Routering en het besturingsvlak

Leer hoe routers bepalen waar ze pakketten naartoe sturen. Bereken routes met de laagste kosten met linkstatealgoritmen en afstandsvectoralgoritmen. Bekijk daarna hoe OSPF doorstuurtabellen binnen een netwerk opbouwt, hoe BGP tienduizenden onafhankelijke netwerken volgens zakelijk beleid met elkaar verbindt en hoe een SDN-controller vanaf een centraal punt doorstuurregels installeert. Het materiaal behandelt ook ICMP met ping en traceroute en de protocollen waarmee beheerders hun netwerken bewaken en configureren: SNMP, NETCONF en YANG.

GemiddeldLes 6 van 8 in Cursus Computernetwerken en internetprotocollen

Wat je leert

  1. Leg uit wat het besturingsvlak van de netwerklaag doet, modelleer een netwerk als een gewogen graaf en bereken routes met de laagste kosten met de twee klassieke families van routeringsalgoritmen.
    • Leg het besturingsvlak uit en modelleer een netwerk als een graaf
      Onderscheid routering van doorsturen, vergelijk besturing per router met logisch gecentraliseerde besturing en beschrijf routering als een zoektocht naar paden met de laagste kosten in een gewogen graaf.
    • Bereken paden met de laagste kosten met het linkstatealgoritme
      Leg uit hoe linkstate-informatie wordt verspreid, voer het algoritme van Dijkstra stap voor stap uit vanaf één router en zet het resultaat om in een doorstuurtabel.
    • Bereken routes met het afstandsvectoralgoritme
      Pas de Bellman–Ford-vergelijking toe, volg hoe buren afstandsvectoren uitwisselen totdat de routes stabiel zijn en bouw op basis van het resultaat een doorstuurtabel.
    • Verwerk verbindingswijzigingen en vergelijk de twee benaderingen
      Volg hoe afstandsvectorroutering reageert wanneer een verbinding goedkoper of duurder wordt, leg tellen tot oneindig en poisoned reverse uit en vergelijk linkstateroutering met afstandsvectorroutering.
  2. Leg uit waarom internetroutering in autonome systemen is georganiseerd en hoe OSPF binnen zo'n systeem doorstuurtabellen opbouwt, ook in grote netwerken die in gebieden zijn verdeeld.
    • Deel internetroutering in autonome systemen in
      Leg uit waarom routering is opgesplitst in routering binnen een netwerk en routering tussen netwerken, en beschrijf de rollen van autonome systemen, grensrouters en de twee soorten routeringsprotocollen.
    • Leg uit hoe OSPF doorstuurtabellen opbouwt
      Beschrijf hoe OSPF-routers buren ontdekken, linkstateadvertenties via flooding verspreiden, kortste paden berekenen en reageren op een uitgevallen verbinding.
    • Maak OSPF schaalbaar met gebieden
      Leg uit hoe de verdeling van een groot netwerk in OSPF-gebieden flooding en berekeningen beperkt, en beschrijf de rollen van de backbone, gebiedsgrensrouters en AS-grensrouters.
  3. Leg uit hoe BGP informatie over bereikbaarheid tussen autonome systemen verspreidt, hoe routers kiezen uit de routes die ze leren en hoe zakelijk beleid en beveiliging de routering tussen netwerken bepalen.
    • Adverteer routes tussen autonome systemen met BGP
      Beschrijf BGP-sessies, hoe een prefixadvertentie van AS naar AS reist en de rol van de attributen AS-PATH en NEXT-HOP en de berichten van BGP.
    • Selecteer BGP-routes en installeer ze
      Pas de routeselectieregels van BGP toe, inclusief hot-potatoroutering, en leg uit hoe een router BGP en zijn intra-AS-protocol combineert om een doorstuurtabelregel op te bouwen.
    • Pas routeringsbeleid toe tussen providers, klanten en peeringpartners
      Leg uit hoe zakelijke relaties tussen netwerken bepalen welke routes een AS accepteert, verkiest en adverteert, en waarom beleid tussen netwerken belangrijker is dan binnen één netwerk.
    • Herken BGP-problemen en beschrijf hoe netwerken zich daartegen beschermen
      Leg prefixkapingen en routelekken uit en beschrijf hoe filtering en validatie van routeoorsprong met RPKI de gevolgen ervan beperken.
  4. Beschrijf de architectuur van een softwaregedefinieerd netwerk en volg de berichten waarmee een controller informatie over het netwerk verkrijgt en stroomtabelregels in switches installeert.
    • Beschrijf de architectuur van het SDN-besturingsvlak
      Leg de kenmerkende eigenschappen van softwaregedefinieerd netwerken uit, beschrijf de lagen van een SDN-controller en zijn interfaces naar netwerkapplicaties en netwerkapparaten, en geef aan waar SDN wordt gebruikt.
    • Volg OpenFlow-berichten tussen de controller en de switches
      Benoem de belangrijkste OpenFlow-berichten, beschrijf een stroomtabelregel en volg hoe een controller op een verbindingsstoring reageert door routes opnieuw te berekenen en switches bij te werken.
  5. Interpreteer de berichten van het Internet Control Message Protocol en gebruik ping en traceroute om bereikbaarheid te testen en de routers langs een pad te ontdekken.
    • Interpreteer ICMP-berichten
      Beschrijf het doel en formaat van ICMP, de belangrijkste berichttypen en codes in IPv4 en IPv6 en de regels voor het verzenden van ICMP-foutmeldingen.
    • Test de bereikbaarheid met ping en traceroute
      Leg uit hoe ping en traceroute ICMP gebruiken, lees uitvoer van traceroute en vermijd veelvoorkomende verkeerde interpretaties van de resultaten.
  6. Beschrijf de onderdelen van een netwerkbeheersysteem en gebruik SNMP voor bewaking en NETCONF met YANG voor modelgestuurde configuratie van veel apparaten.
    • Bewaak apparaten met SNMP en MIB's
      Beschrijf het netwerkbeheerkader, leg uit hoe SNMP MIB-objecten leest en wijzigt en bereken de verbindingsbenutting op basis van opgevraagde tellerwaarden.
    • Configureer netwerken met NETCONF en YANG
      Leg uit hoe NETCONF configuratiewijzigingen als transacties toepast, hoe YANG-modellen apparaatgegevens beschrijven en hoe deze aanpak zich verhoudt tot SNMP.

Besturingsvlak: uitleg

6 hoofdstukken

1

Bereken routes met linkstatealgoritmen en afstandsvectoralgoritmen

Routering maakt van een verzameling verbindingen bruikbare eind-tot-eindpaden. Een router heeft een manier nodig om informatie over het netwerk te verkrijgen, een pad te kiezen en die keuze om te zetten in een lokale doorstuurregel. Linkstateroutering en afstandsvectorroutering lossen dit probleem op met verschillende informatie. Werk hun berekeningen door en volg daarna wat er gebeurt wanneer een verbinding verandert en de routers tijdelijk van mening verschillen.

1.1 Van een netwerkpad naar een volgende hop

Een router neemt voor elk binnenkomend datagram een lokale beslissing: welke uitgaande verbinding moet het vervolgens vervoeren? Het datavlak voert die opzoeking uit met behulp van de doorstuurtabel. Het besturingsvlak bepaalt de inhoud van de tabel met informatie over bestemmingen en het netwerk voorbij de router.

Twee manieren om de besturing te organiseren

Bij besturing per router draait op elke router routeringssoftware en wisselt elke router berichten uit met andere routers. OSPF en BGP gebruiken deze opzet. Bij logisch gecentraliseerde besturing verkrijgt netwerkbesturingssoftware een netwerkbreed beeld en gebruikt die een controller om doorstuurregels in apparaten te installeren. Dit is de SDN-aanpak. “Logisch gecentraliseerd” beschrijft de besturingsdienst zoals gebruikers die zien; de dienst kan op meerdere fysieke servers draaien.

Doorsturen is een snelle lokale bewerking, vaak geïmplementeerd in hardware. Routering reageert op een langzamere tijdschaal op veranderingen in verbindingen, kosten en beleid. Een datagram wacht niet bij elke hop op een nieuwe berekening van een eind-tot-eindroute. Het volgt de regels die al zijn geïnstalleerd.

Stel het netwerk voor als een gewogen graaf

In een graaf G=(N,E) zijn knooppunten routers en kanten verbindingen. Een direct verbonden paar heeft verbindingskosten c(x,y). Een ontbrekende directe verbinding heeft kosten ∞. In de uitgewerkte grafen zijn de kosten symmetrisch: c(x,y)=c(y,x). De beheerder kiest wat de kosten voorstellen: verbindingssnelheid, vertraging, geld of een andere bruikbare maat.

Tel de kosten langs een pad op. Als A–B kosten 3 heeft en A–C en C–B elk kosten 1 hebben, heeft het directe pad kosten 3 en A–C–B kosten 2. A stuurt verkeer voor B naar C. Verbindingen tellen zou hier tot de verkeerde beslissing leiden; het aantal hops is alleen gelijk aan de padkosten als elke verbinding kosten 1 heeft.

Deel het algoritme in naar de gebruikte informatie
EigenschapLinkstaterouteringAfstandsvectorroutering
BegininformatieVolledige topologie en verbindingskostenKosten van aangesloten verbindingen en schattingen van buren
BerekeningElke bron berekent paden in de graafElke router vergelijkt herhaaldelijk routes via buren
Informatie-uitwisselingVerbindingsbeschrijvingen worden via flooding verspreidGeschatte kosten naar bestemmingen gaan naar buren

Een globaal algoritme gebruikt volledige informatie over de topologie. Dat vereist niet één computer: OSPF voert in elke router onafhankelijk een globaal linkstatealgoritme uit. Een gedecentraliseerd algoritme bouwt zijn antwoord op via lokale uitwisselingen, zoals bij afstandsvectorroutering.

Andere indelingen beschrijven wanneer routes veranderen. Statische routes veranderen langzaam, vaak door handmatige aanpassingen. Dynamische protocollen reageren op veranderingen in het netwerk. Belastingsafhankelijke kosten volgen de actuele congestie; belastingsonafhankelijke kosten niet. OSPF en BGP zijn dynamische protocollen waarvan de gebruikelijke routemaatstaven de belasting niet van moment tot moment volgen.

Verbind routering met doorsturen

Een algoritme is de berekening; een protocol levert berichtformaten, timers en uitwisselingsregels. Het algoritme van Dijkstra is een berekening. OSPF is een protocol dat de invoer daarvoor levert.

De uiteindelijke doorstuurregel koppelt een bestemmingsprefix aan een uitgaande verbinding. Elke router kiest zijn eigen volgende hop, zodat het volledige pad ontstaat uit de tabellen van de routers. Tijdens convergentie kunnen inconsistente tabellen lussen veroorzaken; TTL zorgt er uiteindelijk voor dat een IPv4-datagram in een lus wordt verwijderd. Tussen organisaties moet een goede route ook aan het beleid voldoen: een beheerder kan een goedkoop pad afwijzen omdat het verkeer zou vervoeren dat de beheerder niet heeft afgesproken te vervoeren.

Belangrijkste punten

  • Het besturingsvlak bouwt de doorstuurtoestand op; het datavlak past die toe op binnenkomende pakketten.
  • De kosten van een pad zijn de som van de verbindingskosten, die niet het aantal hops hoeven voor te stellen.
  • “Globaal” beschrijft de kennis van een algoritme, niet de fysieke locatie ervan.
  • Consistente beslissingen over de volgende hop vormen samen het eind-tot-eindpad.
  • Inter-AS-beleid kan zwaarder wegen dan padkosten.

1.2 Bouw een kortste-padenboom met het algoritme van Dijkstra

Bij linkstateroutering beschrijft elke router zijn aangesloten verbindingen en verspreidt die beschrijving via flooding door het netwerk. Zodra de databases overeenkomen, heeft elke router dezelfde graaf. Elke router voert het algoritme van Dijkstra uit met zichzelf als bron, zodat de gedeelde invoer bij elke router een andere boom met die router als wortel oplevert.

Houd voorlopige en definitieve kosten gescheiden

Voor bron u zijn D(v) de laagste tot dan toe gevonden kosten naar v en is p(v) de voorganger op dat pad. De verzameling N′ bevat routers waarvan de laagste kosten definitief zijn. Begin met de bron in die verzameling, zijn directe buren met hun verbindingskosten en alle andere routers met oneindige kosten.

Kies bij elke iteratie de kleinste voorlopige kosten buiten N′ en voeg de bijbehorende router, w, toe aan de verzameling. Vergelijk voor elke buur v die nog buiten de verzameling staat de bestaande schatting met een route via w:

D(v)=min⁡(D(v),D(w)+c(w,v)).

Als de tweede route goedkoper is, leg je w vast als voorganger. Doordat verbindingskosten niet negatief zijn, kun je de kosten veilig definitief maken. Een waarde die alleen is bijgewerkt, blijft voorlopig totdat de bijbehorende router tot N′ toetreedt.

Werk vanaf router A

Gebruik deze verbindingen: A–B 3, A–C 1, B–C 1, B–D 4, C–D 6, C–E 2, D–E 1, D–F 3 en E–F 5. Aanvankelijk heeft B kosten 3, C kosten 1 en hebben D, E en F oneindige kosten.

Toegevoegde routerUpdates voor routers die nog buiten de verzameling staan
C, kosten 1B wordt 2 via C; D wordt 7 via C; E wordt 3 via C
B, kosten 2D wordt 6 via B
E, kosten 3D wordt 4 via E; F wordt 8 via E
D, kosten 4F wordt 7 via D
F, kosten 7Er zijn geen routers meer over

Door E toe te voegen verandert bijvoorbeeld de waarde van D, omdat 3+1=4 kleiner is dan 6. De waarde van D is twee keer bijgewerkt voordat die definitief werd. Als je de eerste schatting van 7 als antwoord zou nemen, zou je beide verbeteringen missen.

Bepaal paden en eerste hops

Volg voorgangers achteruit: F ← D ← E ← C ← A. Draai die volgorde om voor A–C–E–D–F. De kosten zijn 1+2+1+3=7. De definitieve kosten vanaf A zijn B 2, C 1, D 4, E 3 en F 7.

Een doorstuurtabel bewaart de eerste hop, niet de voorganger van de bestemming. Elk pad in dit voorbeeld begint met A–C, dus is de volgende hop van A voor alle vijf bestemmingen C. De voorganger van F is D, maar D is niet de volgende hop van A.

Gelijke kosten, werk en veranderende belasting

Als twee kandidaten dezelfde kleinste kosten hebben, mag elk van beide als eerste definitief worden gemaakt. De laagste kosten blijven gelijk, al kan één gekozen pad verschillen. OSPF kan meerdere paden met gelijke kosten bewaren om de belasting te verdelen.

