Veiligheidsregels thuis en op straat: ook veilig in het water

Je kind kan een regel kennen en die toch vergeten als het enthousiast is. Tussen 3 en 6 jaar kost het oefening om een impuls te stoppen. Jouw aandacht van dichtbij geeft je kind de tijd om veilig te leren.

Let op wat pijn kan doen

Een gevaar is iets wat schade kan veroorzaken, zoals een hete pan. Risico is de kans dat er schade ontstaat. Een pan op een achterste pit is moeilijker te bereiken dan een pan aan de rand. Door de pan te verplaatsen verandert het risico, ook al is de pan nog steeds heet.

Kinderen ontdekken de wereld door aan te raken, te proeven en te klimmen. Ook hun kleine gestalte speelt een rol. Ze kunnen niet over geparkeerde auto's heen kijken en bestuurders zien hen misschien niet. Ze kunnen de snelheid of afstand van een auto nog niet betrouwbaar inschatten. Safe Kids Worldwide adviseert dat kinderen onder de 10 jaar samen met een volwassene oversteken.

Gebruik drie soorten bescherming

Begin met de omgeving: sluit medicijnen op, doe zwembadpoorten dicht en zet hete dranken ergens anders neer. Voeg dan actief toezicht toe: let op zonder afleiding en blijf dichtbij genoeg om in te grijpen. De regels en vaardigheden van je kind vormen nog een beschermingsmaatregel.

Blijf bij water, wegen en parkeerterreinen binnen armlengte. Blijf in een kindveilig gemaakte kamer of omheinde tuin op een plek waar je je kind kunt zien en horen. Als je dichtbij bent maar op je telefoon kijkt, ontbreekt een deel van je toezicht.

Bekijk een dagelijkse keuze

Je bent op bezoek bij een familielid dat een strijkijzer op een lage tafel heeft staan. Vraag eerst of het verplaatst kan worden naar een plek waar je kind er niet bij kan. Blijf naast je kind terwijl het strijkijzer wordt opgeborgen. Leer daarna: “Hete apparaten zijn voor volwassenen.” Als je je kind alleen vraagt te beloven het niet aan te raken, blijft het gevaar binnen bereik.

Geef in kleine stappen meer verantwoordelijkheid. Een jonger kind volgt jouw aanwijzingen. Een ouder kind op de peuteropvang of basisschool kan een gevaar aanwijzen of een regel uitleggen terwijl jij dichtbij blijft. Let erop dat je kind vaak veilig handelt, ook als het enthousiast is, voordat je het meer zelfstandigheid geeft.

Veilige uitdagingen horen nog steeds bij de dag. Je kind kan op geschikte speeltoestellen klimmen of koud beslag helpen roeren terwijl jij dichtbij bent. Kies de plek en taak zo dat je kind kan leren zonder bij verkeer, diep water, hitte of gif te komen.

Een bruikbare regel vertelt je kind wat het vervolgens moet doen. Houd de woorden kort, geef één reden en oefen de handeling samen.

Kies woorden die je elke keer kunt gebruiken

“Loop naast me” is makkelijker om op te volgen dan “Doe voorzichtig”. Vertel waarom: “We blijven bij elkaar zodat ik je kan helpen.” Spreek met andere verzorgers dezelfde woorden af. Je kind moet van jou, een oppas en een grootouder één duidelijk signaal horen.

Leer de regel aan als iedereen rustig is. Een lang gesprek tijdens een gehaast uitstapje is moeilijk in je op te nemen. Gebruik op gewone dagen een minuut of twee en laat je kind daarna de handeling voordoen.

Oefen stoppen met een spelletje

Speel een stopspel in een lege kamer of omheinde tuin. Je kind beweegt terwijl jij klapt. Roep “Stop!” en stop met klappen. Wacht tot de voeten stilstaan en zeg dan: “Je stopte toen ik riep.” Gebruik tijdens uitstapjes hetzelfde woord om te stoppen. Blijf bij verkeer elkaars hand vasthouden terwijl je kind deze vaardigheid leert.

Probeer met speelgoed situaties na te spelen. Vraag: “Wat kan beer doen als hij een pil vindt?” Laat je kind beer een stap achteruit laten doen en het jou laten vertellen. Wissel van rol zodat jij de reactie kunt voordoen als je kind twijfelt. Gebruik voorwerpen om mee te doen alsof en berg echte gevaren op.

Pas de gewoonte ook elders toe

Stel, je wilt dat je kind bij het zwembad loopt. Oefen eerst langzaam lopen op een veilige, droge plek. Zeg bij de ingang van het zwembad: “Loop rustig bij het water.” Leg uit: “Natte vloeren kunnen glad zijn.” Loop naast je kind en benoem wat het doet: “Je liep om die plas heen.” Vraag je kind bij het volgende bezoek om jou de regel te leren.

Kinderen letten ook op jouw keuzes. Leg je eigen momenten van stoppen en veilig handelen in een paar woorden uit. Als je soms door rood oversteekt, wordt een uitgesproken regel over wachten moeilijker te leren.

Als je kind de regel kan opzeggen maar nog niet kan opvolgen, help het dan oefenen. Als enthousiasme steeds de overhand krijgt, blijf dan dichterbij en maak de omgeving veiliger.

De huid van jonge kinderen verbrandt gemakkelijker dan die van volwassenen. Een hete drank, een heet bad of een afkoelend haarapparaat kan je kind pijn doen voordat het gevaar wordt opgemerkt. Een verbranding door hete vloeistof of stoom is een brandwond door een hete vloeistof of stoom.

