schil. Met je neus ruik je de perzik en met je tong proef je het sap. Misschien hoor je met je oren sap op een bord druppelen. Eén ding kan je via verschillende zintuigen aanwijzingen geven.

Je voelt met de huid over je hele lichaam. Je kunt een mouw tegen je arm voelen of zand onder je voeten. Je vingertoppen zijn extra goed in het voelen van kleine bobbeltjes.

Je zintuigen helpen je ook veilig te blijven. Je kunt een auto horen aankomen of rook ruiken. Proef of besnuffel iets nieuws alleen als een volwassene zegt dat het veilig is.

Andere dieren hebben ook zintuigen. Een hond gebruikt zijn ogen om te zien en zijn oren om te horen, net als jij. Met zijn neus kan hij geuren opvangen die jij niet opmerkt.

Mensen zijn dieren. Katten, vissen, kikkers, vogels en insecten zijn ook dieren. Niet alle dieren hebben een vacht of lopen op poten.

Kijk naar hetzelfde deel

Vergelijken betekent ontdekken wat hetzelfde is en wat anders is. Kies één kenmerk, zoals poten. Kijk bij beide dieren naar dat kenmerk voordat je een ander kiest.

Jij hebt een hoofd, ogen, een mond en een lichaam. Veel andere dieren hebben die delen ook. Sommige hebben delen die jij niet hebt: vleugels, vinnen, staarten, hoorns of een schild. Een vogel neemt voedsel op met zijn snavel. Jij neemt voedsel op met je mond. Delen die er anders uitzien, kunnen hetzelfde doen.

Dieren hebben verschillende aantallen poten. Mensen en vogels hebben er 2. Katten, koeien, kikkers en hagedissen hebben er 4. Insecten hebben er 6 en spinnen 8. Slangen, vissen en wormen hebben er geen. Een vogel die op een tak zit, verstopt misschien één poot. Kijk naar een ander plaatje voordat je besluit dat een deel ontbreekt.

Kijk naar de bedekking

De lichaamsbedekking van een dier is wat de buitenkant bedekt. Op jouw huid groeit wat haar. Een kat heeft een vacht, een vogel heeft veren en een slang heeft schubben. De meeste vissen hebben ook schubben. Een kikker heeft een gladde, vochtige huid. Een schildpad heeft ook een hard schild.

Hier zie je een vergelijking van een eend en een kat. Lees elke rij van links naar rechts om hetzelfde kenmerk te vergelijken.

Beide dieren hebben een kop, 2 ogen, een lichaam en poten. De eend heeft ook vleugels. De kat heeft snorharen.

Vergelijk een dier met jezelf

Denk aan een aap. Jullie hebben allebei ogen aan de voorkant van je hoofd. Jullie hebben allebei oren en handen die dingen kunnen vasthouden. Een aap heeft veel meer haar dan jij. De meeste apen hebben ook een lange staart.

Je kunt zeggen: “We hebben allebei handen, maar ik heb geen staart.” Door het kenmerk te noemen, maak je je vergelijking duidelijk. Bij “We zien er anders uit” vraagt de luisteraar zich af welk deel je bedoelt.

Je kunt dierenplaatjes in groepen indelen door naar hun lichaam te kijken. Dat heet sorteren. Een duidelijke regel vertelt je waar elk plaatje hoort.

Stel een ja-of-neevraag

Probeer “Heeft het poten?” Iedereen kan naar poten kijken en het antwoord controleren. “Is het leuk?” is geen handige regel. Mensen kunnen verschillende antwoorden geven. “Is het groot?” is onduidelijk als je niet zegt waarmee je het vergelijkt.

Sorteer deze 6 plaatjes: koe, roodborstje, goudvis, paard, eend en slang.

1. Kijk naar de koe. Ze heeft poten, dus zet haar onder “Ja”.
2. Controleer elk ander dier op dezelfde manier.
3. Lees elke groep en controleer de plaatjes.