Het eenvoudige algoritme doorloopt kandidaten bij elk van zijn n−1 iteraties, wat een uitvoeringstijd van O(n2) oplevert; een prioriteitswachtrij kan dit verbeteren. Linkstateflooding kost ook berichten, omdat gewijzigde verbindingsinformatie elke router binnen het bereik van de flooding moet bereiken.

Belastingsafhankelijke kosten kunnen terugkoppeling veroorzaken. Alle routers zien een licht belast pad, verplaatsen verkeer daarnaartoe en maken het duur; bij de volgende berekening gaat het verkeer terug. Belastingsonafhankelijke kosten vermijden deze specifieke terugkoppeling. Ook willekeurige berekeningstijdstippen kunnen gelijktijdig omschakelen verminderen; routers die op verschillende tijden beginnen, kunnen anders geleidelijk gelijk gaan lopen.

Belangrijkste punten

  • Maak de kleinste voorlopige kosten definitief en werk daarna de nog niet definitieve buren bij.
  • Voorlopige kosten kunnen meerdere keren dalen voordat ze definitief worden.
  • Volg voorgangers achteruit om een pad te bepalen en neem vervolgens de eerste hop.
  • Een gelijke stand bij de laagste kosten kan de gekozen paden veranderen zonder de laagste kosten te veranderen.
  • De eenvoudige implementatie heeft een kwadratische uitvoeringstijd.
  • Gelijktijdige reacties op belastingsafhankelijke kosten kunnen routes laten oscilleren.

1.3 Leer routes uit afstandsvectoren van buren

Een router kan bruikbare paden leren zonder de hele graaf te kennen. Bij afstandsvectorroutering kent hij de kosten van zijn aangesloten verbindingen en de laatste kostenschattingen die hij van elke buur heeft ontvangen. Met die schattingen bouwt hij zijn eigen afstandsvector op: een lijst met geschatte kosten naar alle bestemmingen.

Tel de eerste verbinding op bij de schatting van de buur

Voor een bestemming y≠x luidt de Bellman–Ford-vergelijking:

dx(y)=min⁡v{c(x,v)+dv(y)}.

Probeer elke buur v. Tel de kosten om die buur te bereiken op bij de kosten van de buur naar de bestemming en kies het kleinste totaal. De buur die het minimum oplevert, wordt de volgende hop. De kosten van een router naar zichzelf blijven 0; ze worden niet vervangen door een route via een buur.

Tijdens de uitwisseling gebruiken routers schattingen D in plaats van de definitieve afstanden d. Deze schattingen kunnen veranderen naarmate informatie zich verder door het netwerk verspreidt.

Begin, ontvang, bereken opnieuw en adverteer

Bij het opstarten noteert een router 0 naar zichzelf, de kosten van directe verbindingen naar buren en oneindig naar andere bestemmingen. Hij stuurt die vector naar zijn buren. Een nieuwe vector van een buur of een wijziging in een lokale verbinding leidt tot een nieuwe berekening. Als de eigen vector van de router verandert, adverteert hij de nieuwe vector; anders heeft hij geen gewijzigde schatting om door te geven.

Het proces is gedistribueerd, iteratief en asynchroon. Routers hoeven niet in gelijke rondes bij te werken. Informatie kan toch verre routers bereiken, omdat de herziene schatting van elke buur invoer wordt voor een andere berekening.

Bereken een voorbeeld met drie routers

De verbindingen A–B 4, B–C 1 en A–C 7 geven deze beginvectoren, gerangschikt naar bestemming A, B, C:

RouterBeginafstandsvector
A(0, 4, 7)
B(4, 0, 1)
C(7, 1, 0)

Na ontvangst van de vector van B vergelijkt A zijn twee routes naar C:

DA(C)=min⁡(4+1,7+0)=5.

A kiest B als volgende hop. C maakt de overeenkomstige berekening voor A en komt uit op 5 via B. Bij een volgende uitwisseling blijven de vectoren onveranderd. Bij vaste verbindingskosten en correcte werking zijn de routers geconvergeerd.

De doorstuurregels van A zijn “B → B, kosten 4” en “C → B, kosten 5”. A weet dat B kosten 1 naar C adverteert. A heeft niet het volledige pad van B of een tekening van de verbindingen voorbij B nodig.

Hoe RIP het protocol verzorgt

Het Routing Information Protocol (RIP) implementeert afstandsvectorroutering op basis van het aantal hops. Elke verbinding heeft kosten 1, het grootste bruikbare pad is 15 hops en 16 betekent onbereikbaar. RIP stuurt elke 30 seconden periodieke updates via UDP-poort 520. Een route die 180 seconden niet is ververst, verloopt.

Periodieke berichten horen bij het protocol; de regel voor gewijzigde vectoren van het onderliggende algoritme beschrijft wanneer er nieuwe informatie te verspreiden is. RIP gebruikt ook wijzigingsgestuurde updates om veranderingen sneller te verzenden. Als je deze niveaus verwart, kun je ten onrechte concluderen dat een stabiele RIP-router helemaal geen berichten verstuurt.

Afstandsvectorschattingen worden niet één keer berekend en daarna vastgezet. Een nieuwe opgave van een buur kan de volgende hop met de meeste voorkeur veranderen, ook als elke lokale verbinding gelijk blijft. Omgekeerd hoeft de ontvangst van een bericht de eigen vector van de router niet te veranderen als geen van de nieuwe totalen de geselecteerde routes verbetert of vervangt.

Belangrijkste punten

  • Vergelijk voor elke buur de kosten van de eerste verbinding plus de schatting van de buur voor de bestemming.
  • De kosten van een router naar zichzelf blijven 0.
  • Een afstandsvector legt kosten naar bestemmingen vast zonder de volledige topologie te onthullen.
  • Gewijzigde invoer leidt tot herhaalde berekeningen totdat de schattingen stabiel zijn.
  • RIP voegt periodieke berichten en een maximale bruikbare afstand van 15 hops toe.

1.4 Volg een kostenwijziging en doorbreek een lus tussen twee routers

Een afstandsvectorupdate kan een pad beschrijven dat afhankelijk is van de router die de update ontvangt. Als die afhankelijkheid niet zichtbaar is, kunnen twee routers elk denken dat de ander een bruikbare route heeft. Daarom kan een stijging van verbindingskosten moeilijker te verspreiden zijn dan een daling.

Een goedkopere verbinding wordt snel bekend

Laat A–B kosten 2 hebben, B–C kosten 1 en A–C kosten 20. B bereikt A rechtstreeks met kosten 2; C bereikt A via B met kosten 3. Als A–B daalt naar 1, adverteert B 1 en verandert C zijn kosten naar 2. Wanneer C 2 terug adverteert, behoudt B zijn directe route. Na deze twee gewijzigde updates is de verbetering verwerkt.

Een dure verbinding legt verouderde informatie bloot

Begin nu opnieuw met kosten 2, 1 en 20 en verhoog A–B naar 40. B heeft nog de eerdere advertentie van C met waarde 3 naar A. B kiest C omdat 1+3=4 kleiner is dan 40. C stuurt nog steeds naar B. Datagrammen voor A gaan nu heen en weer tussen B en C totdat hun TTL verloopt.

C verneemt de kosten 4 van B en berekent 5. B verneemt 5 en berekent 6. De schattingen blijven stijgen, hoewel geen van beide een onafhankelijk pad naar A beschrijft. Dit is tellen tot oneindig: slecht nieuws verspreidt zich via een reeks misleidend lage schattingen.

Hier doorbreekt een alternatief uiteindelijk de lus. Wanneer B 20 adverteert, vergelijkt C zijn directe kosten 20 met 21 via B en kiest C zijn directe verbinding. B komt daarna uit op 21 via C. Zonder bruikbaar alternatief of een eindige waarde voor oneindig kan het tellen veel langer doorgaan.

Maak de afhankelijkheid bekend met poisoned reverse

Bij poisoned reverse vertelt een router aan de buur die hij voor een bestemming gebruikt dat zijn afstand tot die bestemming oneindig is. Aanvankelijk gebruikt C B om A te bereiken, dus adverteert C oneindig aan B. B kan C daardoor niet meer voor een onafhankelijk alternatief aanzien.

Na de kostenstijging kiest B daarom zijn directe verbinding met kosten 40. C verneemt 40 en kiest zijn directe verbinding met kosten 20. C kan nu 20 aan B adverteren en B kiest kosten 21 via C. De geadverteerde waarde hangt af van de ontvanger: C kan zijn werkelijke kosten aan andere buren melden en de route richting B als oneindig adverteren wanneer B zijn volgende hop is.

Split horizon laat zo'n route uit de update weg in plaats van oneindig te adverteren. Poisoned reverse voorkomt deze afhankelijkheidslus tussen twee routers, maar langere lussen zijn nog mogelijk. Wijzigingsgestuurde updates versnellen de verspreiding van veranderingen. RIP definieert oneindig bovendien als 16 en begrenst daarmee zowel de teltijd als de bruikbare netwerkgrootte.

Vergelijk de twee routeringsfamilies
EigenschapLinkstateAfstandsvector
BerichtenVerbindingsbeschrijvingen worden binnen het bereik via flooding verspreidSchattingen naar bestemmingen worden met buren uitgewisseld
ConvergentieLokale berekening van kortste paden na database-updatesHerhaalde uitwisselingen; slecht nieuws kan zich langzaam verspreiden
Foutieve informatieEen router kan zijn aangesloten verbindingen verkeerd opgevenEen router kan ten onrechte lage kosten naar veel bestemmingen opgeven

Een volledige verspreidingsronde bij linkstateroutering vergt een aantal berichten in de orde van n⋅e voor n routers en e verbindingen. De eenvoudige lokale berekening is kwadratisch. Het aantal berichten bij afstandsvectorroutering hangt af van hoeveel opeenvolgende schattingen veranderen; communicatie met alleen buren garandeert geen snelle convergentie.

OSPF en IS-IS gebruiken linkstateroutering. RIP gebruikt afstandsvectoren. BGP is een verwant padvectorprotocol: de geadverteerde reeks AS'en maakt afhankelijkheden zichtbaar en laat routers paden met hun eigen AS-nummer verwerpen.

Belangrijkste punten

  • Een verouderde schatting van een buur kan een route verbergen die via de ontvangende router terugloopt.
  • Tellen tot oneindig is de herhaalde groei van onderling afhankelijke schattingen.
  • Poisoned reverse adverteert oneindig aan de volgende hop voor die bestemming.
  • Poisoned reverse blokkeert lussen tussen twee routers; langere lussen blijven mogelijk.
  • Linkstateroutering verspreidt topologie; afstandsvectorroutering verspreidt schattingen naar bestemmingen.
  • Een onjuiste afstandsvectoropgave kan zich tot ver voorbij de defecte router verspreiden.
2

Routeer binnen een autonoom systeem met OSPF

Een beheerder kan kiezen hoe routering binnen zijn eigen netwerk werkt, maar moet ook verkeer met andere beheerders uitwisselen. Autonome systemen vormen die grens. Binnen één systeem verspreidt OSPF verbindingsinformatie en berekent het paden met de laagste kosten. Buurrelaties en gebieden maken dat proces beheersbaar wanneer een netwerk groeit, terwijl grensrouters de interne paden verbinden met bestemmingen elders.

2.1 Deel routering op in netwerken met een eigen beleid

Het internet is te groot en wordt te onafhankelijk beheerd om elke router als een knooppunt in één plat routeringssysteem te behandelen. Elke organisatie moet haar eigen interne netwerk kunnen beheren en tegelijk bruikbare routes naar andere organisaties bieden. Autonome systemen maken die verdeling mogelijk.

Bepaal de bestuurlijke grens

Een autonoom systeem, of AS, is een groep routers onder één beheer die naar buiten toe een samenhangend routeringsbeleid voert. Openbare AS-nummers, of ASN's, identificeren deze systemen wereldwijd. Regionale internetregisters verdelen AS-nummerreeksen. De oorspronkelijke nummerruimte was 16 bits, tot en met 65.535; moderne ASN's gebruiken 32 bits.

Een AS is een routeringsdomein, terwijl een internetprovider een bedrijf is. Een universiteit of contentaanbieder kan een AS beheren en één internetprovider kan er meerdere beheren. Als je deze termen als uitwisselbaar beschouwt, blijven de werkelijke beleidsgrenzen verborgen.

Gebruik verschillende protocollen voor verschillende taken
RouteringstaakBelangrijkste vraagTypische protocollen
Intra-AS-routeringHoe bereik ik een bestemming binnen ons netwerk?OSPF, IS-IS, RIP, EIGRP
Inter-AS-routeringWelk aangrenzend netwerk biedt een aanvaardbare route?BGP

Een intern routeringsprotocol (IGP) levert interne routes. Binnen een routeringsdomein gebruiken routers een gemeenschappelijk IGP, zodat ze de informatie kunnen uitwisselen die het nodig heeft. Verschillende AS'en kunnen verschillende IGP's kiezen. Een provider die IS-IS gebruikt, kan verbinding maken met een universiteit die OSPF gebruikt, omdat hun externe routeringsuitwisseling BGP gebruikt.

De hiërarchie dient twee doelen. Ze vermindert de hoeveelheid wereldwijde details die interne routers moeten verwerken en behoudt de bestuurlijke autonomie. Een lokale verbindingswijziging hoeft niet de volledige interne topologie aan elk ander AS bloot te leggen.

Combineer een uitgangskeuze met een intern pad

Een grensrouter maakt verbinding met een ander AS. Voor een externe bestemming bepaalt BGP een bruikbare route en het grensrouteradres van de volgende hop. Het interne protocol levert het pad naar dat adres. Samen leveren deze beslissingen de doorstuurregel voor een binnenkomend pakket op.

Stel dat router R leert dat 198.51.100.0/24 bereikbaar is via grensrouter G. OSPF geeft aan dat het pad van R naar G via buur H begint. De doorstuurregel van R voor de externe prefix gebruikt de verbinding naar H. G is de uitgang van het AS, terwijl H de directe volgende hop van R is; die rollen hoeven niet bij dezelfde router te liggen.

Herken wanneer één uitgang genoeg is

Een kleine klant met één externe verbinding heeft geen keuze uit uitgangen. Een standaardroute voor IPv4, 0.0.0.0/0, kan extern verkeer naar die verbinding sturen. Door elke internetroute te leren ontstaat geen alternatieve uitgang.

Bij meerdere grensrouters is informatie over bereikbaarheid belangrijk: één grensrouter kan een prefix aanbieden die een andere niet aanbiedt, of beleid kan één provider bevoordelen. BGP verspreidt de routekeuzes; het IGP levert nog steeds de route waarlangs pakketten de gekozen uitgang bereiken.