Maak plekken veiliger

Zet hete dranken ruim van de rand voordat je je kind optilt. Een drank kan ongeveer 15 minuten na het zetten nog een brandwond veroorzaken. Gebruik geen tafelkleden waaraan je kind kan trekken. Gebruik de achterste pitten, draai panstelen naar achteren en houd snoeren van apparaten buiten bereik.

De National Fire Protection Association (NFPA) raadt een zone van minstens 1 meter rond het fornuis en de oven aan waar kinderen niet mogen komen. Geef de grens aan en geef je kind ergens anders een taakje met koud eten. Scherm kachels en open haarden af. Leg strijkijzers en haarapparaten tijdens het afkoelen op een plek waar je kind niet bij kan.

Leer: “Heet, niet aanraken. Vertel het aan een volwassene.” Leg uit dat een uitgeschakeld oppervlak nog heet kan zijn. Controleer door de zon verwarmde glijbanen, autostoeltjes en sluitingen voordat je kind ze gebruikt. Beveilig stopcontacten en houd aangesloten apparaten uit de buurt van water. Leer: “Stekkers en stopcontacten zijn voor volwassenen.”

Maak het bad klaar

Laat eerst koud water lopen, voeg warm water toe en meng goed. Test het voordat je kind erin gaat. Streef naar ongeveer 37–38 °C. De instelling van de warmwaterinstallatie vervangt het mengen en testen van het badwater niet. Water van 60 °C kan de huid van jonge kinderen in ongeveer drie seconden ernstig verbranden.

Stel, je merkt na het vullen van een bad dat het water te heet is. Houd je kind eruit, voeg koud water toe, meng opnieuw en test nog eens. Een veilige instelling van de warmwaterinstallatie vervangt het testen van het badwater zelf niet.

Bij een brandwond door hitte

Haal je kind weg bij de hittebron. Verwijder kleding en sieraden bij de wond, tenzij ze aan de huid vastzitten. Koel de verbrande plek 20 minuten onder koel of lauw stromend water, volgens de richtlijn van de NHS. Houd de rest van het lichaam van je kind warm. Leg na het koelen losjes huishoudfolie over de brandwond of gebruik een schone doek die niet pluist. Houd huishoudfolie weg van het gezicht en wikkel het niet om een arm of been.

Gebruik geen ijs, boter, tandpasta of crèmes. IJs kan de huid verder beschadigen. Zoek medische hulp bij brandwonden die groter zijn dan een kleine rode plek, blaren, een witte of verkoolde huid of brandwonden op het gezicht, de handen, voeten of geslachtsdelen. Bel het alarmnummer bij grote, chemische of elektrische brandwonden of ademhalingsproblemen. Schakel bij elektrisch letsel de stroom uit voordat je dichterbij komt; raak een kind dat nog onder stroom staat niet aan.

Helpen met eten of knutselen geeft je kind nuttige oefening. Kies gereedschap en een taak die het aankan en blijf erbij.

Berg scherp gereedschap voor volwassenen op

Messen, raspen, scheermesjes, naalden en gebroken glas kunnen snijwonden veroorzaken. Bewaar ze in een afgesloten la of buiten bereik. Berg gereedschap na gebruik op, ook messen die in de gootsteen verborgen liggen. Houd kinderen uit de buurt terwijl elektrisch gereedschap of een grasmaaier aanstaat.

Leer: “Scherp gereedschap? Laat het liggen en vertel het aan een volwassene.” Laat vanaf een veilige afstand het verschil zien tussen de scherpe snijrand van een mes en de ronde rand van een lepel. Je kind hoeft de rand niet aan te raken om het woord te leren.

Als glas breekt, zeg dan: “Stop, doe een stap achteruit en vertel het aan een volwassene.” Houd je kind uit de buurt terwijl een volwassene de kleine stukjes opveegt en de vloer afneemt met vochtig keukenpapier. Draag schoenen totdat de vloer schoon is.

Leer steeds één hulpmiddel gebruiken

Gebruik een kinderschaar met ronde punten. Laat je kind zitten om te knippen. Doe de schaar dicht, richt de punten naar beneden en loop wanneer je de schaar draagt. Geef de schaar aan met de handvatten naar de ander gericht. Blijf dichtbij tijdens het knippen, ook als je kind deze stappen kent.

Geef je kind voor een tussendoortje een stomp tafelmes en een zachte banaan. Zet een bord op een stevige ondergrond. Doe één langzame snijbeweging voor en laat je kind het dan proberen terwijl jij oplet. Het scherpe mes voor harder eten blijft bij jou. Andere nuttige taakjes zijn groenten wassen, sla scheuren en koud beslag roeren.

Verzorg een kleine snijwond

Was je handen. Druk met een schone doek op de snijwond om het bloeden te stoppen en spoel de wond daarna met schoon stromend water. Dek de schone wond af met verband.

Zoek medische hulp als het bloeden na ongeveer 10 minuten stevig drukken niet is gestopt. Ook diepe of openstaande snijwonden, een voorwerp dat vastzit, een dierenbeet of een snijwond door een vuil voorwerp hebben medische hulp nodig. Bewaar een eenvoudige EHBO-doos op een plek waar volwassenen er snel bij kunnen.