Er staan 4 plaatjes onder “Ja” en 2 onder “Nee”. Samen zijn dat er 6. Controleer ook of elke naam één keer voorkomt. Deel de dieren met poten nu opnieuw in: roodborstje en eend hebben 2 poten; koe en paard hebben er 4.

Je kunt dezelfde plaatjes ook op een andere manier sorteren. Bij “Heeft het veren?” komen roodborstje en eend onder “Ja”. Koe, goudvis, paard en slang komen onder “Nee”. De dieren blijven hetzelfde. Door de regel veranderen de groepen.

Gebruik twee cirkels

Teken twee cirkels met een gemeenschappelijk midden. Schrijf bij de ene “Kan vliegen” en bij de andere “Heeft veren”. Controleer bij elk dier beide regels. Geef elk plaatje één plek, ook de plaatjes buiten beide cirkels.

• Een adelaar kan vliegen en heeft veren. Zet hem in het gemeenschappelijke midden, de overlap.
• Een vleermuis kan vliegen maar heeft geen veren. Zet hem in de vliegcirkel, buiten de overlap.
• Een pinguïn heeft veren maar kan niet vliegen. Zet hem in de verencirkel, buiten de overlap.
• Een hond past bij geen van beide regels. Zet hem buiten beide cirkels.

Voel voorzichtig midden op je rug. De rij kleine botten daar is je wervelkolom. Die helpt je rechtop te blijven en zorgt dat je kunt buigen en draaien.

Dieren met een wervelkolom heten gewervelde dieren. Een hond heeft er één in zijn lichaam. Een vis, kikker, slang en vogel ook. Jij bent ook een gewerveld dier.

Vijf groepen om te leren

We delen dieren met een wervelkolom in 5 grote groepen in. Hun lichaam geeft ons aanwijzingen.

Een kieuw haalt zuurstof uit water zodat een dier kan ademen. Longen halen zuurstof uit lucht. Zuurstof is een gas dat dieren nodig hebben om in leven te blijven. Een vis kan onder water ademen met zijn kieuwen. Een zwemmend zoogdier moet boven water komen om adem te halen.

Gebruik lichaamskenmerken

Kijk eerst naar de lichaamsbedekking van een dier. Zoek daarna uit hoe het ademt en hoe zijn jongen hun leven beginnen. Deze kenmerken helpen je de groep te vinden.

De plek waar een dier leeft, is niet genoeg. Een goudvis, kikker, schildpad, pinguïn en walvis kunnen allemaal gebruikmaken van water. Toch horen ze bij 5 verschillende groepen. De goudvis heeft kieuwen. De pinguïn heeft veren. De walvis ademt lucht in en voedt zijn jongen met melk.

Dieren zonder wervelkolom

Wormen, spinnen, insecten, slakken, krabben en kwallen hebben geen wervelkolom. Het zijn dieren, maar ze horen niet bij deze 5 groepen. Een vlinder heeft vleugels, maar is geen vogel. Een zeester leeft in zee, maar is geen vis.

Een wervelkolom zit binnen in het lichaam. Op een foto kun je die misschien niet zien. Een boek waarin je de botten ziet, kan je helpen dit te controleren.

Een goudvis zwemt in een vijver langs een kikkervisje. Ze leven allebei in het water, maar het kikkervisje groeit uit tot een kikker. De goudvis blijft een vis.

Vissen ademen met kieuwen

Vissen leven in het water. Hun kieuwen halen zuurstof uit het water. Vinnen en een staart helpen hen zwemmen. De meeste vissen hebben een lichaam dat bedekt is met schubben. Zalmen, tonijnen, haaien en zeepaardjes zijn vissen.

De meeste vissen leggen kleine eitjes in het water. Sommige, waaronder guppy's en sommige haaien, krijgen levende jongen. Je hebt dus meer dan het kenmerk eieren nodig om een vis te herkennen.

Een haai heeft vinnen en kieuwen en is dus een vis. Een paling is lang en dun, net als een slang. Hij heeft ook vinnen en kieuwen: het is dus ook een vis.