Binnen één AS kan één beheerder verbindingskosten kiezen om interne prestatiedoelen te halen. Tussen AS'en concurreren kosten met afspraken over betaalde transit, peeringpartners en welk verkeer een beheerder vervoert. Daarom komt bij de keuze van een internetroute meer kijken dan een kortste-padberekening uitbreiden over de volgende bestuurlijke grens.

Belangrijkste punten

  • Een AS is een routeringsdomein met één extern beleid, niet noodzakelijk een internetprovider.
  • Een IGP vindt interne paden; BGP wisselt routes uit over AS-grenzen heen.
  • Een externe doorstuurregel combineert een BGP-route met een intern pad naar de volgende hop van die route.
  • Een klant met één uitgang kan een standaardroute gebruiken.

2.2 Hoe OSPF verbindingsinformatie omzet in routes

Open Shortest Path First (OSPF) is een linkstate-IGP. Elke router leert de topologie binnen zijn gebied, voert het algoritme van Dijkstra uit met zichzelf als bron en leidt routes naar subnetten af. OSPFv2 is voor IPv4; OSPFv3 is ontworpen voor IPv6.

Kies kosten en ontdek buren

De beheerder stelt verbindingsgewichten in. Als alle gewichten gelijk zijn aan 1, ontstaan routes met de minste hops. Een voorbeeld van een regel met omgekeerde snelheid en een referentie van 10 Gbit/s is

gewicht=10000verbindingssnelheid in Mbit/s.

Die geeft gewichten 1, 10 en 100 voor verbindingen van 10 Gbit/s, 1 Gbit/s en 100 Mbit/s. Gewicht is een ingestelde routeringsmaat, geen afstand in kilometers.

Hello-pakketten ontdekken buren en houden buurrelaties in stand. Een veelgebruikte instelling op een lokaal netwerk verstuurt elke 10 seconden Hello's en gebruikt een doodinterval van 40 seconden. Eén Hello missen is daarom iets anders dan de buur als uitgevallen beschouwen. Aangrenzende routers synchroniseren databases met Database Description-pakketten, Link State Requests, Link State Updates en Link State Acknowledgments. Routers met gesynchroniseerde databases vormen een adjacentie.

Verspreid actuele verbindingsbeschrijvingen via flooding

Een linkstateadvertentie (LSA) beschrijft routeringsinformatie. Een router-LSA legt de verbindingen en kosten van een router vast. LSA's reizen in Link State Update-pakketten; een LSA is de geadverteerde informatie, niet de naam van elk OSPF-pakket.

Veranderde verbindingen leiden tot nieuwe advertenties. Routers verversen ook hun eigen LSA's minstens elke 30 minuten. Een LSA die de maximale leeftijd van één uur bereikt, wordt verwijderd. Met informatie over de volgorde en de leeftijd kunnen routers actuele beschrijvingen van oude onderscheiden.

OSPF wordt rechtstreeks in IP vervoerd met protocolnummer 89. Het verzorgt zelf ontvangstbevestigingen en hertransmissies. Op broadcastnetwerken bereikt 224.0.0.5 alle OSPF-routers en 224.0.0.6 de aangewezen routers.

Verminder het aantal adjacenties op een lokaal netwerk

Een lokaal netwerk kiest een aangewezen router (DR) en een reserve voor de aangewezen router (BDR). Andere routers vormen volledige adjacenties met die twee, in plaats van dat elk paar adjacent wordt. De DR adverteert het gedeelde lokale netwerk in een netwerk-LSA.

Voor zes routers zou een volledig vermaasd netwerk 6×5/2=15 adjacenties vereisen. Vier gewone routers verbinden elk logisch met de DR en BDR, plus één DR–BDR-adjacentie: 4×2+1=9. Buren kunnen elkaar horen zonder allemaal volledig adjacent te worden.

Bereken opnieuw na een verbindingsstoring

Neem de verbindingen A–B 3, A–C 1, B–C 1, B–D 4, C–D 6, C–E 2, D–E 1, D–F 3 en E–F 5. A bereikt aanvankelijk E met kosten 3, D met 4 en F met 7 via C en E.

Wanneer C–E uitvalt, verspreiden C en E via flooding nieuwe router-LSA's waarin de verbinding is verwijderd. Na herberekening zijn de kosten van A naar B 2, D 6, E 7 en F 9. De paden naar D en F gebruiken nu C–B–D. De eerste hop van A blijft C: een veranderd volledig pad vereist geen veranderde eerste doorstuurhop.

OSPF ondersteunt geauthenticeerde routeringsberichten en routering via meerdere paden met gelijke kosten (ECMP). Cryptografische authenticatie is sterker dan een wachtwoord in klare tekst; ze controleert de geautoriseerde oorsprong en integriteit van berichten. Met ECMP kan een router meerdere paden met gelijke kosten bewaren. Deze functies werken met linkstate-informatie, niet met uitgewisselde tabellen met geschatte afstanden naar bestemmingen.

Belangrijkste punten

  • OSPF verspreidt LSA's via flooding en elke router berekent zijn eigen routes.
  • Ingestelde gewichten bepalen paden met de laagste kosten.
  • Hello's houden buurrelaties in stand; databasesynchronisatie brengt adjacenties tot stand.
  • OSPF gebruikt IP-protocol 89 en verzorgt zijn eigen betrouwbare flooding.
  • Een DR en BDR verminderen het aantal volledige adjacenties op een lokaal broadcastnetwerk.
  • Na een storing kunnen het pad en de kosten veranderen terwijl de eerste hop gelijk blijft.
  • OSPF kan berichten authenticeren en paden met gelijke kosten bewaren.

2.3 Houd gedetailleerde topologie binnen OSPF-gebieden

Een router in een groot AS hoeft niet elke interne verbinding als onderdeel van één gedetailleerde graaf te verwerken. OSPF-gebieden verdelen de linkstatedatabase en het werk voor de kortste paden. Routers bewaren lokale details en leren routes die bestemmingen buiten hun eigen gebied beschrijven.

Verbind gebieden via de backbone

De backbone is gebied 0, ook geschreven als 0.0.0.0. Andere gebieden zijn ermee verbonden. Verkeer tussen twee gebieden buiten de backbone gaat naar de backbone en vervolgens naar het bestemmingsgebied.

Een gebiedsgrensrouter (ABR) verbindt gebieden, waaronder de backbone. De router houdt voor elk aangesloten gebied een afzonderlijke database bij en adverteert routes tussen die gebieden. Informatie over een subnet elders kan de grens over zonder alle routers en verbindingen van het andere gebied bloot te leggen. Samenvatting kan ook geschikte prefixen combineren; daarvoor hoeven niet alle subnetten elders in één aggregaat op te gaan.

Een AS-grensrouter (ASBR) brengt routes van buiten het OSPF-domein in, zoals routes die van een ander AS zijn geleerd. Een ABR overschrijdt een gebiedsgrens; een ASBR brengt externe routeringsinformatie in. Eén apparaat kan beide rollen vervullen.

Koppel advertenties aan hun doel
LSA-typeInformatieOorspronkelijke verzender
1, router-LSADe verbindingen van een router binnen een gebiedElke router
2, netwerk-LSAEen gedeeld broadcastnetwerkDe DR
3, samenvattende LSAEen subnet dat in een ander gebied bereikbaar isEen ABR
4, samenvattende LSAHoe een ASBR te bereiken isEen ABR
5, AS-externe LSAEen bestemming van buiten het OSPF-domeinEen ASBR

Typen 1 en 2 beschrijven de gedetailleerde graaf van het gebied. Typen 3 en 4 vervoeren informatie over bereikbaarheid tussen gebieden. Type 5 verspreidt zich normaal gesproken door het AS, waarbij speciale gebiedstypen externe advertenties beperken.

Volg een pakket tussen gebieden

Het pakket van een host begint in gebied 7 en is bestemd voor gebied 9. Het volgt eerst routes binnen gebied 7 naar een ABR, doorkruist gebied 0 naar een ABR die met gebied 9 is verbonden en volgt daarna routes binnen gebied 9. Dit is een hiërarchie binnen één AS; door een gebiedsgrens te overschrijden wordt het pakket geen inter-AS-verkeer.

Een interne router heeft alle interfaces in één gebied. Een backbonerouter heeft minstens één interface in gebied 0. Een ABR is ook een backbonerouter, dus de rolnamen sluiten elkaar niet uit.

Begrijp wat een lokale storing elders verandert

Door ongeveer 400 routers in vier gebieden van ongeveer 100 te verdelen, kan de gedetailleerde graaf van elke router veel kleiner worden, terwijl routes tussen gebieden worden toegevoegd. De precieze databasegrootte hangt ook af van grensrouters en geadverteerde netwerken.

Als een verbinding binnen één gebied herhaaldelijk uitvalt, blijven de gedetailleerde LSA's en de volledige herberekening van kortste paden binnen dat gebied. Als de wijziging ook de geadverteerde kosten of bereikbaarheid van een bestemming verandert, stuurt de ABR gewijzigde samenvattingen. Routers elders werken de betrokken routes tussen gebieden bij. Gebieden beperken dus de details en berekeningen die zich verspreiden; ze verbergen niet elk effect van een storing.

Minder detail heeft een prijs. Een route tussen gebieden volgt de gebiedshiërarchie en kan verschillen van de route met de laagste kosten in een platte graaf van het hele AS. De beheerder krijgt kleinere databases en beter begrensde wijzigingen, maar levert enige vrijheid in de padkeuze in.

Belangrijkste punten

  • Gebied 0 vervoert verkeer tussen gebieden buiten de backbone.
  • ABR's wisselen informatie over bereikbaarheid tussen gebieden uit; ASBR's brengen externe routes in.
  • Router- en netwerk-LSA's beschrijven de gedetailleerde graaf van een gebied.
  • Gebieden begrenzen gedetailleerde flooding, terwijl gewijzigde samenvattingen andere gebieden kunnen beïnvloeden.
  • Een OSPF-gebied is een onderverdeling van een AS.
3

Routeer tussen netwerken met BGP

Een route over het internet doorkruist netwerken met verschillende eigenaren en prioriteiten. BGP verspreidt beloften over bereikbaarheid en laat elke beheerder beslissen welke beloften hij accepteert en doorgeeft. Volg een advertentie, vergelijk concurrerende routes in volgorde en koppel de winnende route aan een doorstuurinterface. Zakelijke relaties verklaren veel keuzes; filtering en validatie van routeoorsprong helpen fouten en aanvallen te begrenzen.

3.1 Volg een BGP-advertentie door autonome systemen

BGP-4 wisselt informatie over de bereikbaarheid van bestemmingsprefixen uit. Een advertentie geeft aan dat het aankondigende netwerk een route naar die prefix aanbiedt. Andere netwerken kunnen die volgens hun beleid accepteren, met alternatieven vergelijken of weigeren.

Breng een sessie tot stand

BGP-routers wisselen berichten uit via een langdurige TCP-verbinding op poort 179. eBGP verbindt BGP-routers in verschillende AS'en; iBGP verbindt BGP-routers in hetzelfde AS. Interne sessies verspreiden externe bereikbaarheidsinformatie binnen het AS en hoeven niet met directe fysieke verbindingen overeen te komen.

Het basisontwerp van iBGP gebruikt een volledig vermaasd netwerk tussen BGP-routers. Grotere netwerken kunnen routereflectoren gebruiken om het aantal sessies te verminderen. iBGP vervangt het IGP niet: het IGP levert nog steeds de interne paden die nodig zijn om BGP-volgende hops te bereiken.

Voeg het AS-nummer toe wanneer een route naar buiten gaat

AS 64503 kondigt 203.0.113.0/24 als oorsprong aan. Zijn advertentie aan AS 64502 heeft AS-PATH “64503”. AS 64502 verspreidt de route intern via iBGP en adverteert die vervolgens aan AS 64501 met AS-PATH “64502 64503”. Bij externe verspreiding wordt het nummer van het adverterende AS vooraan toegevoegd; gewone interne verspreiding voegt geen extra exemplaar van dat nummer toe.

Een BGP-route koppelt de prefix aan attributen. AS-PATH legt de reeks AS'en vast, met het meest recente eerst. NEXT-HOP geeft het routeradres aan waarheen verkeer moet worden gestuurd, normaal gesproken een interface op de aangrenzende grensrouter. Een interne BGP-router gebruikt het IGP om een pad naar dat adres te bepalen.

Verwerp een lus op AS-niveau

Een BGP-router verwerpt een route waarvan AS-PATH zijn eigen AS-nummer bevat. Als AS 64501 “64502 64501 64503” ontvangt, zou acceptatie verkeer langs een AS-reeks sturen die terugkeert naar 64501. Doordat BGP deze afhankelijkheid meedraagt, is het een padvectorprotocol en vermijdt het het probleem van tellen tot oneindig van gewone afstandsvectorroutering.

Een AS-pad is geen lijst van elke router op het pad van het pakket. Twee AS-hops kunnen veel fysieke verbindingen omvatten en beleid kan een langer AS-pad selecteren. Alleen de lengte zegt weinig over de gemeten vertraging.

Interpreteer de basisberichten
BerichtTaak
OPENEen sessie starten en instellingen uitwisselen, waaronder de houdtijd
UPDATEBereikbaarheid aankondigen of eerder aangekondigde routes intrekken
KEEPALIVEEen sessie zonder ander verkeer actief houden
NOTIFICATIONEen fout melden en de sessie sluiten

De standaard stelt een houdtijd van 90 seconden en elke 30 seconden een keepalive voor. Onderhandelde instellingen kunnen verschillen. Een BGP-router trekt routes in die via een sessie zijn geleerd wanneer die sessie uitvalt; een TCP-verbinding openhouden is iets anders dan bewijzen dat elke geadverteerde bestemming werkt.

Na de eerste uitwisseling stuurt BGP incrementele wijzigingen in plaats van periodiek de volledige tabel te verzenden. Frequentiebeperking kan herhaalde aankondigingen voor één prefix verminderen; de standaard stelt 30 seconden tussen zulke eBGP-advertenties voor.

TCP zorgt voor aflevering in volgorde tussen de twee BGP-routers. De eigen attributen, beleidsregels en updateverwerking van BGP bepalen welke routes worden bewaard en verspreid. Betrouwbaar transport op zichzelf bewijst niet dat een buur gerechtigd is de geadverteerde prefix als oorsprong aan te kondigen.

Belangrijkste punten

  • BGP adverteert prefixen en attributen via TCP-poort 179.
  • eBGP overschrijdt AS-grenzen; iBGP verspreidt routes binnen een AS.
  • Een externe advertentie voegt het adverterende AS-nummer vooraan toe.
  • Een BGP-router verwerpt een AS-PATH dat zijn eigen AS-nummer bevat.
  • Na de eerste tabeluitwisseling bevatten updates wijzigingen.