Medicijnen, schoonmaakmiddelen en een kleine batterij kunnen allemaal schadelijk zijn als een kind ze inslikt. Je kind kan zich aanvankelijk goed voelen. Vraag advies zodra je vermoedt dat je kind iets schadelijks heeft ingeslikt.

Bewaar, sluit en berg op

Bewaar medicijnen en vitamines hoog, uit het zicht en veilig opgeborgen, bij voorkeur achter slot en grendel. Doe na elke dosis de dop dicht en berg de verpakking op. Een kindveilige verpakking vertraagt kinderen; het betekent niet dat ze die niet kunnen openen. Controleer of in tassen en jassen van bezoekers medicijnen zitten waar kinderen bij kunnen.

Houd schoonmaakmiddelen, wascapsules, tuinchemicaliën, alcohol en nicotinevloeistoffen uit de buurt van kinderen. Laat producten in hun oorspronkelijke verpakking met etiket. Een schoonmaakmiddel dat in een drinkfles is gegoten, kan op iets drinkbaars lijken.

Gebruik het juiste maatbekertje of spuitje voor een medicijn. Alleen een volwassene geeft medicijnen. Als je medicijnen snoep noemt, wordt het voor je kind moeilijker het verschil te kennen.

Leer eerst te vragen

Zeg: “Vraag het aan een volwassene voordat je iets eet of drinkt.” Laat waarschuwingswoorden of -plaatjes zien op een veilig opgeborgen product. Leg uit: “Dit betekent: laat het staan en vertel het mij.” Losse pillen en dranken hebben soms geen waarschuwingsplaatje, dus zoeken naar een symbool kan niet het hele plan zijn.

Stel, een bezoeker laat een tas naast de bank staan. Zet die buiten bereik en vraag of er medicijnen in zitten. Oefen daarna met speelgoed: het vindt iets wat op snoep lijkt, laat het liggen en komt naar jou toe.

Handel bij batterijen direct

Controleer bij afstandsbedieningen, sleutelhangers en speelgoed of de batterijklepjes zijn dichtgeschroefd. Bewaar nieuwe en gebruikte knoopcelbatterijen buiten bereik. Deze kleine ronde batterijen kunnen bij inslikken binnen ongeveer twee uur ernstige brandwonden in de keel veroorzaken. Bij een vermoedelijk ingeslikte knoopcelbatterij moet je direct naar de spoedeisende hulp, ook zonder klachten. Vraag tijdens het regelen van hulp aanwijzingen aan de huisarts of huisartsenpost, of bel 112 in een noodgeval; stel vertrek niet uit voor een huismiddel.

Reageer op een mogelijke vergiftiging

Haal het product weg en laat je kind uitspugen wat nog in de mond zit. Laat het niet braken. Bel 112 als je kind in elkaar zakt, een aanval krijgt, ongewoon slaperig is of moeite heeft met ademhalen. Bel anders meteen de huisarts of huisartsenpost en houd de verpakking klaar om voor te lezen. Als je wacht tot je kind ziek wordt, kan verborgen schade toenemen.

Een rookmelder geeft een waarschuwing. Een geoefend vluchtplan helpt je gezin daarop te reageren. Jonge kinderen hebben volwassenen nodig om naar buiten te komen.

Voorkom brand en test de waarschuwing

Bewaar lucifers en aanstekers hoog, uit het zicht en achter slot en grendel. Leer: “Laat het liggen. Vertel het aan een volwassene.” Blijf in de keuken terwijl je bakt, grilt of kookt. Blaas kaarsen uit als je de kamer verlaat. Houd kaarsen, kachels en open haarden minstens 1 meter verwijderd van brandbare spullen en speelplekken van kinderen.

De NFPA adviseert rookmelders in elke slaapkamer, buiten slaapruimtes en op elke verdieping. Test ze maandelijks. Laat je kind het alarm overdag horen en leg uit: “Dat geluid betekent dat we naar buiten gaan.” Kinderen kunnen door een alarm heen slapen. Spreek daarom af welke volwassene elk kind wakker maakt en helpt.

Loop de vluchtroute

Teken jullie huis en zoek waar mogelijk twee veilige uitgangen per kamer. Maak een uitvoerbaar plan waarbij een volwassene helpt bij ramen; jonge kinderen moeten niet alleen proberen via een raam op een verdieping naar buiten te gaan. Kies een verzamelplaats buiten op veilige afstand vóór het huis. Oefen minstens twee keer per jaar, ook 's nachts.

Stel, je gezin kiest een boom aan de overkant van de voortuin. Loop van de slaapkamer naar de buitendeur en dan naar de boom. Oefen met hulp van een volwassene een andere veilige route. Spreek af wie elk kind draagt of begeleidt, zodat niemand aanneemt dat een ander het doet.

Doe wat bij het gevaar past

Leer: “Ga naar buiten en blijf buiten.” Laat spullen en huisdieren achter; vertel de brandweer over iedereen en alles wat nog binnen is. Bel buiten het alarmnummer.

Kruip laag onder de rook door langs een veilige vluchtroute. Ga niet door dichte rook of vuur. Als de vluchtweg geblokkeerd is, sluit je dan af van de rook, roep hulp en geef vanuit een raam aan waar je bent. Kinderen mogen zich nooit onder bedden of in kasten verstoppen. Afbeeldingen van brandweermensen met maskers kunnen hun beschermende kleding vertrouwder maken.