Amfibieën beginnen hun leven en groeien

Kikkers, padden, watersalamanders en andere salamanders zijn amfibieën. Veel beginnen hun leven in het water en leven later ook op het land. De meeste hebben een gladde, vochtige huid zonder schubben. De huid van een pad is bobbeliger en droger dan die van een kikker. Toch heeft die ook geen schubben. Amfibieën hebben vochtige plekken nodig zodat hun huid niet uitdroogt.

Bekijk stap voor stap hoe een kikker in de vijver groeit.

1. De moeder legt zachte eitjes met een laagje gelei eromheen. Een klomp van deze eitjes heet kikkerdril.
2. Een kikkervisje komt uit het ei. Het heeft kieuwen en een staart. Het zwemt in de vijver.
3. Er groeien achterpoten en daarna voorpoten. De staart wordt kleiner.
4. De jonge kikker heeft nu 4 poten en longen. Hij kan lucht inademen en het land op springen.

Volwassen kikkers en padden ademen met longen. Hun vochtige huid neemt ook zuurstof op uit lucht of water.

Kijk naar meer dan poten

Een kikker en een hagedis hebben allebei 4 poten. Aan hun huid kun je ze uit elkaar houden. De kikker heeft een gladde, vochtige huid. De hagedis heeft droge schubben en hoort bij de reptielen.

Een vis en een kikkervisje hebben allebei kieuwen. Kijk wat er gebeurt als ze groeien. De vis houdt zijn kieuwen en blijft in het water. Het kikkervisje krijgt poten en longen terwijl het een kikker wordt.

Een schildpad en een eend kunnen allebei zwemmen. Ze ademen allebei lucht in en leggen allebei eieren. Kijk naar hun lichaamsbedekking om hun groepen uit elkaar te houden.

Reptielen hebben droge schubben

Slangen, hagedissen, water- en landschildpadden, krokodillen en alligators zijn reptielen. Hun huid heeft droge schubben. Schildpadden hebben ook een hard schild.

Reptielen ademen lucht in met longen. De meeste leggen eieren met een stevige schaal op het land. Sommige slangen en hagedissen krijgen in plaats daarvan levende jongen. Een zeeschildpad zwemt in de oceaan, maar komt boven om adem te halen. De moeder komt naar het strand om eieren in het zand te leggen.

Veel hagedissen en slangen liggen in de zon om op te warmen. Ze gebruiken warmte uit hun omgeving om hun lichaam op te warmen. Als ze te warm worden, kunnen ze naar de schaduw gaan.

Vogels hebben veren

Een roodborstje, eend, pinguïn en struisvogel zijn allemaal vogels. Vogels hebben veren, een snavel, 2 vleugels en 2 poten. Ze ademen lucht in met longen. Alle vogels leggen eieren met een harde schaal. Veel vogels bouwen een nest en zitten op hun eieren om ze warm te houden.

Veren zijn een duidelijk kenmerk. Vogels zijn de enige dieren die nu leven en veren hebben. Een vogel kan ook schubben op zijn poten hebben, dus kijk naar het hele lichaam.

Zoek de groep van de pinguïn

Een pinguïn zwemt met zijn vleugels en kan niet vliegen. Controleer zijn lichaamskenmerken.

1. Heeft hij veren? Ja.
2. Heeft hij een snavel? Ja.
3. Legt hij eieren met een harde schaal? Ja.

Die kenmerken passen bij een vogel. Veel vogels vliegen, maar niet elke vogel doet dat. Struisvogels, emoes en kiwi's zijn ook vogels die niet kunnen vliegen.

De kenmerken longen en eieren kunnen bij beide groepen passen. Veren laten zien waarom een pinguïn bij de vogels hoort, terwijl een schildpad bij de reptielen hoort.

Jij hoort bij dezelfde diergroep als een muis en een olifant. Jullie zijn allemaal zoogdieren. Zoogdieren kunnen er heel verschillend uitzien, dus zoek naar hun lichaamskenmerken.