3.2 Kies een BGP-route voordat je de uitgangsinterface bepaalt

Meerdere grensrouters kunnen een route naar dezelfde prefix aanbieden. Een BGP-router past eerst het importbeleid toe en vergelijkt daarna geaccepteerde, bruikbare routes in een vastgelegde volgorde. Hij stopt bij het eerste doorslaggevende verschil; een later voordeel kan een eerdere voorkeur niet ongedaan maken.

Vergelijk attributen in volgorde
  1. Geef de voorkeur aan de hoogste LOCAL_PREF, ingesteld door de lokale beheerder.
  2. Geef de voorkeur aan het kortste AS-PATH.
  3. Geef de voorkeur aan de laagste ORIGIN-waarde: IGP, dan EGP, dan INCOMPLETE.
  4. Geef de voorkeur aan de laagste MED tussen routes uit hetzelfde aangrenzende AS.
  5. Geef de voorkeur aan een via eBGP geleerde route boven een via iBGP geleerde route.
  6. Geef de voorkeur aan de laagste IGP-kosten naar de NEXT-HOP.
  7. Geef de voorkeur aan de laagste adverterende BGP-identificatie als eerdere vergelijkingen gelijk eindigen.

Routerimplementaties kunnen stappen toevoegen, zoals een leveranciersspecifiek lokaal gewicht. LOCAL_PREF wordt binnen het AS verspreid en blijft daar. Met MED kan een aangrenzend AS een gewenst toegangspunt voorstellen; MED-waarden van verschillende aangrenzende AS'en worden volgens de gebruikelijke regel niet vergeleken.

Vergelijk twee uitgangen

R in AS 64501 leert via iBGP twee routes naar 203.0.113.0/24. G1 biedt AS-PATH “64502 64503” met IGP-kosten 3; G2 biedt “64504 64503” met IGP-kosten 5. Beide hebben LOCAL_PREF 100 en een gelijke ORIGIN. De paden bevatten elk twee AS'en. MED kiest niet tussen deze verschillende aangrenzende AS'en en beide routes zijn interne advertenties.

De IGP-kosten beslissen dus: R kiest G1 omdat 3<5. Dit is hot-potatoroutering: stuur verkeer via de intern goedkoopste uitgang bij verder gelijke routes.

Als routes via AS 64504 LOCAL_PREF 200 krijgen, wint G2 direct. De hogere interne kosten zijn dan niet meer van belang. Bij gelijke LOCAL_PREF zou een pad met alleen “64503” van beide paden met twee AS'en winnen voordat hot-potatoroutering aan bod komt.

Bepaal hoe de gekozen volgende hop wordt bereikt

BGP heeft een route via G1 gekozen, maar R heeft mogelijk geen directe verbinding met G1. OSPF levert het interne pad met de laagste kosten naar dat adres van de volgende hop. Als het pad begint op interface I, wordt de doorstuurregel “203.0.113.0/24 → I”. De beslissing vereist beide protocollen: BGP selecteert externe bereikbaarheid en het IGP bepaalt de interne aflevering daarheen.

Verschillende interne routers kunnen verschillende kosten naar G1 en G2 hebben, zodat verder gelijke BGP-keuzes ertoe kunnen leiden dat ze verschillende uitgangen gebruiken. Onafhankelijk beleid aan de andere kant kan er ook voor zorgen dat het terugpad van pakketten verschilt van het heenpad. Internetroutering is vaak asymmetrisch.

Pas dezelfde selectie toe op anycast

Bij IP-anycast adverteren meerdere dienstlocaties dezelfde prefix. Routers kiezen tussen de advertenties via de gewone BGP-selectie. Een client bereikt de instantie die de voorkeur krijgt op basis van routeringsbeleid, AS-pad en interne kosten. Dat hoeft niet de geografisch dichtstbijzijnde instantie te zijn.

Dit werkt goed voor korte uitwisselingen zoals DNS-query's. Een routeringswijziging tijdens een lange TCP-verbinding kan latere pakketten naar een andere instantie sturen die de toestand van de verbinding niet heeft.

Belangrijkste punten

  • BGP stopt bij de eerste doorslaggevende vergelijking.
  • LOCAL_PREF weegt zwaarder dan de lengte van AS-PATH.
  • MED vergelijkt normaal gesproken toegangspunten die door hetzelfde aangrenzende AS worden aangeboden.
  • Hot-potatoroutering gebruikt interne kosten pas nadat eerdere voorkeuren gelijk zijn gebleken.
  • Het IGP bepaalt de uitgaande interface voor een geselecteerde BGP-volgende hop.
  • Nabijheid bij anycast wordt bepaald door routering, niet door geografie.

3.3 Gebruik zakelijke relaties om transit te regelen

Een route adverteren is een uitnodiging om verkeer in die richting te sturen. Het exportbeleid van een beheerder bepaalt daarom welk verkeer het netwerk aanbiedt te vervoeren. Relaties tussen klanten, providers en peeringpartners verklaren de gebruikelijke regels.

Onderscheid transit van peering

Een klant betaalt een provider voor transit van en naar de rest van het internet. Twee peeringpartners wisselen verkeer uit voor zichzelf en hun klanten, vaak zonder onderlinge betaling. Netwerken gaan vaak peeringrelaties aan bij een internetknooppunt (IXP).

Peering biedt meestal geen route naar alles wat de peeringpartner via zijn eigen providers kan bereiken. Die bredere dienst is transit. Een peeringrelatie beschrijft een afspraak over verkeer, niet alleen een fysieke kabel tussen routers.

Scheid import- en exportbeslissingen

Importbeleid bepaalt welke ontvangen advertenties worden geaccepteerd en welke voorkeur ze krijgen. Exportbeleid bepaalt welke routes aan elke buur worden geadverteerd. Een route kan worden geaccepteerd en lokaal gebruikt zonder aan elke andere buur te worden aangeboden.

De gebruikelijke importvoorkeur gaat eerst uit naar routes van klanten, dan naar routes van peeringpartners en daarna naar routes van providers. LOCAL_PREF kan die volgorde vastleggen. Klantverkeer levert inkomsten op, verkeer van peeringpartners vermijdt meestal transitkosten en verkeer via providers brengt transitkosten met zich mee. Deze voorkeur kan zwaarder wegen dan de lengte van AS-PATH.

Pas de gebruikelijke exportregels toe
Route geleerd vanAdverteren aan klantenAdverteren aan peeringpartnersAdverteren aan providers
KlantJaJaJa
PeeringpartnerJaNeeNee
ProviderJaNeeNee

Een AS adverteert ook zijn eigen bestemmingen volgens zijn afspraken. De tabel beschrijft het gebruikelijke commerciële patroon; beheerders voeren beleid uit met expliciete filters en voorkeuren.

Een klantroute breed adverteren trekt verkeer aan richting de betalende klant. Door routes van peeringpartners en providers alleen aan klanten aan te bieden, voorkom je dat je onbetaalde transit tussen externe netwerken aanbiedt. De relevante richting is waar de route is geleerd en aan wie die wordt geadverteerd, niet in welke richting een afzonderlijk pakket toevallig reist.

Volg een klant met multihoming

Klant X, AS 64510, heeft providers B en C. X kondigt zijn eigen prefix bij beide aan voor bereikbaarheid en veerkracht. Het accepteert routes van beide, maar neemt een van B geleerde route niet op in advertenties aan C. Het neemt ook routes van C niet op in advertenties aan B. Anders zou de ene provider verkeer via X kunnen sturen naar bestemmingen achter de andere provider.

Als voorbeeld met peeringpartners: A en B zijn peeringpartners en W is klant van A. B kan de route “A W” gebruiken en die naar zijn klanten exporteren. B houdt die van een peeringpartner geleerde route achter voor een andere peeringpartner C. Export naar C zou transit tussen peeringpartners via B aanbieden.

Binnen één AS kan één beheerder de interne kosten optimaliseren. Tussen AS'en bepalen onafhankelijke beheerders de prijs, verkeersverplichtingen en aanvaardbare wederpartijen. Een ontbrekende advertentie kan een bewuste weigering zijn om verkeer te vervoeren, ook als er een fysiek pad bestaat.

Belangrijkste punten

  • Importbeleid filtert en rangschikt ontvangen routes; exportbeleid regelt advertenties.
  • Transit biedt een bredere bereikbaarheid dan gewone peering.
  • Van klanten geleerde routes worden meestal naar alle typen buren geëxporteerd.
  • Van peeringpartners en providers geleerde routes worden meestal alleen naar klanten geëxporteerd.

3.4 Beperk kapingen en lekken zonder elke aankondiging te vertrouwen

Gewone BGP-advertenties bewijzen niet wie een prefix bezit en authenticeren niet het volledige AS-PATH. Een onjuiste aankondiging kan zich door veel netwerken verspreiden tenzij beleid en validatie die tegenhouden. Twee belangrijke problemen zijn prefixkapingen en routelekken.

Herken wat er misgaat

Bij een prefixkaping wordt een ongeautoriseerde prefix of een specifieker deel van de prefix van een ander aangekondigd. Routers die de route accepteren, kunnen verkeer naar de verkeerde oorsprong sturen. Zodra routes voor verschillende prefixlengtes zijn geïnstalleerd, gebruikt doorsturen de langste overeenkomende prefix. Een /24-route binnen een /22 wint voor overeenkomende adressen, zelfs als de /22 een korter AS-PATH heeft. BGP-vergelijkingen tussen routes naar één prefix en doorstuurvergelijkingen tussen verschillende prefixen zijn afzonderlijke beslissingen.

Een routelek exporteert een route voorbij de beoogde beleidsgrens. Een klant geeft bijvoorbeeld van een provider geleerde routes door aan een andere provider en wordt onbedoeld een transitnetwerk. De oorsprong van de prefix kan legitiem zijn terwijl de verspreiding onjuist is.

Leer van een echt incident

Op 24 februari 2008 kondigde Pakistan Telecom, AS 17557, 208.65.153.0/24 aan als onderdeel van een binnenlandse blokkade van YouTube. Zijn provider verspreidde die specifiekere route internationaal. Een groot deel van het verkeer voor die YouTube-adressen werd naar Pakistan getrokken.

Het breed zichtbare incident duurde van 18.47 tot 21.01 uur UTC, iets meer dan twee uur. YouTube kondigde de /24 zelf aan en daarna twee /25-prefixen terwijl het probeerde verkeer terug te krijgen. Het incident eindigde toen de provider de valse route introk. Een lokaal bedoelde wijziging was een internationaal bereikbaarheidsprobleem geworden doordat exportfiltering faalde.

Filter voordat een fout zich verspreidt

Een provider kan alleen de prefixen accepteren die een klant als oorsprong mag aankondigen. Een limiet voor het aantal prefixen kan een sessie stoppen die plotseling veel meer routes aankondigt dan afgesproken. Veel netwerken filteren ook IPv4-prefixen langer dan /24 en IPv6-prefixen langer dan /48. Zulke filters beperken welke advertenties zich verspreiden; een technisch specifiekere route heeft alleen effect waar die wordt geaccepteerd.

Controleer de geautoriseerde oorsprong met RPKI

Met de Resource Public Key Infrastructure (RPKI) kunnen adresbeheerders ondertekende autorisaties van routeoorsprong (ROA's) publiceren. Een ROA vermeldt het toegestane oorsprongs-ASN, een prefix en de maximaal toegestane prefixlengte.

Stel dat AS 64503 is geautoriseerd voor 203.0.113.0/24 met maximale lengte /24:

AankondigingStatus van validatie van routeoorsprongReden
203.0.113.0/24, oorsprong 64503GeldigPrefixlengte en oorsprong zijn geautoriseerd
203.0.113.0/24, oorsprong 64510OngeldigOorsprong is niet geautoriseerd
203.0.113.128/25, oorsprong 64503OngeldigPrefix is langer dan toegestaan
198.51.100.0/24, geen dekkende ROANiet gevondenEr is geen dekkende autorisatie beschikbaar

Als meerdere gevalideerde autorisaties een route dekken, maakt één autorisatie met overeenkomende oorsprong en lengte de route geldig. Bij dekkende autorisaties zonder overeenkomst is de route ongeldig. Netwerken kiezen hoe ze op deze statussen reageren; het verwerpen van ongeldige routes blokkeert veel ongeautoriseerde oorsprongen. “Niet gevonden” betekent dat een autorisatie ontbreekt, niet dat een verkeerde oorsprong is aangetoond.

Validatie van routeoorsprong controleert het laatste oorsprongs-ASN, niet elk transit-AS of de exportrelatie. Een vervalst pad dat eindigt met een geautoriseerde oorsprong kan daarom door deze controle komen, en een lek kan een geldige oorsprong behouden. BGPsec voegt mechanismen voor padondertekening toe, maar validatie van routeoorsprong, routefilters en bewaking blijven afzonderlijke verdedigingsmaatregelen.

Belangrijkste punten

  • Door selectie op de langste overeenkomende prefix kan een geaccepteerde ongeautoriseerde specifiekere route verkeer aantrekken.
  • Een lek kan een legitieme oorsprong voorbij de beoogde beleidsgrens verspreiden.
  • Een ROA autoriseert een oorsprongs-ASN en een maximale prefixlengte.
  • Geldig, ongeldig en niet gevonden zijn verschillende resultaten van validatie van routeoorsprong.
  • Validatie van routeoorsprong valideert niet het volledige AS-PATH of het exportbeleid.
4

Leg uit hoe een SDN-controller doorstuurtabellen opbouwt

Een routeringsbeslissing kan worden uitgevoerd in software buiten de switches die de pakketten doorsturen. Bij softwaregedefinieerd netwerken gebruiken applicaties het netwerkbeeld van een controller om te bepalen welke regels ze installeren. De controller geeft die regels door aan switches en meldt wijzigingen terug aan de applicaties. Door een uitgevallen verbinding te volgen, zie je hoe topologie-informatie, padberekening en updates van stroomtabellen samenhangen.

4.1 Verplaats besturingsbeslissingen naar applicaties en een controller

Softwaregedefinieerd netwerken (SDN) scheidt het doorsturen van pakketten van de software die het netwerkgedrag bepaalt. Switches passen stroomregels toe, terwijl applicaties een controller gebruiken om de netwerktoestand te lezen en de regels te installeren die ze nodig hebben. Deze opzet maakt de besturing programmeerbaar.

Herken de drie componenten

Switches in het datavlak sturen door op basis van matchcriteria en acties. Een verkeersstroom kan overeenkomen met velden uit meerdere lagen, waaronder Ethernet-adressen, IP-adressen en transportpoorten. Acties kunnen een pakket doorsturen, verwerpen, wijzigen of naar de controller sturen.