Stop, laat je vallen en rol is bedoeld voor kleding die in brand staat: stop met bewegen, laat je vallen, bedek je gezicht en rol tot de vlammen uit zijn. Rennen wakkert de vlammen aan. Oefen op een lege vloer, los van de vluchtoefening, zodat je kind leert welke handeling bij welk gevaar hoort.

Ook in een rustige straat moet je je kind goed bij de hand houden. Jonge kinderen zijn moeilijk te zien voor bestuurders en kunnen rijdend verkeer niet betrouwbaar inschatten.

Kies waar je loopt

Houd bij straten de hand of pols van je kind vast. Loop op de stoep met je kind verder van het verkeer af. Waar geen stoep is, loop je het tegemoetkomende verkeer tegemoet, zo ver mogelijk ervan af en achter elkaar, terwijl je de hand van je kind vasthoudt.

Als je door tassen geen hand vrij hebt, stop dan en verdeel ze anders. Gebruik een kinderwagen of draag je kind als het zich niet kan blijven vasthouden. Een hand op je tas of kinderwagen is alleen een extra geheugensteuntje terwijl je er vlak naast loopt en oplet; het vervangt niet dat je je kind veilig bij je houdt.

Opvallende kleding helpt bij daglicht. Reflecterende stroken of een klein lampje helpen bij schemer en in het donker. Beter zichtbaar zijn biedt extra bescherming terwijl jullie elkaars hand blijven vasthouden.

Stop waar auto's kunnen oversteken

De stoeprand is de verhoogde rand van de stoep. Leer: “Stop bij de stoeprand.” Gebruik bij een weg zonder stoeprand de rand van de weg als stopplek. Stop ook in rustige straten.

Een stoep kan opritten, steegjes en uitritten van parkeerterreinen kruisen. Auto's kunnen daar de stoep oversteken. Stop, kijk en luister voordat je eroverheen loopt. Bestuurders die achteruitrijden zien je kind achter of naast de auto misschien niet.

Stel, jullie lopen langs een rij huizen. Stop bij een oprit samen voordat jullie die oversteken. Kijk naar de garage en de straat. Als een auto rijdt, wacht dan op een plek waar de bestuurder jullie kan zien en buiten zijn rijpad. Loop samen verder als de weg vrij is.

Maak een plan voor wegrollend speelgoed

Leer: “Laat het liggen. Vertel het aan een volwassene.” Oefen met een bal op een omheinde speelplek. Je kind stopt terwijl jij de bal ophaalt. Bij echt verkeer blijft het kind op afstand en beslist de volwassene of de bal veilig kan worden opgehaald. Vooruitrennen omdat een kind de route kent, vraagt te veel van zijn nog groeiende beoordelingsvermogen.

Kies een straathoek of aangegeven voetgangersoversteekplaats met goed zicht. Een voetgangerslicht of verkeersbrigadier helpt, maar je moet nog steeds zelf het verkeer controleren.

Oefen steeds dezelfde volgorde

Stop bij de stoeprand. Kijk goed rond naar verkeer. Luister naar motoren en sirenes. Denk na of de hele route naar de overkant vrij is. Loop dan recht naar de overkant, houd elkaars hand vast en blijf kijken.

Waar auto's rechts rijden, kijk je gewoonlijk links, rechts en dan nog eens links. Waar auto's links rijden, is het rechts, links en dan nog eens rechts. Door goed rond te kijken zie je ook afslaande auto's en ander verkeer. Omdat voertuigen stil kunnen zijn, is alleen luisteren niet genoeg.

Let op het licht en de straat

Een groen lopend poppetje betekent dat je mag beginnen nadat je hebt gecontroleerd of de weg vrij is. Een rood stilstaand poppetje betekent wachten. Als het groene voetgangerslicht begint te knipperen, wacht je in plaats van te beginnen. Ben je al aan het oversteken, loop dan door naar de overkant.

Afslaande bestuurders mogen soms rijden terwijl het voetgangerslicht groen is en moeten voetgangers voor laten gaan. Wacht tot een naderend voertuig stopt of jullie laat oversteken. Oogcontact is een extra controle; aan de daadwerkelijke beweging van de auto zie je of die voorrang verleent.

Bekijk een oversteek

Jij en je kind komen bij een aangegeven oversteekplaats naast een bakker. Wacht eerst bij de stoeprand. Het groene poppetje verschijnt, maar een bestelbus slaat af naar de oversteekplaats. Blijf staan. Als de bus stopt en de rest van de route vrij is, lopen jullie samen over. Blijf kijken tot jullie allebei de stoep aan de overkant hebben bereikt.

Vraag daarna: “Waarom moesten we wachten?” Je kind kan de bus aanwijzen. Door je kind uitleg te laten geven oefent het, zonder dat je de uiteindelijke beslissing om over te steken uit handen geeft.

Stap liever niet tussen geparkeerde auto's de weg op. Is er geen alternatief, loop dan samen voorzichtig naar de buitenrand van de auto's, stop waar jullie kunnen zien en gezien worden en controleer opnieuw voordat jullie de rijbaan op gaan. Loop naar de overkant zonder te rennen. Als je kind iets laat vallen, loop dan door naar de stoep en beslis vanaf daar wat je met het voorwerp doet.

Elke autorit vraagt om het juiste stoeltje en een goed aansluitende gordel. Ook voor instappen, uitstappen en wegrijden is een plan nodig voor waar je kind zal zijn.