Haar, longen en melk

Zoogdieren hebben haar of een vacht en ademen lucht in met longen. Hun moeders maken melk om hun jongen te voeden. Een kalf, een puppy en een jonge walvis drinken allemaal melk van hun moeder.

De meeste zoogdieren krijgen levende jongen. Een jong groeit in zijn moeder tot het wordt geboren. Jij hebt haar, ademt met longen en bent levend geboren. Moeders kunnen melk maken voor hun baby's. Dat zijn jouw kenmerken als zoogdier.

Honden, katten, paarden, koeien, apen en mensen zijn zoogdieren. Een piepkleine muis en een enorme olifant horen door deze kenmerken bij elkaar, ook al verschillen ze in grootte.

Zoogdieren op verrassende plekken

Walvissen en dolfijnen leven in zee. Ze ademen lucht in door een blaasgat boven op hun kop. Hun jongen worden levend geboren en drinken melk. Volwassen walvissen en dolfijnen hebben heel weinig of geen haar. Hun ademhaling en jongen helpen je hun groep te vinden.

Vleermuizen zijn zoogdieren die vliegen door met hun vleugels te slaan. Hun lichaam heeft een vacht en hun jongen drinken melk. Vogels hebben veren. De vleugels van een vleermuis maken hem nog geen vogel.

Zoogdieren die eieren leggen

Een vogelbekdier heeft een vacht en legt eieren. Als haar jongen uit het ei komen, voedt de moeder ze met melk. Een mierenegel doet dit ook. Het zijn zoogdieren, ook al komen ze uit een ei.

Daarom zeggen we dat de meeste zoogdieren levende jongen krijgen. Alleen het kenmerk eieren zou het vogelbekdier in de verkeerde groep plaatsen. Zijn vacht en melk passen bij de zoogdieren.

Een jong in een buidel

Kangoeroes en koala's zijn zoogdieren met een buidel. Een jonge kangoeroe heet een kangoeroejong. Het is heel klein als het wordt geboren. Het klimt in de buidel van zijn moeder en drinkt melk terwijl het daar groeit. De buidel draagt en beschermt het jonge zoogdier.

Sommige dieren zetten je eerst op het verkeerde been. Een zeepaardje heeft “paard” in zijn naam. Een salamander lijkt een beetje op een hagedis. Lichaamskenmerken helpen je ze in te delen.

Controleer de kenmerken samen

Vraag naar de lichaamsbedekking, ademhaling en jongen. Aan veren zie je dat een dier een vogel is. Bij dieren met een wervelkolom vertellen haar of een vacht je dat het een zoogdier is. Andere kenmerken moet je misschien samen gebruiken.

“Legt eieren” past bij vogels, de meeste vissen, veel amfibieën en de meeste reptielen. Het past ook bij een vogelbekdier. Je hebt nog een kenmerk nodig om tussen die groepen te kiezen.

Zoek uit bij welke groep een walvis hoort.

1. Op zijn gladde lichaam is bijna geen haar te zien.
2. Hij komt boven om lucht te halen en ademt met longen.
3. Zijn jongen worden levend geboren en drinken melk.

De longen en melk passen bij zoogdieren. Je kunt uitleggen: “Een walvis is een zoogdier omdat hij lucht inademt en zijn jongen melk geeft.”

Sorteer een verzameling

Deel deze 8 plaatjes in de 5 groepen in: goudvis, kikker, slang, roodborstje, hond, haai, pinguïn en walvis.

Er zijn 2 vissen, 1 amfibie, 1 reptiel, 2 vogels en 2 zoogdieren. Dat zijn samen 8 dieren. Lees elke naam opnieuw om te controleren of die één keer in de juiste groep staat.

Kijk verder dan een naam of beweging

Een zeepaardje heeft vinnen en kieuwen: het is een vis. Een zeester en een kwal hebben geen wervelkolom: geen van beide is een vis. Een salamander heeft een vochtige huid zonder schubben: het is een amfibie. Een zeeschildpad heeft schubben en longen: het is een reptiel.