De controller houdt de netwerktoestand bij en communiceert met apparaten. Netwerkbesturingsapplicaties nemen beslissingen, zoals het berekenen van een route of het kiezen van een regel voor lastverdeling. Een routeringsapplicatie kan nog steeds het algoritme van Dijkstra gebruiken. SDN verandert de plaats en interfaces van de besturing zonder een nieuwe methode voor kortste paden te vereisen.

De kenmerkende eigenschappen werken samen: doorsturen op basis van verkeersstromen, gescheiden besturings- en datavlakken, besturingsfuncties buiten switches en softwareapplicaties die netwerkgedrag programmeren.

Volg de lagen van de controller
Onderdeel van de controllerBelangrijkste taak
CommunicatielaagOpdrachten, gebeurtenissen en statistieken met apparaten uitwisselen
Beheer van de netwerkbrede toestandVerbindingen, switches, hosts en geïnstalleerde stroomtoestand bijhouden
Applicatie-interfaceApplicaties de toestand laten lezen, wijzigingen laten aanvragen en zich laten aanmelden voor gebeurtenissen

De interface naar netwerkapparaten verbindt de controller met apparaten. OpenFlow is een bekend voorbeeld; beheerprotocollen zoals SNMP en NETCONF kunnen ook communicatie met apparaten ondersteunen. De interface naar netwerkapplicaties verbindt applicaties met de controller, vaak via een REST-API. De aanduidingen “noord” en “zuid” beschrijven softwarerollen, geen fysieke posities in een netwerkrek.

Onderscheid logische van fysieke centralisatie

Applicaties zien een samenhangende controllerdienst met een netwerkbreed beeld. Die dienst kan op één server of een gerepliceerd cluster draaien. Een cluster kan de belasting delen en doorgaan nadat één server is uitgevallen, mits het delen van de toestand en het overschakelen bij uitval goed werken. Logische centralisatie vereist niet één fysieke machine.

Een controller op één server is een enkel uitvalpunt voor zijn besturingsdienst. Replicatie verkleint dat risico, maar de controller blijft een cruciaal onderdeel van het netwerk. Applicaties zijn afhankelijk van een nauwkeurig beeld van de topologie om bruikbare regels te maken.

Volg een routeringsverzoek

Stel dat een controller de beschikbare verbindingen tussen vier switches vastlegt. Een routeringsapplicatie leest die topologie via de API naar netwerkapplicaties en berekent een pad met de laagste kosten. Ze vraagt de controller de bijbehorende doorstuurregels te installeren. De controller vertaalt het verzoek in berichten via de interface naar netwerkapparaten voor de betrokken switches. Latere pakketten volgen die geïnstalleerde regels lokaal.

Door een routeringsapplicatie te wijzigen, kan dus het netwerkgedrag veranderen zonder de ingebouwde routeringssoftware van elke switch te wijzigen. Dezelfde doorstuurhardware kan routering, toegangscontrole of lastverdeling ondersteunen volgens de geïnstalleerde regels.

SDN wordt gebruikt binnen organisatienetwerken zoals datacenters en particuliere wijdvertakte netwerken. Googles B4 is een voorbeeld van centrale besturing voor een particulier netwerk dat datacenters verbindt. ONOS en OpenDaylight zijn voorbeelden van opensourcecontrollerplatforms. Op grenzen tussen onafhankelijke netwerken wisselt BGP nog steeds bereikbaarheidsinformatie uit; SDN-besturing binnen een AS en BGP tussen AS'en kunnen samenwerken.

Belangrijkste punten

  • Switches passen stroomregels toe; applicaties bepalen welke regels het netwerk nodig heeft.
  • De controller verbindt communicatie met apparaten, gedeelde toestand en applicatie-interfaces.
  • Interfaces naar netwerkapplicaties zijn gericht op applicaties; interfaces naar netwerkapparaten op apparaten.
  • Eén logische controller kan op meerdere servers draaien.
  • SDN kan het algoritme van Dijkstra hergebruiken en naast BGP bestaan.

4.2 Werk switchregels bij met OpenFlow

OpenFlow vervoert opdrachten en gebeurtenissen tussen een controller en switches. Het gebruikt TCP met de geregistreerde poort 6653 en kan de verbinding met TLS beschermen. De controller heeft communicatie in beide richtingen nodig: hij wijzigt de doorstuurtoestand en ontvangt informatie dat de toestand of topologie is veranderd.

Lees een stroomregel

Een stroomregel heeft matchvelden, een prioriteit, tellers, acties en time-outs. In een tabel bepaalt de overeenkomende regel met de hoogste prioriteit hoe het pakket wordt afgehandeld. Een breed matchcriterium kan daardoor verliezen van een specifiekere regel met een hogere prioriteit.

In OpenFlow 1.3 kan een regel voor ontbrekende tabelovereenkomsten met de laagste prioriteit een pakket afhandelen dat met geen gewone regel overeenkomt. De actie kan het pakket naar de controller sturen. Zonder zo'n regel wordt een pakket zonder overeenkomst standaard verworpen. Alleen het ontbreken van een overeenkomst vereist geen packet-in-bericht.

Koppel berichten aan hun taken
RichtingBericht of bewerkingTaak
Controller naar switchFeatures, configurationMogelijkheden opvragen of configuratie lezen en wijzigen
Controller naar switchFlow-modStroomregels toevoegen, wijzigen of verwijderen
Controller naar switchPort-modDe configuratie van een poort wijzigen
Controller naar switchRead-state-verzoekenStatistieken en tellers ophalen
Controller naar switchPacket-outEen opgegeven pakket via de switch verzenden
Switch naar controllerPort-statusEen verandering in de poorttoestand melden
Switch naar controllerFlow-removedVerwijdering van een stroomregel melden
Switch naar controllerPacket-inEen pakket of header afleveren omdat een regel daarom vraagt

Flow-mod en port-mod zijn beide manieren om de toestand van een switch te wijzigen, maar alleen flow-mod bewerkt doorstuurregels. Packet-out handelt een specifiek pakket af; het installeert op zichzelf geen regel voor latere pakketten.

Herstel paden na een storing

Neem de switches S1 tot en met S4. De verbinding S1–S2 valt uit terwijl een andere route via S3 en S4 beschikbaar blijft.

  1. S1 detecteert dat zijn poort uitvalt en stuurt port-status.
  2. De controller verwijdert de uitgevallen verbinding uit zijn beeld van de netwerktoestand.
  3. De routeringsapplicatie ontvangt de gebeurtenis via de aanmelding bij de interface naar netwerkapplicaties.
  4. De applicatie berekent paden opnieuw op basis van de gewijzigde topologie.
  5. Een component voor de berekening van stroomtabellen zet die paden om in switchregels.
  6. De controller stuurt flow-mod-berichten naar de switches waarvan de regels moeten veranderen, zoals S1, S3 en S4.

De meldende switch levert een gebeurtenis; hij berekent niet zelf een netwerkbreed herstel. De applicatie heeft ook regels nodig die op de betrokken switches zijn geïnstalleerd, niet alleen een nieuw pad dat in de controller is opgeslagen.

Installeer vóór verkeer of reageer op het eerste pakket

Bij proactieve installatie staan regels klaar voordat pakketten aankomen. Bij reactieve installatie stuurt een geconfigureerde actie het eerste pakket van een nieuwe verkeersstroom in packet-in naar de controller. De controller kan een regel regelen en packet-out gebruiken wanneer hij een pakket moet vrijgeven.

Reactieve installatie vertraagt het eerste pakket en levert werk op voor de controller. Zodra de regel bestaat, blijven latere overeenkomende pakketten in het datavlak. De controller handelt geselecteerde gebeurtenissen en pakketten af, niet elk pakket in elke verkeersstroom. Verlopende regels kunnen later flow-removed-meldingen genereren, waarmee applicaties wijzigingen in de geïnstalleerde toestand kunnen volgen.

Belangrijkste punten

  • Een stroomtabel gebruikt de overeenkomende regel met de hoogste prioriteit.
  • Een pakket zonder overeenkomst wordt verworpen als geen regel voor ontbrekende tabelovereenkomsten het afhandelt.
  • Port-status meldt een wijziging; flow-mod wijzigt stroomtabelregels.
  • Herstel van een pad vereist bijgewerkte topologie, een nieuwe berekening en geïnstalleerde regels.
  • Bij reactieve installatie is de controller betrokken bij geselecteerde pakketten; daarna blijft gewoon doorsturen lokaal.
  • Packet-out verzendt een pakket; het installeert geen blijvende stroomregel.
5

Meld fouten en test paden met ICMP

Een pakket kan zijn bestemming niet bereiken, ook als het bestemmingsadres juist is. ICMP meldt sommige van deze fouten en ondersteunt tests van bereikbaarheid en paden. Ping meet antwoorden van één doel; traceroute gebruikt beperkte pakketlevensduren om antwoordende routers langs een route zichtbaar te maken. Bij het lezen van beide tests is voorzichtigheid nodig: een ontbrekend of traag antwoord kan verschillende oorzaken hebben en elke RTT omvat een terugreis.

5.1 Lees ICMP-meldingen en houd de bepaling van de pad-MTU werkend

ICMP vervoert meldingen en tests van de netwerklaag binnen IP-datagrammen. ICMPv4 gebruikt IPv4-protocolnummer 1. De berichten hebben een type, een code en een controlesom. Het type geeft het algemene doel aan; de code specificeert het verder.

Koppel een fout aan het pakket dat die veroorzaakte

Een ICMPv4-foutmelding bevat de oorspronkelijke IP-header en minstens de eerste 8 bytes van de oorspronkelijke nettolading. Dat overgenomen deel levert meestal de transportinformatie die nodig is om de betrokken verkeersstroom te identificeren. De foutmelding gaat naar de oorspronkelijke verzender, die de melding dan kan koppelen aan een verzonden pakket.

ICMPv4-typeBetekenisNuttige code
0Echoantwoord0
3Bestemming onbereikbaar0 netwerk, 1 host, 2 protocol, 3 poort, 4 fragmentatie nodig
5OmleidingCode specificeert de omleiding
8Echoverzoek0
11Levensduur overschreden0 voor onderweg verlopen TTL
12ParameterprobleemCode specificeert het headerprobleem

Type 4, bronafremming, is verouderd en geen modern mechanisme voor congestiebeheersing.

Ga van de fout naar de melding

Een router die TTL tot 0 verlaagt, verwerpt het datagram en meldt dat de levensduur is overschreden. Een router zonder route kan melden dat het netwerk onbereikbaar is. Een bestemmingshost die UDP ontvangt voor een ongebruikte poort, kan melden dat de poort onbereikbaar is. Dit zijn verschillende fouten: het bereiken van de host garandeert niet dat een luisterende applicatie wordt bereikt.

ICMP-foutmeldingen zijn geen betrouwbare afleverbevestigingen. Filtering, berichtverlies of frequentiebeperking kan verhinderen dat een melding de verzender bereikt. Een onbeantwoorde test laat dus meerdere verklaringen open.

IPv4 onderdrukt foutmeldingen over een andere ICMP-foutmelding, over broadcast- of multicastverkeer en over andere fragmenten dan het eerste. Deze regels voorkomen ketens van foutmeldingen en buitensporig veel antwoorden. Apparaten beperken ook de frequentie waarmee ze foutmeldingen genereren.

Onderscheid ICMPv6

ICMPv6 gebruikt waarde 58 in het IPv6-veld voor de volgende header. De fouttypen zijn 1 bestemming onbereikbaar, 2 pakket te groot, 3 levensduur overschreden en 4 parameterprobleem. Echoverzoek en echoantwoord zijn typen 128 en 129. Buurdetectie gebruikt ook ICMPv6 en neemt in IPv6 de rol van ARP bij het bepalen van buren over.

De foutregels van IPv6 bevatten uitzonderingen voor multicast: pakket te groot kan als antwoord op een multicastpakket worden verstuurd, evenals bepaalde foutmeldingen over onbekende opties. Als je de algemene IPv4-onderdrukking voor multicast op ICMPv6 zou toepassen, zou vereist gedrag niet meer werken.

Volg de bepaling van de pad-MTU

Bij de klassieke bepaling van de IPv4-pad-MTU stelt de verzender niet fragmenteren in. Een router die een kleinere MTU op de uitgaande verbinding tegenkomt, verwerpt een te groot datagram en stuurt type 3, code 4 terug, met de MTU van de volgende verbinding. De verzender kan latere pakketten kleiner maken.

Een IPv4-datagram van 1.500 bytes bereikt bijvoorbeeld een verbinding met MTU 1.400 bytes terwijl niet fragmenteren is ingesteld. De router verwerpt het en meldt dat fragmentatie nodig is, met MTU 1.400. De verzender past zijn IP-pakketgrootte aan; de waarde 1.400 bytes omvat de IP-header en is dus niet de maximale nettolading voor een applicatie.

IPv6-routers fragmenteren doorgestuurde pakketten nooit. Ze sturen pakket te groot terug zodat de bron zich kan aanpassen. Als alle ICMP wordt geblokkeerd, verdwijnt deze terugkoppeling en kan een zwart gat bij de bepaling van de pad-MTU ontstaan: kleine pakketten werken, terwijl grotere verdwijnen. Selectieve filtering behoudt de berichten die nodig zijn voor de werking van het netwerk.

Belangrijkste punten

  • Het ICMP-type en de code geven het doel en de details van een melding aan.
  • ICMPv4-foutmeldingen nemen genoeg van het oorspronkelijke pakket over om de verkeersstroom te helpen identificeren.
  • Een verlopen TTL, een ontbrekende route en een ongebruikte UDP-poort leveren verschillende meldingen op.
  • ICMPv6 heeft eigen typewaarden en uitzonderingen voor multicastfouten.
  • De bepaling van de pad-MTU is afhankelijk van meldingen dat fragmentatie nodig is of dat een pakket te groot is.
  • Een ontbrekend antwoord kan naast een storing ook het gevolg zijn van filtering of frequentiebeperking.

5.2 Gebruik ping en traceroute zonder te veel uit de resultaten af te leiden

Ping vraagt een doel om te antwoorden. Traceroute gebruikt meetpakketten die bij opeenvolgende hops verlopen om antwoordende routers langs het heenpad te vinden. Beide rapporteren rondlooptijden, die de heenreis, het aanmaken van het antwoord en de terugreis combineren.

Lees een pingresultaat

Voor IPv4 stuurt ping echoverzoeken, type 8 code 0, en ontvangt echoantwoorden, type 0. Elke geslaagde uitwisseling levert een RTT op. Als drie van de vier meetpakketten een antwoord krijgen, blijft één van de vier onbeantwoord: het waargenomen verlies is 25%.