Let op de pasvorm en de grenzen van het stoeltje

Kinderen gaan van achterwaarts gerichte stoeltjes naar voorwaarts gerichte stoeltjes met gordeltuigje, dan naar zitverhogers en uiteindelijk naar de autogordel. De AAP adviseert achterwaarts gerichte stoeltjes en stoeltjes met gordeltuigje te gebruiken tot de lengte- of gewichtsgrens ervan is bereikt. Controleer het etiket en de handleiding van het stoeltje naarmate je kind groeit. Een verjaardag alleen laat niet zien dat de volgende fase past.

Een zitverhoger blijft nodig totdat de autogordel zonder verhoger past: de heupgordel laag over de bovenbenen, de schoudergordel over het midden van de borst en de schouder. Volgens de AAP is dat meestal bij ongeveer 145 centimeter, tussen 8 en 12 jaar. Kinderen onder de 13 jaar moeten achterin zitten. Controleer naast deze veiligheidsadviezen ook de plaatselijke wetgeving.

Maak je kind bij elke rit vast. Doe eerst dikke jassen uit en trek het gordeltuigje dan zo strak aan dat je bij de schouder geen plooi kunt vastpakken. Leer je kind vast te blijven zitten totdat jij zegt dat het mag uitstappen en handen en hoofd binnen te houden.

Weet waar elk kind is

Gebruik zo mogelijk de deur aan de stoepkant. Laat je kind op de stoep wachten terwijl het een hand vasthoudt. Houd op een parkeerterrein elkaars hand vast tussen de auto en de ingang. Een afgesproken plek voor de hand op de auto kan helpen terwijl jij vlak naast je kind staat om een tas in te laden of een broertje of zusje vast te maken. Het is een geheugensteuntje, geen toestemming om je kind daar achter te laten terwijl je een winkelwagentje terugbrengt.

Loop om de auto heen voordat je gaat rijden en weet waar elk kind is. Laat een andere volwassene hun handen vasthouden op veilige afstand, of neem de kinderen met je mee in de auto. Spiegels en achteruitrijcamera's laten dode hoeken over. Houd speelplekken gescheiden van opritten. Gebruik paden, parken of omheinde tuinen voor fietsen en steppen, met een goed aansluitende, recht zittende helm.

Stel, je moet achteruit de oprit af terwijl je kind wil uitzwaaien. Maak je kind eerst vast in het stoeltje. Loop om de auto heen, controleer of er andere kinderen zijn en rijd dan weg. Een kind dat vanaf de oprit zwaait, kan in een dode hoek terechtkomen.

Neem kinderen met je mee

Laat een kind nooit alleen achter in een auto, ook niet kort of met open ramen. De NHTSA waarschuwt dat de temperatuur in een auto in 10 minuten ongeveer 11 °C kan stijgen. Het lichaam van kinderen warmt drie tot vijf keer sneller op dan dat van volwassenen. Controleer de achterbank telkens als je uitstapt. Sluit geparkeerde auto's af en houd sleutels buiten bereik, zodat kinderen er niet in kunnen klimmen om te spelen.

Verdrinking kan snel en stil gebeuren. Een kind kan misschien niet roepen of spetteren. Kijk voortdurend en blijf dichtbij genoeg om het kind te kunnen bereiken.

Controleer meer dan alleen zwemplekken

Een bad, emmer, klein zwembad of koelbox met gesmolten ijs kan gevaarlijk zijn. Jonge kinderen kunnen in een paar centimeter water verdrinken. Leeg bakken na gebruik en zet kleine zwembaden en emmers ondersteboven. Laat het bad leeglopen en zorg dat kinderen niet zonder toezicht in de badkamer kunnen komen.

De CDC meldt dat verdrinking de belangrijkste doodsoorzaak is voor kinderen van 1 tot 4 jaar in de Verenigde Staten. De AAP meldt dat 69% van de verdrinkingen onder kinderen van 4 jaar en jonger buiten verwachte zwemmomenten gebeurde. Ook tijdens gewoon spelen is het belangrijk de toegang tot water af te sluiten.

Blijf binnen armlengte

Houd toezicht op armlengte: een oplettende volwassene blijft binnen armlengte van een jong kind of een kind dat nog niet goed kan zwemmen. Ga samen met het kind het water in. Als je uit het water moet, neem je je kind mee, ook als er een badmeester of badjuf aanwezig is.

Leg handdoeken en kleding klaar voordat je kind in bad gaat. Blijf er de hele tijd bij. De AAP adviseert kinderen pas alleen in bad te laten gaan als ze minstens 6 jaar zijn; een jonger broertje of zusje kan het toezicht van een volwassene niet overnemen. Een verjaardag alleen zegt niet alles over of een kind eraan toe is.

Wijs aan wie toezicht houdt

Kies bij een bijeenkomst een toezichthouder bij het water die alleen tot taak heeft op de kinderen in of bij het water te letten. Leg de telefoon en het boek weg, gebruik geen alcohol en vermijd afleidende gesprekken. Wissel ongeveer elke 15 tot 20 minuten van toezichthouder. Geef een kaart of koord pas door nadat de volgende volwassene duidelijk heeft ingestemd en op zijn plek staat.

Stel, je houdt toezicht tijdens een zwemmoment met de familie en moet naar het toilet. Vraag het rechtstreeks aan een andere volwassene die het toezicht aankan. Blijf op je plek totdat die naar je toe komt en de verantwoordelijkheid overneemt. Als niemand het kan overnemen, neem je je kind mee uit het water. Als je “Kan iemand opletten?” roept terwijl je wegloopt, is niet zeker dat iemand toezicht houdt.