Op een plaatje is een handig kenmerk misschien niet te zien. Je ziet niet op elke foto dat een walvis melk maakt. Zoek in een boek informatie over zijn jongen of vraag het aan een volwassene. Gebruik daarna wat je leert om zijn groep uit te leggen.

Dieren krijgen voedsel door te eten. Sommige eten planten, sommige eten andere dieren en sommige eten allebei. We hebben voor elke soort eter een naam.

Drie voedselgroepen

Een planteneter eet planten. Plantaardig voedsel bestaat onder andere uit gras, bladeren, fruit, wortels en zaden. Koeien, schapen, paarden, konijnen, herten, giraffen, olifanten en koala's zijn planteneters. “Herbi-” komt van een woord voor gras of planten.

Een vleeseter eet andere dieren. Leeuwen, tijgers, wolven, katten, uilen, adelaars, haaien en slangen zijn vleeseters. Insecten, wormen en vissen tellen ook als dieren. Een kikker die vliegen vangt en een pinguïn die vis eet, eten allebei dierlijk voedsel.

Een alleseter eet zowel plantaardig als dierlijk voedsel. Varkens, kippen, bruine beren en wasberen zijn alleseters. “Omni-” betekent alles: hier helpt het je beide soorten voedsel te onthouden.

Mensen zijn ook alleseters. Ons lichaam kan voedsel van planten en dieren gebruiken. Sommige mensen kiezen maaltijden zonder vlees. Die keuze verandert niet bij welke diergroep mensen horen.

Sorteer op voedsel van volwassen dieren

Een kalf drinkt melk, maar een volwassen koe eet gras. We noemen koeien planteneters vanwege het voedsel dat ze als volwassen dier eten. Gebruik bij het sorteren wat een dier als volwassen dier meestal eet.

Probeer deze verzameling: leeuw, koe, schaap, bruine beer, konijn, uil en varken.

Er zijn 3 planteneters, 2 vleeseters en 2 alleseters: samen 7 dieren. Een dier dat beide soorten eet, komt één keer in de groep alleseters.

Eén dier kan twee groepsnamen hebben

Een koe en een leeuw zijn allebei zoogdieren. Hun voedselgroepen verschillen: de koe is een planteneter en de leeuw een vleeseter. Groepen op basis van lichaamskenmerken en voedselgroepen geven antwoord op verschillende vragen.

De grootte bepaalt niet wat een dier eet. Een olifant is een enorme planteneter. Een uil is veel kleiner en eet dieren.

De mond of bek van een dier helpt het om voedsel te krijgen en te eten. Kijk naar de vorm en bedenk wat die vorm kan doen.

Tanden doen verschillende dingen

Koeien, paarden en schapen hebben brede, platte kiezen. Die malen planten fijn tot kleine, zachte stukjes. Konijnen hebben ook scherpe voortanden die gras en bladeren afknippen.

Leeuwen, wolven en katten hebben lange, puntige tanden om voedsel te grijpen en vast te houden. Scherpe kiezen snijden vlees. Mensen en beren hebben verschillende soorten tanden voor verschillend voedsel. Ga met je tong voorzichtig over je eigen tanden. Je voortanden zijn dunner dan je brede, bobbelige kiezen.

Ook snavels passen bij het voedsel

Vogels hebben geen tanden. Een snavel helpt hen bij het eten.

• De scherpe haaksnavel van een adelaar of uil scheurt vlees.
• De korte, dikke snavel van een vink of mus kraakt zaden.
• De lange, dunne snavel van een kolibrie kan bij nectar in bloemen komen.
• De brede, platte snavel van een eend schept voedsel uit het water.

Nectar is een zoete vloeistof die bloemen maken. Het is plantaardig voedsel. De vorm van een snavel kan je helpen raden bij welk voedsel een vogel kan komen of welk voedsel hij kan openbreken.