Een antwoord toont aan dat een uitwisseling met het doel op dat moment werkte. Geen antwoord kan wijzen op een defect doel of pad, maar kan ook betekenen dat echoberichten worden gefilterd of in frequentie beperkt. Ping test deze berichten, niet elk applicatieprotocol dat de host mogelijk gebruikt.

Maak opeenvolgende hops zichtbaar met een beperkte TTL

Traceroute stuurt eerst een meetpakket met TTL 1. De eerste router verlaagt die tot 0, verwerpt het pakket en kan een ICMP-melding voor overschreden levensduur terugsturen. TTL 2 bereikt de volgende router voordat die verloopt. Door TTL te verhogen herhaalt dit proces zich verder langs het pad. De bron registreert voor elk antwoord het adres en de verstreken tijd.

Klassieke Unix-traceroute gebruikt UDP-meetpakketten naar onwaarschijnlijke bestemmingspoorten, vanaf 33434. Op de bestemming geeft poort onbereikbaar aan dat het pakket is aangekomen. Windows-tracert gebruikt echoverzoeken en herkent een echoantwoord op de bestemming. Drie meetpakketten bij elke TTL zijn gebruikelijk; afzonderlijke meetpakketten kunnen door lastverdeling verschillende paden volgen.

Interpreteer een volledige traceroute
HopAntwoordend adresRTT
1192.168.1.11 ms
2198.51.100.19 ms
3198.51.100.7712 ms
4203.0.113.995 ms
5203.0.113.80, bestemming97 ms

De bestemming antwoordt bij hop 5. De gemeten RTT stijgt van hop 3 naar hop 4 met 95−12=83 ms en blijft daarna hoog. Dat past bij een trager of langer traject in de buurt van dat punt, maar de aftrekking is niet de vertraging in één richting van de tussenliggende verbinding. De antwoorden zijn verschillende pakketten, kunnen verschillende terugpaden gebruiken en bevatten verschillende verwerkings- en wachtrijvertragingen. Uit alleen deze RTT's volgt geen verbindingslengte.

Verklaar stilte en ongewoon hoge RTT's bij tussenliggende hops

Een regel met “* * *” betekent dat de meetpakketten bij die TTL niet tijdig een antwoord kregen. Als latere hops antwoorden, komen pakketten verder door het netwerk. De zwijgende router kan normaal doorsturen terwijl hij zijn eigen ICMP-antwoorden onderdrukt.

Een tussenliggende router kan ook een hogere RTT tonen dan latere routers. Het maken van een ICMP-antwoord kan een lagere prioriteit krijgen dan het doorsturen van verkeer, dus bewijst één trage reactie van het besturingsvlak niet dat een doorstuurverbinding traag is. Een blijvende stijging die bij latere hops aanhoudt, vraagt om een andere beoordeling dan een afzonderlijke piek.

Houd de beperkingen van het padonderzoek in beeld

Traceroute toont antwoordende routerinterfaces, geen lijst met AS-nummers. Die adressen koppelen aan de netwerken die ze aankondigen is een extra stap. De traceroute toont ook het terugpad niet, hoewel dat terugpad bijdraagt aan elke RTT. Routeringsbeleid en hot-potatokeuzes kunnen ervoor zorgen dat de terugrichting andere netwerken volgt, zodat een afzonderlijke traceroute in de terugrichting een ander beeld kan geven.

Belangrijkste punten

  • Ping rapporteert echo-uitwisselingen en hun RTT's.
  • Traceroute verhoogt TTL en identificeert routers aan de hand van meldingen over verlopen levensduur.
  • UDP-traceroute eindigt meestal met poort onbereikbaar; een traceroute met echoverzoeken eindigt met een echoantwoord.
  • Sterretjes geven aan dat tijdige antwoorden ontbreken, ook als het doorsturen doorgaat.
  • RTT-verschillen zijn geen vertragingen per verbinding in één richting.
  • Een traceroute toont antwoordende interfaces op het heenpad, niet het terugpad of AS-grenzen.
6

Beheer netwerken met SNMP, NETCONF en YANG

Beheerders moeten kunnen zien wat een netwerk doet en het gedrag van apparaten kunnen veranderen. SNMP stelt benoemde objecten beschikbaar voor bewaking en beperkte wijzigingen; tellers zetten die waarnemingen om in snelheden. NETCONF biedt gestructureerde configuratiebewerkingen en YANG definieert de gegevens die deze bewerkingen vervoeren. Een gecoördineerde wijziging op twee routers laat zien waarom een configuratie controleren en die veilig activeren verschillende taken zijn.

6.1 Zet SNMP-objecten en tellers om in bewakingsgegevens

Netwerkbeheer verbindt de doelen van een beheerder met waarnemingen en wijzigingen op apparaten. Het kader heeft vijf onderdelen: een beheerserver, beheerde apparaten, de gegevens van de apparaten, agents die die gegevens beschikbaar stellen en een protocol dat agents met de server verbindt.

Herken de objecten en berichten

SNMP, het Simple Network Management Protocol, gebruikt meestal UDP. Agents luisteren op poort 161; beheerders ontvangen meldingen op poort 162. GetRequest leest objecten, GetNextRequest doorloopt hun naamvolgorde en GetBulkRequest leest efficiënt veel waarden. SetRequest wijzigt schrijfbare objecten. Response bevat het resultaat.

Een trap is een ongevraagde melding zonder bevestiging op applicatieniveau. Een InformRequest wordt door de ontvanger bevestigd. Een agent kan dus een gebeurtenis melden zonder op de volgende bewakingsopvraging te wachten.

Een beheerinformatiebank (MIB) definieert beheerde objecten in modules met de gegevensdefinitietaal SMI. Elk object heeft een objectidentificatie (OID) in een wereldwijde naamboom. De OID identificeert een gedefinieerd object; de agent levert de actuele waarde.

Zo meet sysUpTime, OID 1.3.6.1.2.1.1.3, de tijd sinds het beheersysteem van het apparaat opnieuw is gestart. ifInOctets, OID 1.3.6.1.2.1.2.2.1.10, definieert tellers voor ontvangen bytes per interface. Een tabelregel heeft ook de interface-instantie nodig om aan te geven van welke interface de waarde wordt gelezen.

Bereken benutting uit twee opvragingen

De teller van een interface van 100 Mbit/s stijgt in 60 seconden van 1.250.000.000 naar 1.475.000.000 bytes. Bepaal eerst de ontvangen hoeveelheid:

1475000000−1250000000=225000000 bytes.

Zet bytes om in bits en deel door de verstreken tijd:

225000000×8=1800000000 bits, 1800000000/60=30000000 bit/s=30 Mbit/s.

De inkomende benutting is 30/100=0,30, of 30%. Een teller is een cumulatief totaal, geen snelheid; zowel het verschil als de verstreken tijd is nodig. Door bytes en bits te onderscheiden voorkom je een achtvoudige fout.

Herken cyclische terugloop en herstart

ifInOctets is 32-bits en loopt na 232 bytes terug naar nul. Bij 1 Gbit/s duurt dat ongeveer 232×8/109≈34 seconden. Een interval van 60 seconden kan meerdere teruglopen verbergen, zodat je de totale hoeveelheid verkeer niet uit alleen de twee waarden kunt afleiden. De 64-bitsteller ifHCInOctets is geschikt voor snelle interfaces.

Als de teller maximaal één keer is teruggelopen en niet is teruggezet, tel je 232 op bij een negatief verschil. Een herstart van een apparaat of teller moet je afzonderlijk behandelen; als je elke daling als terugloop beschouwt, kan een onterechte verkeerspiek ontstaan.

Kies veilige bewaking en gestructureerde wijzigingen

SNMPv1 en SNMPv2c gebruiken communitystrings in klare tekst. SNMPv3 ondersteunt authenticatie, versleuteling en toegangscontrole op objectniveau; kies de beveiligingsinstellingen die deze bescherming bieden.

SNMP wordt veel gebruikt voor bewaking. Eén SetRequest valideert de gevraagde wijzigingen voordat ze als groep op één apparaat worden toegepast. Als toewijzing mislukt, probeert de agent de wijzigingen ongedaan te maken; een undoFailed-antwoord meldt dat het herstel zelf is mislukt. Dit maakt geen transactie over meerdere apparaten mogelijk. Afzonderlijke MIB-objecten bewerken is ook omslachtig bij grote configuraties. Op een CLI kun je opdrachten typen of via scripts uitvoeren, maar tekstopdrachten per apparaat worden op grote schaal moeilijker te coördineren; NETCONF biedt daarvoor gestructureerde configuratiebewerkingen.

Belangrijkste punten

  • MIB-modules definiëren objecten; OID's identificeren ze en agents stellen hun waarden beschikbaar.
  • Traps zijn onbevestigde meldingen; informs worden bevestigd.
  • Een tellerverschil gedeeld door de verstreken tijd geeft een snelheid.
  • Zet bytes om in bits voordat je ze vergelijkt met een verbindingssnelheid in bit/s.
  • Meerdere verborgen teruglopen maken een korte teller ongeschikt voor een opvraaginterval.
  • SNMPv3 ondersteunt geauthenticeerd, versleuteld beheer met toegangscontrole.
  • Een SetRequest groepeert objecten op één apparaat, niet op meerdere apparaten.

6.2 Bereid configuratie voor en activeer die met NETCONF en YANG

NETCONF leest en wijzigt gestructureerde apparaatconfiguratie. YANG definieert de structuur, typen en beperkingen van de beheerde gegevens. Het protocol verplaatst en past gegevens toe; het model beschrijft wat die gegevens betekenen en welke waarden zijn toegestaan.

Open een beveiligde sessie en bekijk de mogelijkheden

NETCONF werkt normaal via SSH op poort 830; beveiligd transport kan ook TLS gebruiken. Client en server wisselen hello-berichten uit waarin ze ondersteunde mogelijkheden aankondigen. Verzoeken en antwoorden zijn in XML gecodeerde aanroepen van procedures op afstand (RPC's).

BewerkingDoel
get-configConfiguratie lezen
getConfiguratie en operationele toestand lezen
edit-configEen configuratieopslag wijzigen
copy-config, delete-configWaar toegestaan een volledige configuratie vervangen of verwijderen
lock, unlockGelijktijdige toegang tot een configuratieopslag regelen
validateEen configuratie controleren indien ondersteund
commitEen voorbereide kandidaatconfiguratie activeren indien ondersteund
close-session, kill-sessionEen sessie normaal afsluiten of beëindigen

Mogelijkheden zijn belangrijk. Een beheerder moet nagaan of kandidaatconfiguratie, validatie of activering met bevestigingsvereiste wordt ondersteund voordat hij erop vertrouwt.

Scheid actieve, voorbereide en opstartconfiguraties

De actieve configuratieopslag is actief. Een ondersteunde kandidaatconfiguratieopslag is een werkkopie voor voorgestelde wijzigingen en een ondersteunde opstartconfiguratieopslag bevat de configuratie die bij het opstarten wordt geladen. Alleen de kandidaat wijzigen laat de actieve configuratie ongewijzigd. Een activering kopieert de voorbereide kandidaat naar de actieve configuratie.

Een vergrendeling voorkomt tegenstrijdige bewerkingen terwijl de beheerder werkt. Validatie controleert de regels van de kandidaat; ze stelt niet vast dat het verkeer zich na activering zoals bedoeld blijft gedragen.

Coördineer twee apparaten zonder één atomaire activering te veronderstellen

Om de MTU op een verbinding tussen R1 en R2 te wijzigen, vergrendelt de beheerder beide kandidaten, stuurt hij edit-config naar elk apparaat en valideert hij beide. Als een van beide validaties mislukt, verwerpt hij beide voorbereide wijzigingen en heft hij de vergrendelingen vóór activering op.

Als validatie slaagt, activeert hij de wijzigingen op elk apparaat en controleert hij de antwoorden. De activeringen staan los van elkaar: R1 kan vóór R2 veranderen, of de ene activering kan slagen terwijl de andere mislukt. De beheerder moet dit gedeeltelijke resultaat detecteren en herstellen, bijvoorbeeld door de eerdere configuratie terug te zetten.

Bij activering met bevestigingsvereiste draait een apparaat de wijziging automatisch terug tenzij de beheerder die binnen een ingestelde tijd bevestigt. Dit helpt wanneer een nieuwe configuratie de beheertoegang afsluit. Elk apparaat heeft nog steeds zijn eigen bewerking en timer; activering met bevestigingsvereiste maakt van het paar geen enkele netwerkbrede transactie.

Gebruik een model om een ongeldige waarde te verwerpen

Een YANG-module organiseert gegevens in containers, lijsten en bladeren. Een blad met de naam mtu kan het type uint16 en het toegestane bereik 68–65535 hebben. De waarde 40 valt buiten het bereik, ook al past die in het type voor gehele getallen zonder teken. Modelvalidatie controleert zowel het type als de beperkingen.

Hulpmiddelen kunnen YANG-modellen gebruiken om NETCONF-XML of RESTCONF-JSON te controleren. Standaard IETF-interfacemodellen, leveranciersmodellen en OpenConfig-modellen bieden verschillende gegevensdefinities. Streamingtelemetrie kan gemodelleerde toestandsgegevens met tussenpozen versturen als aanvulling op polling.

SNMP blijft nuttig voor het bewaken van afzonderlijke objecten. NETCONF biedt sessiegebaseerde configuratiebewerkingen en basisvoorzieningen voor coördinatie op apparaatniveau. Geen van beide protocollen garandeert op zichzelf dat afzonderlijke apparaten een netwerkbrede wijziging gelijktijdig activeren.

Belangrijkste punten

  • NETCONF vervoert configuratiebewerkingen; YANG definieert de beheerde gegevens.
  • De mogelijkheden bepalen welke configuratieopslagen en bewerkingen een apparaat ondersteunt.
  • Het wijzigen van de kandidaatconfiguratie verandert de actieve configuratie pas bij activering.
  • Vergrendeling en validatie bereiden een wijziging voor; daarna volgen activering en controles van de werking.
  • Afzonderlijke activeringen op apparaten kunnen een gedeeltelijk resultaat opleveren.
  • Activering met bevestigingsvereiste draait een onbevestigde wijziging automatisch terug.
  • Een YANG-beperking kan een waarde verwerpen die wel in het basisgegevenstype past.

Besturingsvlak: voorbeelden

6 Walkthroughs

1

Bereken routes en volg een gewijzigde verbinding

20 stappen
Bouw paden met de laagste kosten op met een volledige topologie of schattingen van buren en onderzoek daarna een lus na een stijging van verbindingskosten.
  1. 1
    IntroductieBouw de regels die pakketten volgen

    De volledige route van een pakket ontstaat uit lokale doorstuurbeslissingen. Routeringssoftware moet elke router een volgende hop geven die past bij wat de andere routers gaan doen.