Zwemlessen, een badmeester of badjuf en drijvend speelgoed kunnen jouw toezicht niet overnemen. Blijf net zo dichtbij nadat je kind een nieuwe zwemvaardigheid heeft geleerd.

Bij water is bescherming nodig tijdens het zwemmen én wanneer niemand van plan is te zwemmen. Een gesloten afscherming blokkeert de toegang. Een passend reddingsvest biedt extra steun als je kind samen met jou bij het water is.

Controleer de hele afscherming van het zwembad

De AAP raadt een hek aan alle vier de kanten aan, dat het zwembad van het huis en de tuin scheidt. Het moet minstens 1,2 meter hoog zijn en openingen van maximaal 10 centimeter breed hebben. De poort moet vanzelf sluiten en vergrendelen, van het zwembad af opengaan en een sluiting op minstens 1,4 meter boven de grond hebben.

Houd de poort dicht en op slot. Zet meubels waarop een kind kan klimmen weg bij het hek en haal speelgoed na het zwemmen uit het zwembad. Ook grote verplaatsbare zwembaden hebben rondom een hek nodig. Alarmen en stevige veiligheidsafdekkingen bieden extra bescherming naast het hek en nauwlettend toezicht. Sluit afdekkingen van bubbelbaden na gebruik af. Doe binnenshuis de badkamerdeur dicht en laat het bad direct leeglopen.

Lees het etiket van het reddingsvest

Kies een reddingsvest dat is goedgekeurd door de veiligheidsinstantie van je land; in de Verenigde Staten moeten vesten zijn goedgekeurd door de U.S. Coast Guard. Controleer op het etiket voor welk gewicht het vest geschikt is en maak alle banden vast. Til het voorzichtig bij de schouders op: het mag niet boven de kin en oren uitkomen. Reddingsvesten voor jonge kinderen hebben vaak een hoofdsteun en een band tussen de benen.

Probeer het vest in ondiep water terwijl je je kind vasthoudt. Het helpt je kind drijven, maar kan niet garanderen dat het gezicht boven water blijft. Blijf binnen armlengte. Gebruik het op boten, aanlegsteigers en pieren en bij of in meren, rivieren en de zee. Kinderen die nog niet goed kunnen zwemmen, hebben ook bij zwembaden en waterparken een vest nodig. Zwembandjes, zwemringen en drijfstaven kunnen afglijden, kantelen of leeglopen; het is speelgoed.

Stel, een geleend vest kan dicht, maar schuift over de oren van je kind. Lees op het etiket voor welk gewicht het geschikt is en zoek een vest dat goed aansluit voordat jullie naar de steiger gaan. Door een ongeschikt vest strakker te maken, krijgt het niet de juiste maat.

Houd rekening met veranderingen bij open water

Vijvers, grachten en sloten kunnen dicht bij huizen of parken liggen. Oevers kunnen afbrokkelen, water kan plotseling dieper worden en koud of troebel water verbergt gevaren. Rivieren hebben stroming; bij stranden zijn golven en muistromingen die van de kust af gaan. Kies een strand met strandwachten en blijf naast je kind aan de waterkant.

Je kind kan leren toestemming te vragen voordat het bij water komt en tijdens lessen veilige bewegingen oefenen. Deze vaardigheden groeien terwijl jij toezicht houdt en afschermingen gebruikt.

Gebruik een paar duidelijke regels bij water

Leer: “Vraag het aan een volwassene voordat je bij het water komt.” Oefen dit bij elke zwembadpoort of elk bezoek aan het strand. Kinderen hebben een volwassene bij zich nodig, ook als een ander kind zegt dat ze best het water in mogen.

Gebruik bij het zwembad korte regels: loop, ga met je voeten eerst het water in, blijf waar je kunt staan tenzij de volwassene die bij je hoort bij je in het water is, en ga eruit als dat wordt gezegd. Loop naast je kind terwijl het deze gewoontes leert.

Laat een instructeur de bewegingen aanleren

Volgens de AAP kunnen kinderen na hun eerste verjaardag met lessen beginnen, afhankelijk van of ze eraan toe zijn. Zoek voor kinderen van 3 tot 6 jaar lessen waarin ze veilig het water in en uit gaan, op hun rug drijven en terugdraaien naar de kant oefenen. Ouder-kindlessen kunnen jongere kinderen helpen zich op hun gemak te voelen.

Stel, een instructeur helpt je kind het water in te gaan, naar de muur te draaien en ernaar te reiken. Nadat je kind de muur vasthoudt, helpt de instructeur het eruit te klimmen. Door die korte volgorde te herhalen oefent je kind hoe het na het te water gaan een veilige plek vindt. Op de rug drijven biedt een andere manier om adem te halen en om hulp te roepen.

Een kind dat een klein stukje kan zwemmen, kan nog steeds moe worden, in paniek raken of in dieper water terechtkomen. Blijf binnen armlengte opletten en houd poorten ook na de lessen dicht.

Oefen een volwassene roepen

Leer je kind wat het moet doen als iemand gered moet worden: “Roep een volwassene. Ga niet het water in.” Een kind dat achter iemand anders aan het water in springt, kan ook verdrinken. Oefen het roepen op het droge met speelgoed, zonder iemand in gevaar te brengen.