Van vorm naar voedsel

Stel je een vogel voor met een haaksnavel en scherpe, gebogen klauwen.

1. De klauwen kunnen andere dieren grijpen.
2. De haaksnavel kan vlees in stukken scheuren.
3. Deze taken wijzen erop dat de vogel dieren eet. Het is waarschijnlijk een vleeseter, zoals een havik.

Controleer daarna wat de vogel echt eet door ernaar te kijken of erover te lezen. Een mond of bek is een aanwijzing en het voedsel geeft je het antwoord.

Andere delen helpen ook bij het eten. Een kikker vangt insecten met zijn kleverige tong. Een olifant trekt met zijn slurf bladeren los. De lange nek van een giraf helpt hem bij bladeren hoog in een boom te komen.

Kijk naar een vogel op de grond en daarna in de lucht. Eén dier kan op verschillende manieren bewegen. Verschillende lichaamsdelen helpen bij verschillende bewegingen.

Delen die dieren helpen bewegen

Dieren bewegen om voedsel, water en veilige plekken te vinden. Ze bewegen ook om aan gevaar te ontsnappen. Poten helpen dieren lopen, rennen, huppen en klimmen. Vleugels helpen veel dieren vliegen. Vinnen en staarten helpen vissen zwemmen.

Graven betekent grond weghalen om erin te komen. De brede voorpoten van een mol schuiven grond opzij. Een slang heeft geen poten. Ze beweegt haar lichaam tegen de grond om vooruit te komen.

Meer dan één manier

Een eend loopt op poten, zwemt met zwempoten en vliegt met vleugels. Een kikker springt op het land en zwemt in het water. Jij kunt lopen, rennen, klimmen, springen en zwemmen. Jij rent op 2 benen; een hond rent op 4 poten.

Het jachtluipaard is het snelste landdier. Het rent op 4 lange poten. Een walvis zwemt en een vleermuis vliegt, maar ze zijn allebei zoogdieren, net als het jachtluipaard. De manier van bewegen bepaalt de diergroep niet.

Vliegen en zweven

Vogels en vleermuizen slaan met hun vleugels om te vliegen. Een vliegende eekhoorn spreidt huidflappen tussen zijn poten. Hij zweeft van boom naar boom zonder met vleugels te slaan.

Vleugels kunnen ook andere taken hebben. Een pinguïn gebruikt zijn vleugels onder water als vinnen. Een struisvogel spreidt zijn vleugels om in evenwicht te blijven en van richting te veranderen tijdens het rennen.

Een reis met de seizoenen mee

Sommige dieren maken elk jaar rond dezelfde tijd een lange reis. Dat heet trek. Veel ganzen en zwaluwen verlaten koude plekken vóór de winter. Ze reizen naar warmere plekken waar ze voedsel kunnen vinden en komen in de lente terug.

Een lichaamsdeel kan een dier helpen voedsel te krijgen, warm te blijven of aan gevaar te ontsnappen. Om uit te leggen hoe het helpt, noem je het deel en wat het doet.

Beschermen en verstoppen

Het harde schild van een schildpad beschermt zijn lichaam. Sommige schildpadden trekken hun kop erin terug. De stekels van een stekelvarken en een egel zijn scherp. Daardoor is het voor een aanvaller moeilijker om het dier te bijten. Hoorns en hoeven kunnen dieren helpen terug te vechten.

Camouflage helpt een dier niet op te vallen in zijn omgeving. De witte vacht van een ijsbeer is moeilijk te zien tegen de sneeuw. Door de strepen van een tijger valt zijn vorm minder op tussen hoog gras.

De ogen en oren van een uil helpen hem 's nachts muizen te vinden. De lange oren van een konijn helpen hem gevaar te horen. Zijn ogen zitten aan de zijkanten van zijn kop, waardoor hij om zich heen kan kijken.