    Begin met een gewogen graaf, bereken een pad met de laagste kosten en wijzig daarna een verbinding. De berekeningen laten zowel de uiteindelijke route als een gevaar tijdens convergentie zien: de door een buur geadverteerde kosten kunnen een route verbergen die rechtstreeks naar jou terugloopt.

  2. 2
    UitlegOnderscheid routering van doorsturen

    Het besturingsvlak leert routes en bepaalt de doorstuurtoestand. Het datavlak past die toestand toe op elk binnenkomend pakket.

    Traditionele routers wisselen routeringsberichten uit en rekenen lokaal. SDN-applicaties kunnen via een controller berekeningen uitvoeren en op afstand regels installeren. Beide opzetten eindigen nog steeds met een lokale handeling: de bestemming of verkeersstroom met een regel vergelijken en een uitgaande verbinding selecteren.

  3. 3
    VoorbeeldTel kosten op in plaats van verbindingen te tellen

    Laat A–B kosten 3 hebben, A–C kosten 1 en C–B kosten 1. De directe route A–B gebruikt minder verbindingen maar kost meer.

    c(A,C)+c(C,B)=1+1=2.

    A stuurt verkeer voor B naar C omdat 2 kleiner is dan 3. Alleen als elke verbinding kosten 1 heeft, betekenen de laagste totale kosten ook het kleinste aantal hops. Het gewicht meet wat de beheerder heeft gekozen, niet noodzakelijk afstand of pakketvertraging.

  4. 4
    UitdagingVereist volledige kennis één computer?

    Elke router heeft dezelfde topologiegraaf en berekent onafhankelijk een boom met zichzelf als wortel. Is het algoritme globaal en draait de besturing op één server?

    ---reveal---

    Het algoritme is globaal omdat elke berekening volledige topologie-informatie gebruikt. De besturing draait nog steeds afzonderlijk in elke router. “Globaal” duidt de informatie aan die het algoritme beschikbaar heeft; het zegt niets over het aantal of de locatie van de computers die het uitvoeren.

  5. 5
    UitlegHoud voorlopige en definitieve antwoorden bij

    Het algoritme van Dijkstra houdt een verzameling definitieve knooppunten, voorlopige kosten naar bestemmingen en voorgangers bij. Begin met de bron als definitief knooppunt, de buren met hun directe kosten en de andere knooppunten met oneindige kosten.

    Selecteer de kleinste niet-definitieve kosten, maak dat knooppunt definitief en probeer daarna paden via dat knooppunt naar zijn niet-definitieve buren. Een voorganger legt het vorige knooppunt op het gekozen pad vast. Doordat verbindingskosten niet negatief zijn, blijft elk definitief gemaakt resultaat definitief.

  6. 6
    VoorbeeldBegin de berekening met zes routers

    Gebruik de verbindingen A–B 3, A–C 1, B–C 1, B–D 4, C–D 6, C–E 2, D–E 1, D–F 3 en E–F 5. Bron A begint met B op 3 en C op 1; D, E en F zijn niet via een bekend pad bereikbaar.

    C is de kleinste niet-definitieve kandidaat. Als C definitief wordt, krijgt B kosten 2 via C, D kosten 7 via C en E kosten 3 via C. Leg C vast als voorganger waar dat de schatting heeft verbeterd.

  7. 7
    VoorbeeldMaak B definitief en daarna E

    B heeft nu de kleinste voorlopige kosten, 2. De verbinding met D verbetert de schatting van D:

    D(D)=min⁡(7,2+4)=6.

    E volgt met kosten 3. Via E verbetert D opnieuw naar 4 en wordt F voor het eerst bereikbaar met kosten 8. D heeft nu de schattingen 7, 6 en 4 gehad. Elk daarvan was voorlopig; geen ervan werd definitief alleen doordat die in een update verscheen.

  8. 8
    VoorbeeldRond af en bepaal de eerste hop

    Maak D definitief met kosten 4. De verbinding van D met F verbetert F van 8 naar 7 en F wordt als laatste definitief.

    De voorgangerketen van F is F ← D ← E ← C ← A. Het pad A–C–E–D–F heeft kosten 7. Gebruik C, de eerste router na A, om de doorstuurregel van A te installeren. D is de voorganger van F, maar A stuurt het pakket niet rechtstreeks naar D. Elk beste pad vanaf A in deze graaf begint via C.

  9. 9
    UitdagingGebruik een andere graaf

    Een ongerichte graaf heeft Q–R 5, Q–S 2, S–R 1, R–T 3 en S–T 8. Wat zijn de laagste kosten en de eerste hop van Q voor T?

    ---reveal---

    Q–S–R–T heeft kosten 2+1+3=6, dus is de eerste hop van Q S. Het pad rechtstreeks via R heeft kosten 8 en Q–S–T heeft kosten 10. R is de voorganger van T op het beste pad; als je R als eerste hop van Q kiest, sla je de goedkopere eerste verbinding via S over.

  10. 10
    KernpuntKosten kunnen veranderen door het verkeer dat ze aantrekken

    Als verbindingskosten stijgen met de belasting, kan elke router tegelijk hetzelfde licht belaste pad kiezen. Die verschuiving maakt het pad duur, zodat de volgende gezamenlijke berekening het verkeer weer wegleidt.

    Deze terugkoppeling kan oscilleren, ook als de berekening correct is. Belastingsonafhankelijke kosten nemen die specifieke aanleiding weg. Willekeurige tijdstippen kunnen gelijktijdige wijzigingen ook verminderen. Een statische wiskundige graaf en een graaf die op zijn eigen verkeer reageert, gedragen zich verschillend.

  11. 11
    UitlegVervang de graaf door schattingen van buren

    Een afstandsvectorrouter kent de kosten van zijn aangesloten verbindingen en de door buren geadverteerde schattingen naar bestemmingen. Voor elke andere bestemming vergelijkt hij het totaal via elke buur.

    Dx(y)=min⁡v{c(x,v)+Dv(y)}.

    De eigen afstand blijft 0. Een nieuwe buurvector of een gewijzigde lokale verbinding leidt tot een nieuwe berekening. Gewijzigde schattingen worden doorgestuurd, zodat informatie zich verspreidt zonder dat een router de hele graaf opslaat.

  12. 12
    VoorbeeldBereken vanaf A met de vector van B

    Laat A–B kosten 4 hebben, B–C kosten 1 en A–C kosten 7. B adverteert aanvankelijk kosten 1 naar C. A vergelijkt zijn alternatieven:

    DA(C)=min⁡(4+1,7+0)=5.

    A selecteert B als volgende hop voor C. Op dezelfde manier leert C kosten 5 naar A via B. De volgende uitwisseling verandert niets. De routers zijn geconvergeerd zonder dat A een beschrijving van de verbinding van B naar C nodig heeft.

  13. 13
    UitdagingNeem de kosten van de eerste verbinding mee

    J bereikt buren K en L met kosten 2 en 7. Zij adverteren bestemming Z met kosten 9 en 1. Welke buur kiest J en welke kosten legt J vast?

    ---reveal---

    J legt kosten 8 via L vast. De alternatieven zijn 2+9=11 via K en 7+1=8 via L. Als je kosten 1 kiest, neem je de schatting van L over zonder de kosten van de verbinding van J naar L mee te tellen. Het minimum bepaalt zowel de schatting als de volgende hop.

  14. 14
    VerbandRIP voegt berichten en timers toe

    RIP vormt een protocol rond de afstandsvectorberekening. Het telt hops, gebruikt 16 voor onbereikbaar, verstuurt elke 30 seconden periodieke updates via UDP-poort 520 en laat een niet-ververste route na 180 seconden verlopen.

    Het basisalgoritme adverteert wanneer de schatting verandert; RIP verstuurt ook periodieke protocolberichten wanneer routes stabiel zijn. De kleine waarde voor oneindig beperkt het tellen tot oneindig, maar beperkt bruikbare paden ook tot 15 hops.

  15. 15
    VoorbeeldVerhoog de kosten en leg een verborgen afhankelijkheid bloot

    Begin met A–B 2, B–C 1 en A–C 20. C bereikt A via B met kosten 3. Nu stijgt A–B naar 40.

    B ziet nog steeds de oude kosten 3 van C en berekent 4 via C. Maar de geselecteerde route van C loopt terug naar B. Beide schattingen lijken bruikbaar terwijl de doorstuurbeslissingen een lus vormen. TTL beperkt hoelang één pakket kan rondgaan; het corrigeert de routeschattingen niet.

  16. 16
    VoorbeeldZie hoe de schattingen oplopen

    C verneemt de nieuwe kosten 4 van B en adverteert 5 via B. B adverteert daarna 6, C adverteert 7 en de cyclus gaat door. Dit is tellen tot oneindig.

    De directe verbinding A–C doorbreekt uiteindelijk de cyclus. Wanneer B 20 adverteert, kiest C zijn eigen kosten 20 in plaats van 21 via B. B bereikt A daarna via C met kosten 21. De vertraging ontstond doordat afhankelijke verouderde schattingen als nieuwe alternatieven werden beschouwd.

  17. 17
    UitlegAdverteer de route als oneindig aan de volgende hop

    Met poisoned reverse adverteert C aanvankelijk oneindig voor A specifiek aan B, omdat B de volgende hop van C voor A is. B kan de route van C niet als onafhankelijke reserve gebruiken.

    Nadat A–B naar 40 stijgt, adverteert B zijn directe 40. C kiest dan zijn directe 20 en adverteert die onafhankelijke route. B komt uit op 21 via C. De verdediging voorkomt deze lus tussen twee routers; langere afhankelijkheidscycli kunnen nog steeds ontstaan.

  18. 18
    UitdagingVerlaag in plaats daarvan de kosten

    Verbindingen A–B 6, B–C 2 en A–C 30 zijn geconvergeerd. A–B daalt naar 3. Welke nieuwe kosten naar A adverteren eerst B en daarna C?

    ---reveal---

    B adverteert 3 via zijn directe verbinding. C vergelijkt zijn directe 30 met 2+3 en adverteert 5 via B. Het horen van 5 verbetert de directe 3 van B niet. De lagere kosten verspreiden zich hier zonder problemen omdat geen van beide routers de verouderde schatting van de ander nodig heeft om de verbetering te rechtvaardigen.

  19. 19
    UitdagingOnderscheid verdediging tegen lussen van het verwijderen van pakketten

    Na een kostenstijging sturen twee routers verkeer voor een bestemming naar elkaar door. Een cursist zegt: “TTL lost het probleem al op, dus hun routeschattingen hoeven niet te veranderen.” Wat ontbreekt?

    ---reveal---

    TTL zorgt er uiteindelijk voor dat elk rondgaand datagram wordt verworpen, maar latere datagrammen kunnen in dezelfde lus terechtkomen. De routering moet convergeren naar consistente volgende hops. Poisoned reverse kan de afhankelijkheid tussen twee routers tijdens de uitwisseling blokkeren; het verandert de routeringsinformatie in plaats van alleen de levensduur van één pakket te beperken.

  20. 20
    SamenvattingLees een routeberekening in drie stappen

    Bepaal eerst welke informatie beschikbaar is: een volledige graaf of schattingen van buren naar bestemmingen. Volg daarna de berekening totdat de kosten stabiel zijn. Haal er ten slotte de eerste hop uit die de doorstuurtabel nodig heeft.

    Bekijk bij een gewijzigde verbinding ook de tussentijdse afhankelijkheden. Een definitief antwoord met de laagste kosten beschrijft niet elke doorstuurbeslissing die wordt genomen terwijl routers nog convergeren.

2

Bouw een OSPF-routeringsdomein en maak het schaalbaar

14 stappen
Verbind de AS-hiërarchie, OSPF-buurrelaties, linkstateflooding en routering tussen gebieden.

Sla deze les op om elke Walkthrough stap voor stap te volgen.

  1. 1
    IntroductieVind interne paden zonder een platte internetgraaf
  2. 2
    UitlegGeef elke beheerder een routeringsgrens
  3. 3
    VoorbeeldBepaal de route naar de uitgang via een interne buur
  4. 4
    UitdagingMoeten aangrenzende AS'en hetzelfde IGP gebruiken?
  5. 5
    UitlegOntdek buren voordat je de toestand synchroniseert
  6. 6
    UitlegHoud verbindingsbeschrijvingen actueel
  7. 7
    VoorbeeldLaat gewichten de keuze van de beheerder uitdrukken
  8. 8
    VoorbeeldTel de adjacenties met de DR en BDR
  9. 9
    UitdagingBekijk een lokaal netwerk met een andere grootte
  10. 10
    UitlegHoud afzonderlijke grafen bij voor afzonderlijke gebieden
  11. 11
    VoorbeeldVolg verkeer van het ene gebied naar het andere
  12. 12
    UitdagingVerbergt een gebiedsgrens gewijzigde kosten?
  13. 13
    UitdagingVerbind een externe route met een interne wijziging
  14. 14
    SamenvattingBepaal de grens voordat je het mechanisme kiest
3

Volg een BGP-route van advertentie tot doorsturen

19 stappen
Verspreid een prefix, pas routevoorkeuren en exportregels toe en test wat validatie van routeoorsprong kan vaststellen.

Sla deze les op om elke Walkthrough stap voor stap te volgen.

  1. 1
    IntroductieVolg zowel de belofte als het pakket
  2. 2
    UitlegVerbind externe en interne BGP-sessies
  3. 3
    VoorbeeldVoeg het adverterende AS-nummer vooraan toe
  4. 4
    UitdagingVerwerp een route die terugkeert naar je AS
  5. 5
    TipLees updates als wijzigingen, niet als periodieke volledige tabellen
  6. 6
    UitlegStop bij de eerste doorslaggevende voorkeur
  7. 7
    VoorbeeldBereik hot-potatoroutering bij gelijke eerdere attributen
  8. 8
    VoorbeeldPas een voorkeur toe voordat je de uitgang beoordeelt
  9. 9
    UitdagingLaat je niet verleiden door een lage MED
  10. 10
    VerbandGebruik dezelfde routeselectie voor anycast
  11. 11
    UitlegOnderscheid betaalde transit van peering
  12. 12
    VoorbeeldVoorkom dat een klant transit tussen providers wordt
  13. 13
    UitdagingDeel een route bij het volgende AS opnieuw in
  14. 14
    UitlegOnderscheid een kaping van een lek
  15. 15
    VoorbeeldZie hoe een lokale blokkade zich internationaal verspreidt
  16. 16
    UitlegControleer prefix, oorsprong en lengte aan de hand van een ROA
  17. 17
    UitdagingSluit een geldige oorsprong een routelek uit?
  18. 18
    UitdagingCombineer validatie, filtering en doorsturen
  19. 19
    SamenvattingStel drie verschillende vragen over een route
4

Herstel een pad via een SDN-controller

11 stappen
Volg applicaties, controllertoestand en OpenFlow-berichten van een verbindingsgebeurtenis tot geïnstalleerde doorstuurregels.