Volwassenen moeten veilige reddingsmethoden gebruiken: vanaf de kant met een stok reiken of iets toewerpen dat drijft, en het alarmnummer bellen. Leer hoe je een kind reanimeert en fris die vaardigheid regelmatig op. Als een kind uit het water is gehaald en niet normaal ademt, bel dan voor noodhulp en begin meteen met reanimeren; volg de aanwijzingen van de meldkamercentralist. Als er iemand anders is, laat die dan bellen terwijl jij begint.

Je kind heeft mensen nodig bij wie het terechtkan. Benoem samen volwassenen die je kind vertrouwt en leer het toestemming te vragen aan de verantwoordelijke volwassene voordat het een ritje, cadeau of uitnodiging aanneemt.

Vorm een kleine kring van helpers

Kies drie tot vijf volwassenen die je kind kent en vertrouwt om te luisteren en te helpen. Tel ze op één hand. Kies ook mensen die op verschillende plekken beschikbaar zijn, zoals thuis en op de peuteropvang of basisschool. Vraag: “Aan wie kun je het hier vertellen als je je ergens zorgen over maakt?”

Een verdwaald kind kan ook hulp nodig hebben van iemand die het niet kent. Wijs een winkelmedewerker bij de kassa of met een naambordje aan, een politieagent, brandweerman of brandweervrouw, badmeester of badjuf, of een ouder met kinderen. Je kind kan hulp vragen terwijl het op dezelfde plek blijft.

Let op het verzoek

Leer de eerst-vragenregel: vraag het aan de verantwoordelijke volwassene voordat je ergens naartoe gaat, in een auto stapt, cadeaus aanneemt of iemand helpt. Gebruik de regel ook bij bekende volwassenen. Een vriendelijk gezicht of een bekende naam geeft geen toestemming om mee te gaan.

Een verzoek om een dier te zoeken, een ritje te maken of iets geheim te houden voor ouders moet eerst met de verantwoordelijke volwassene worden besproken. Leg uit: “Een volwassene die hulp nodig heeft, kan het aan een volwassene vragen.” Als iemand je kind een onveilig gevoel geeft of probeert mee te nemen, mag het “Nee!” roepen, weggaan en het vertellen aan een volwassene die het vertrouwt. Luide, duidelijke woorden zoals “Help! Dit is mijn vader niet!” vertellen anderen wat er aan de hand is.

Oefen een uitnodiging

Doe bijvoorbeeld alsof je iemand bent die vanuit een auto bijzonder speelgoed aanbiedt. Je kind zegt: “Ik moet het eerst aan mijn papa of mama vragen” en komt naar je toe. Wissel van rol zodat je kind de woorden kan horen en uitproberen. Spreek rustig en geef je kind een compliment omdat het eerst toestemming vroeg.

Een gezinscodewoord kan een extra manier zijn om te controleren of iemand je kind mag ophalen. Als de ophaler het woord niet kent, blijft je kind bij de leerkracht of een volwassene die het vertrouwt en vertelt het die persoon. Volwassenen controleren de ophaalafspraak nog steeds; alleen een codewoord kennen is geen toestemming om mee te gaan.

Vertel je kind dat het altijd met je over zorgen kan praten. Als het dat doet, luister dan rustig, bedank het en doe iets met wat het zegt. Angst om op zijn kop te krijgen kan een kind ervan weerhouden hulp te vragen.

Oefen vóór drukke uitstapjes een eenvoudig plan: “Stop, blijf waar je bent en vraag een helper in de buurt.” Als je kind dicht bij de plek blijft waar jullie elkaar kwijtraakten, kun jij gemakkelijker dezelfde weg teruglopen.

Oefen in de buurt blijven

Je kind mag de winkel of het park niet verlaten, niet naar de auto gaan en niet alleen naar een ontmoetingspunt lopen. Als je niet snel terugkomt, kan het een zichtbare helper dichtbij om hulp vragen. Oefen: “Ik ben verdwaald. Ik heet Daan Bakker. Ik ben hier met Robin Bakker.” Wachten met een medewerker bij een kassa of informatiebalie binnen op dezelfde plek is prima.

Leer in het bos: “Blijf bij een boom”: blijf naast een boom of vast herkenningspunt en geef antwoord als iemand je roept. Hetzelfde idee geldt: maak het makkelijker om gevonden te worden door op één plek te blijven.

Stel, je kind kijkt in de bibliotheek op en kan je niet zien. Het stopt naast de prentenboeken. Een bibliotheekmedewerker met een naambordje zit bij de balie dichtbij. Je kind vraagt om hulp en wacht binnen bij de medewerker. Het gaat niet naar buiten om bij de auto te kijken.

Bereid je voor voordat jullie weggaan

Kies opvallende kleding en maak een foto waarop te zien is wat je kind vandaag draagt. Wijs medewerkers in de buurt aan en oefen de woorden terwijl jullie samen zijn. Zet je telefoonnummer op een polsbandje, een kaartje in een zak of onder de mouw van je kind. Volledige namen helpen medewerkers de juiste volwassene te vinden; alleen “mama” geeft heel weinig aanknopingspunten.

Handel snel als je je kind uit het oog verliest

Roep de naam en waarschuw meteen medewerkers. Controleer eerst water in de buurt en daarna de dichtstbijzijnde plekken waar je kind waarschijnlijk naartoe is gegaan. Vind je je kind niet tijdens die snelle zoektocht, bel dan het alarmnummer terwijl het zoeken doorgaat. Medewerkers kunnen hun protocol bij een vermist kind gebruiken en op de uitgangen letten. Geef een beschrijving van je kind en laat de recente foto zien.