Warm blijven en energie besparen

Een dikke vacht helpt een ijsbeer warm te blijven. Walvissen en zeehonden hebben een dikke vetlaag die speklaag heet. Die helpt hen warm te blijven in koud water. Vogels zetten hun veren op als het koud is.

Sommige dieren houden een winterslaap. Hun lichaam werkt veel langzamer en gebruikt heel weinig energie. Soms worden ze even wakker. Egels, marmotten en veel soorten vleermuizen houden een winterslaap.

Dieren worden geboren of komen uit het ei met lichaamsdelen zoals die van hun ouders. Een schildpad komt met zijn schild uit het ei. De zachte stekels van een jong stekelvarken worden al snel hard. Een dier krijgt geen nieuw soort lichaamsdeel doordat het bescherming nodig heeft.

Maak een handige functie na

Mensen maken lichaamsdelen van dieren na als ze dingen ontwerpen. Een fietshelm heeft een harde buitenkant die je hoofd beschermt, net als een schild. Zwemvliezen duwen tegen het water, net als de zwempoten van een eend.

Zo kun je iets ontwerpen voor de regen.

1. Benoem het probleem: door regen kan je jas vanbinnen nat worden.
2. Kijk naar een eend: water rolt van zijn vettige veren af.
3. Kies een jas met een waterdichte buitenkant zodat het water eraf rolt.
4. Giet een beker water over de jas. Controleer de binnenkant.

Als de binnenkant droog is, heeft de jas dat water tegengehouden. Als de binnenkant nat is, probeer dan een andere buitenkant. De handige functie is water tegenhouden; de jas hoeft niet op een eend te lijken.

Een volwassen dier kan jongen krijgen. Nakomelingen is een ander woord voor de jongen van een dier. De volwassen dieren die ze krijgen, zijn hun ouders.

Namen van jongen

Sommige jonge dieren hebben een speciale naam. Hier zijn namen die je kunt koppelen.

Sommige namen passen bij meer dan één dier. Een jonge koe, olifant, giraf of walvis kan een kalf heten. Een jonge beer, leeuw, tijger of vos kan een welp heten. Als iemand “kalf” zegt, vraag dan welk dier diegene bedoelt.

Uit het ei komen of geboren worden

Uit het ei komen betekent dat een jong uit een ei breekt. Alle vogels komen uit een ei. De meeste vissen, amfibieën en reptielen ook. Een kuiken gebruikt een klein hard puntje op zijn snavel om de schaal open te breken. Dat puntje heet een eitand.

De meeste zoogdieren worden levend geboren. Ze groeien in hun moeder tot ze eruit komen. Puppy’s, veulens en mensenbaby's beginnen hun leven zo. Vogelbekdieren en mierenegels zijn zoogdieren die uit een ei komen.

Koppel en sorteer

Begin met deze paren: hen en kuiken, koe en kalf, kikker en kikkervisje, schaap en lam, paard en veulen.

Koppel eerst elk jong aan zijn ouder. Vraag daarna hoe het jong zijn leven begon. Kuiken en kikkervisje komen in de groep die uit het ei is gekomen. Kalf, lam en veulen komen in de groep die levend is geboren. Dat zijn 2 jongen die uit het ei kwamen en 3 die levend werden geboren.

Een andere naam voor een jong betekent niet dat het een andere diersoort is. Een kikkervisje is het jong van een kikker, ook al ziet het er anders uit. Jongen groeien en veranderen: een puppy wordt een volwassen hond. Een kuiken groeit uit tot een hen of een haan.

Een kitten kan op zijn moeder lijken zonder precies hetzelfde te zijn. Zoek naar dingen die ze gemeen hebben en kijk daarna naar verschillen.

Vergelijk steeds één kenmerk

Begin met de grootte. Kijk daarna naar de lichaamsbedekking, kleur, poten, oren en staart. Door bij elk dier naar hetzelfde kenmerk te kijken, kun je een duidelijke vergelijking maken.

Vergelijk een lam met zijn moeder, het schaap.