Als jullie elkaar weer vinden, bedank je kind dan voor wat het goed deed: “Je bleef binnen en vroeg om hulp.” Spreek rustig. Neem het plan later door, als jullie allebei weer rustig zijn; een kind dat op zijn kop krijgt, kan de volgende keer bang zijn om gevonden te worden.

Leer contactgegevens in kleine stukjes. Begin met de volledige naam van je kind, daarna de volledige naam van een verzorger, een telefoonnummer en jullie woonadres.

Maak de woorden makkelijk te onthouden

Zeg tijdens het spelen samen voor- en achternamen. Een kind dat je “papa” noemt, moet ook de naam kennen die een helper zou gebruiken om je te vinden. Voeg steeds één gegeven toe als je kind eraan toe is.

Verdeel het gekozen telefoonnummer in korte groepjes. Zing de cijfers op een bekende melodie of tik ze op het ritme. Gebruik het echte contactnummer van het gezin om te oefenen. Oefen dat echte nummer cijfer voor cijfer in korte groepjes. Zeg elk cijfer duidelijk en controleer de volgorde van het hele nummer.

Maak een toetsenbord van papier of gebruik een speelgoedtelefoon om het aanwijzen van de cijfers te oefenen. Een nummer zingen en de bijbehorende toetsen vinden zijn verschillende vaardigheden. Probeer beide terwijl jullie in de rij wachten of thuis spelen.

Verbind een adres aan een echte plek

Leer een zin zoals: “Ik woon op de Cederstraat 42, appartement 3, in Amersfoort.” Wijs tijdens een wandeling het huisnummer en straatnaambord aan. Noem waar nodig het appartementnummer. Een herkenningspunt in de buurt kan helpen een plek te beschrijven, maar vervangt de straat en het nummer niet.

Stel, je kind kent “het gele huis”. Wijs eerst het nummer aan en lees dan samen het straatnaambord. Zeg het volledige adres. Vraag later wat je kind zou vertellen aan een helper die het huis nog nooit heeft gezien.

Oefen wanneer je de gegevens deelt

Leg uit dat deze gegevens een leerkracht, meldkamercentralist, politieagent of winkelmedewerker helpen contact met je op te nemen. Je kind hoeft ze niet te geven aan zomaar een volwassene die er zonder reden naar vraagt.

Bewaar een reservenummer op een kaartje of polsbandje terwijl je kind het leert onthouden. Pas het aan na een verhuizing of verandering van nummer. Vraag af en toe op verschillende plekken naar de gegevens. Een nummer dat je kind vorige maand kon zingen, heeft vandaag misschien nog een korte oefening nodig.

Bij een noodsituatie is snel hulp nodig omdat iemand ernstig gewond is of nu in gevaar is. Iemand die niet wakker wordt, brand of iemand in nood in het water vraagt om snelle hulp. Bij kwijtgeraakt speelgoed of een kleine schaafwond is gewone hulp van een volwassene nodig.

Kies de eerste handeling

Leer je kind een volwassene in de buurt te halen die kan helpen. Je kind belt het alarmnummer als geen volwassene kan helpen, de volwassene gewond is of een volwassene vraagt om te bellen. Bij brand of rook ga je eerst naar buiten en bel je daarna vanaf daar.

Sorteer samen bedachte situaties. Iemand die is gevallen en niet reageert, heeft noodhulp nodig. Bij een omgevallen drankje is hulp nodig om op te ruimen. Laat je kind het verschil in een paar woorden uitleggen.

Leer het nummer voor de plek waar je bent

Gebruik 112 in Nederland. Het werkt ook in België en de rest van de Europese Unie. Controleer het nummer voordat jullie op reis gaan. Leer de cijfers apart, zoals “één-één-twee”, zodat je kind elke toets kan vinden.

Laat zien hoe je op je eigen telefoon zonder toegangscode bij het noodoproepscherm komt. Houd de telefoon zelf vast tijdens het voordoen. Oefen gesprekken met een speelgoedtelefoon of papieren toetsenbord, want zelfs een telefoon zonder abonnement kan soms verbinding maken met de hulpdiensten.

Bouw het oefengesprek op

Gebruik een speelgoedtelefoon en speel de rol van de meldkamercentralist. Je kind vertelt: “Mijn oom is gevallen en wordt niet wakker.” Vraag waar het is. Help je kind het huisnummer, de straat, zo nodig het appartementnummer en de woonplaats te noemen. Vraag dan naar zijn naam en oefen het luisteren naar aanwijzingen.

De meldkamercentralist stuurt hulp en geeft instructies. Zeg tegen je kind dat het vragen moet beantwoorden en aan de lijn moet blijven totdat het mag ophangen. De locatie is belangrijk omdat hulpverleners moeten weten waar ze naartoe moeten; de telefoon geeft mogelijk geen exact adres door.

Blijf tijdens het wachten bij de gewonde persoon als dat veilig is en blijf luisteren. Een centralist kan vragen een lamp aan te doen of een deur van het slot te halen. Doe dat alleen als het veilig is. Als je kind per ongeluk belt, moet het aan de lijn blijven en de vergissing uitleggen. Als het ophangt, weet de centralist niet zeker of er hulp nodig is.