Allebei hebben ze ongeveer dezelfde vorm van hun kop. Het lam is dezelfde diersoort als zijn moeder, ook al is het kleiner en eet het anders.

Binnen families zijn er verschillen

Kittens van dezelfde moeder kunnen verschillende kleuren en patronen hebben. Puppy’s die tegelijk zijn geboren, kunnen in grootte verschillen. Een bruine hond en een witte hond zijn nog steeds allebei honden.

Mensen lijken ook op hun familieleden. Broers en zussen kunnen sommige kenmerken gemeen hebben en in andere verschillen. Als je bij dezelfde familie hoort, betekent dat niet dat je er precies hetzelfde uitziet.

Door te groeien verandert een lichaam

De meeste jonge dieren worden groter. Sommige veranderen ook op andere manieren. Een jong hert, een hertenkalf, kan witte stippen hebben die vervagen als het groeit. Een kuiken heeft zachte, pluizige veertjes die dons heten. Als het ouder wordt, groeien er stevigere veren.

Een kikkervisje ziet er heel anders uit dan een kikker. Het begint met een staart, kieuwen en zonder poten. Terwijl het groeit, ontwikkelen zich poten en longen en wordt de staart kleiner. Tijdens al deze veranderingen blijft het een jong van een kikker.

Je kunt een overeenkomst en een verschil in één zin beschrijven: “Het lam en zijn moeder hebben allebei hoeven, maar het lam is kleiner.” Zo vertel je precies wat je hebt opgemerkt.

Veel dieren helpen hun jongen tot ze voor zichzelf kunnen zorgen. Kijk wat een ouder doet en vraag dan wat het jong daardoor krijgt.

Voeden en warm houden

Moeders van zoogdieren maken melk voor hun jongen. Vogelouders brengen insecten, wormen of zaden naar kuikens in een nest. Zo krijgen jonge dieren voedsel om te groeien.

Vogels zitten op hun eieren om ze warm te houden. Een vaderkeizerspinguïn houdt een ei op zijn voeten onder een warme huidplooi. Hij houdt het daar ongeveer 2 maanden, tot het jong uit het ei komt.

Beschermen en dragen

Een moederbeer blijft dicht bij haar welpen en jaagt gevaar weg. Een moederkrokodil draagt haar jongen voorzichtig in haar bek naar het water.

Een kangoeroejong reist mee in de buidel van zijn moeder. Een jonge aap houdt zich vast aan de vacht van zijn moeder. Een kat draagt een kitten aan het losse vel achter in zijn nek. Een zeepaardjesvader draagt eitjes in een buidel tot de jongen eruit komen. Verschillende ouders dragen hun jongen op verschillende manieren.

Signalen en reacties

Een hongerig kuiken piept en doet zijn snavel open. Een ouder reageert door voedsel te brengen. Volg de stappen: het kuiken roept, de ouder brengt voedsel en het kuiken eet.

Een puppy kan om hulp janken. Zijn moeder kan hem voeden of troosten. Een baby huilt en een volwassene kijkt wat hij nodig heeft. De volwassene kan de baby voeden, vasthouden of troosten.

Sommige jongen leren door te kijken. Leeuwenwelpen kijken hoe hun moeder jaagt en oefenen door te spelen. Eendenkuikens volgen hun moeder naar het water.

Opgroeien zonder zorg van ouders

Niet alle jongen hebben een ouder naast zich. De meeste vissen, veel kikkers en zeeschildpadden laten hun eieren achter. Jonge zeeschildpadden komen op een strand uit het ei en kruipen naar zee zonder dat een ouder hen de weg wijst. Eerst gebruiken ze opgeslagen voedsel uit het ei. Later vinden ze zelf voedsel.

Dieren die geen zorg van hun ouders krijgen, hebben vaak veel jongen tegelijk. Een kikker kan honderden of duizenden eitjes leggen. Een paard krijgt meestal 1 veulen. Veel jonge vissen moeten voor zichzelf zorgen; het veulen heeft een moeder die het voedt en beschermt.