Sla deze les op om elke Walkthrough stap voor stap te volgen.

  1. 1
    IntroductieZet het pad van een applicatie om in apparaatgedrag
  2. 2
    UitlegBepaal waar de beslissing en de doorstuuractie plaatsvinden
  3. 3
    UitlegVolg interfaces naar netwerkapplicaties en netwerkapparaten
  4. 4
    UitdagingKan een cluster gecentraliseerde besturing bieden?
  5. 5
    UitlegKoppel een pakket aan de regel met de hoogste prioriteit
  6. 6
    VoorbeeldOntvang de melding van de uitgevallen verbinding
  7. 7
    VoorbeeldBereken en installeer de omweg
  8. 8
    UitdagingEén pakket vrijgeven of later verkeer programmeren?
  9. 9
    KernpuntReageer op het eerste pakket zonder alle pakketten af te handelen
  10. 10
    UitdagingGebruik een gebeurtenis en de resterende graaf
  11. 11
    SamenvattingVolg de toestand tot in de switches
5

Leg een ICMP-melding uit en lees een padtest

13 stappen
Volg pakketfouten, bepaling van de pad-MTU, pingverlies en tracerouteantwoorden zonder RTT met verbindingsvertraging te verwarren.

Sla deze les op om elke Walkthrough stap voor stap te volgen.

  1. 1
    IntroductieBepaal wat het netwerk daadwerkelijk heeft gemeld
  2. 2
    UitlegLees het type en de code
  3. 3
    VoorbeeldKoppel verschillende fouten aan verschillende bronnen
  4. 4
    VoorbeeldVolg een te groot IPv4-pakket
  5. 5
    VerbandBehoud ook de IPv6-terugkoppeling over pakketgrootte
  6. 6
    UitdagingOnderzoek een storing die van pakketgrootte afhangt
  7. 7
    VoorbeeldBereken pingverlies ten opzichte van verzonden verzoeken
  8. 8
    UitlegVerhoog TTL om latere routers zichtbaar te maken
  9. 9
    VoorbeeldLees een aanhoudende RTT-stijging
  10. 10
    UitdagingLees een afzonderlijke trage routerreactie
  11. 11
    TipBeschouw sterretjes als time-outs, niet als topologiediagram
  12. 12
    UitdagingHoud aankomst en een luisterende applicatie uit elkaar
  13. 13
    SamenvattingNoem de waarneming vóór de diagnose
6

Meet benutting en bereid een wijziging op twee apparaten voor

16 stappen
Leid snelheden af uit SNMP-tellers, verwerk cyclische terugloop en gebruik NETCONF-configuratieopslagen en YANG-beperkingen voor gecontroleerde configuratie.

Sla deze les op om elke Walkthrough stap voor stap te volgen.

  1. 1
    IntroductieNeem eerst waar en wijzig daarna met terugkoppeling
  2. 2
    UitlegVerbind de server met beheerde objecten
  3. 3
    UitlegKies een leesverzoek of een melding
  4. 4
    VoorbeeldTrek de telleropnamen van elkaar af
  5. 5
    VoorbeeldZet het intervaltotaal om in benutting
  6. 6
    UitlegControleer of de teller teruglopen kan verbergen
  7. 7
    UitdagingBereken een nieuw meetinterval
  8. 8
    VerbandBeveilig bewaking en onderscheid configuratiehulpmiddelen
  9. 9
    UitlegOntdek mogelijkheden en houd configuratieopslagen gescheiden
  10. 10
    VoorbeeldBereid de twee eindpunten van de verbinding voor
  11. 11
    VoorbeeldActiveer afzonderlijk en bekijk het resultaat
  12. 12
    KernpuntGebruik activering met bevestigingsvereiste om verloren toegang te herstellen
  13. 13
    UitlegLaat YANG de waarden begrenzen
  14. 14
    UitdagingOnderzoek een mislukte voorbereiding
  15. 15
    UitdagingCombineer activering met metingen van de werking
  16. 16
    SamenvattingControleer de betekenis achter elke gerapporteerde waarde

Besturingsvlak: oefenvragen

60 Oefenvragen in 6 sets

Set 1: Bereken routes en volg wijzigingen10 Oefenvragen

Vraag 1 van 10

Een router ontvangt een datagram en gebruikt een geïnstalleerde regel om uitgangspoort 4 te kiezen. Welke functie van de netwerklaag voert hij uit?
  1. Routering in het besturingsvlak
  2. Ontdekking van de topologie
  3. Doorsturen in het datavlak
  4. Selectie van routeringsbeleid
Toon antwoordVerberg antwoord
Antwoord: C
De router past bestaande doorstuurtoestand toe op één binnenkomend datagram. Dat is een handeling van het datavlak. Routeberekening hoort bij het besturingsvlak en bepaalt de regels die doorsturen later gebruikt. Een poort kiezen op basis van een geïnstalleerde regel vereist geen nieuwe berekening van een eind-tot-eindpad.

Vraag 2 van 10

Elke router bewaart de volledige topologie en berekent onafhankelijk paden. Hoe beschrijf je de informatie en uitvoering van dit algoritme?
  1. Lokale informatie met uitvoering per router
  2. Globale informatie met uitvoering per router
  3. Globale informatie met uitvoering op één server
  4. Lokale informatie met uitvoering op één server
Toon antwoordVerberg antwoord
Antwoord: B
De berekening gebruikt globale informatie omdat elke router de volledige graaf heeft. De uitvoering is over routers verdeeld omdat elke router de berekening onafhankelijk uitvoert. Als je het algoritme globaal noemt, plaats je het niet op één server; je beschrijft welke informatie de berekening gebruikt.

Vraag 3 van 10

Een ongerichte graaf heeft verbindingen P–Q 8, P–R 2, R–Q 3, Q–T 2 en R–T 9. Welke volgende hop en totale kosten gebruikt P voor T?
  1. R, kosten 7
  2. Q, kosten 10
  3. R, kosten 11
  4. Q, kosten 5
Toon antwoordVerberg antwoord
Antwoord: A
Het pad met de laagste kosten is P–R–Q–T, met kosten 2+3+2=7, dus is de eerste hop R. De directe route via Q heeft kosten 10 en P–R–T heeft kosten 11. Q is de voorganger van T op het beste pad, maar niet de directe volgende hop van P.

Vraag 4 van 10

In het algoritme van Dijkstra heeft router M de laagste voorlopige kosten van alle niet-definitieve routers. Wat gebeurt er met de kosten van M wanneer M tot de verzameling definitieve routers toetreedt?
  1. De kosten worden de verbindingskosten.
  2. De kosten blijven voorlopig.
  3. De kosten worden die van de voorganger.
  4. De laagste kosten worden definitief.
Toon antwoordVerberg antwoord
Antwoord: D
Bij niet-negatieve verbindingskosten worden de laagste kosten van die router definitief wanneer de kleinste voorlopige schatting definitief wordt gemaakt. Andere niet-definitieve schattingen kunnen nog verbeteren terwijl het algoritme doorgaat. Als je wacht tot elk knooppunt definitief is, verwar je de voltooiing van de hele boom met het definitief maken van één knooppunt.

Vraag 5 van 10

Ongerichte verbindingen zijn U–V 6, U–W 2, W–V 1, V–X 2, W–X 7 en X–Y 1. Verbinding V–X valt uit. Hoe veranderen na convergentie de volgende hop en de kosten van U naar Y?
  1. V vervangt W als volgende hop; kosten stijgen van 6 naar 9.
  2. W blijft de volgende hop; kosten stijgen van 6 naar 10.
  3. W blijft de volgende hop; kosten stijgen van 5 naar 9.
  4. V vervangt W als volgende hop; kosten stijgen van 6 naar 10.
Toon antwoordVerberg antwoord
Antwoord: B
Vóór de storing heeft U–W–V–X–Y kosten 2+1+2+1=6. Zonder V–X blijft U–W–X–Y over met kosten 10, nog steeds beginnend met W. De oorspronkelijke eerste hop kan gelijk blijven terwijl het verdere pad verandert; V gebruiken verhoogt de kosten zonder de uitgevallen verbinding te herstellen.

Vraag 6 van 10

Router J heeft buren K en L. De verbindingskosten zijn 3 naar K en 6 naar L; hun geadverteerde kosten naar Z zijn 8 en 2. Welke volgende hop en schatting kiest J voor Z?
  1. K, kosten 8
  2. K, kosten 11
  3. L, kosten 2
  4. L, kosten 8
Toon antwoordVerberg antwoord
Antwoord: D
J vergelijkt de volledige route via elke buur: 3+8=11 via K en 6+2=8 via L. J kiest daarom L met kosten 8. Als je alleen de door L geadverteerde 2 neemt, vergeet je de kosten om L te bereiken, die deel uitmaken van het pad van J.

Vraag 7 van 10

Een afstandsvectorrouter ontvangt een gewijzigde buurvector, maar al zijn eigen schattingen naar bestemmingen blijven ongewijzigd. Wat doet hij daarna volgens het basisalgoritme voor gewijzigde vectoren?
  1. Zijn vector behouden zonder een update voor een gewijzigde vector te sturen.
  2. De vector van de buur via flooding naar elke router sturen.
  3. Een update voor een gewijzigde vector met dezelfde schattingen sturen.
  4. Zijn vector vervangen door de vector van de buur.
Toon antwoordVerberg antwoord
Antwoord: A
Een gewijzigd bericht van een buur leidt tot herberekening, maar een ongewijzigde lokale vector levert volgens het basisalgoritme geen nieuwe schatting op om te adverteren. Flooding zou verspreiding op de manier van linkstateroutering zijn en het kopiëren van de buurvector zou de kosten van de eerste verbinding weglaten. Een protocol kan nog steeds periodieke onderhoudsupdates versturen.

Vraag 8 van 10

De verbindingen zijn A–B 5, B–C 2, C–D 3 en A–D 18. Aanvankelijk kennen routers alleen directe routes. B ontvangt de beginvector van C, werkt zijn vector bij en adverteert aan A. A heeft ook de beginvector van D ontvangen. Welke schatting en volgende hop kiest A dan voor D?
  1. Kosten 8 via B
  2. Kosten 18 via D
  3. Kosten 10 via B
  4. Kosten 5 via B
Toon antwoordVerberg antwoord
Antwoord: C
C adverteert aanvankelijk kosten 3 naar D, dus leert B kosten 2+3=5 via C. A telt daar vervolgens zijn verbinding naar B bij op en krijgt 5+5=10, beter dan de directe kosten 18. Als je de door B geadverteerde 5 als totaal van A beschouwt, verlies je de eerste verbinding bij de tweede update.

Vraag 9 van 10

Router C bereikt bestemming A via B. Welke afstand tot A adverteert C bij poisoned reverse specifiek aan B?
  1. De werkelijke afstand van C tot A
  2. De kosten van verbinding C–B
  3. Oneindig
  4. Nul
Toon antwoordVerberg antwoord
Antwoord: C
C adverteert oneindig aan B omdat zijn route naar A van B afhangt. Zo wordt voorkomen dat B C als een onafhankelijke route terug naar A beschouwt. De werkelijke afstand adverteren zou die afhankelijkheid verbergen en ertoe kunnen leiden dat de twee routers na een kostenstijging elkaar kiezen.

Vraag 10 van 10

De verbindingen A–B 3, B–C 2 en A–C 25 zijn geconvergeerd zonder poisoned reverse. A–B stijgt naar 50. B werkt bij met de oude vector van C, daarna werkt C bij met de nieuwe vector van B. Wat zijn hun nieuwe geadverteerde kosten naar A, in die volgorde?
  1. B adverteert 7; C adverteert 9.
  2. B adverteert 50; C adverteert 25.
  3. B adverteert 5; C adverteert 7.
  4. B adverteert 27; C adverteert 25.
Toon antwoordVerberg antwoord
Antwoord: A
De oude kosten van C naar A zijn 2+3=5 via B. B ziet die ten onrechte als alternatief en berekent 2+5=7; C berekent daarna 2+7=9, lager dan zijn directe 25. Als je meteen naar 27 gaat, neem je aan dat C zijn verouderde route al heeft opgegeven, terwijl deze updatevolgorde dat nog niet heeft toegestaan.
Set 2: Verbind interne routes met externe bereikbaarheid10 Oefenvragen

Sla deze les op om elk antwoord te zien en elke set te oefenen.

Vraag 1 van 10

Een onderzoeksorganisatie beheert meerdere routers onder één extern routeringsbeleid en heeft een eigen openbaar ASN. Welke routeringsentiteit beschrijft dit?
  1. Een OSPF-backbonegebied
  2. Een internetknooppunt
  3. Een BGP-transportsessie
  4. Een autonoom systeem
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 2 van 10

Twee aangrenzende OSPF-routers ontvangen elkaars Hello's niet meer. Welke ingestelde timer bepaalt wanneer de buur als uitgevallen wordt beschouwd?
  1. Het doodinterval
  2. Het LSA-verversingsinterval
  3. De maximale LSA-leeftijd
  4. Het Hello-verzendinterval
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 3 van 10

Acht OSPF-routers delen een lokaal broadcastnetwerk en kiezen een DR en BDR. Hoeveel volledige adjacenties zijn in deze opzet nodig?
  1. 28
  2. 12
  3. 13
  4. 16
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 4 van 10

Een OSPF-router heeft deze paden naar subnet Z: via M verbindingen 2 en 7; via N verbindingen 4 en 3; via P verbindingen 1 en 6. Alle verbindingen liggen in hetzelfde gebied en ECMP is ingeschakeld. Welke eerste hops kan hij behouden?
  1. Alleen M, met verbindingskosten 2
  2. N en P, beide met kosten 7
  3. Alleen P, eerste verbinding kosten 1
  4. M en N, met twee verbindingen
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 5 van 10

Een router brengt via BGP geleerde externe routes in OSPF in, maar heeft interfaces in slechts één OSPF-gebied. Welke OSPF-rol stelt dit vast?
  1. Gebiedsgrensrouter
  2. Aangewezen router
  3. AS-grensrouter
  4. Backbonerouter
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 6 van 10

Een verbinding valt uit in gebied 12. De door de ABR geadverteerde kosten naar een subnet veranderen, maar het subnet blijft bereikbaar. Welke routeringshandeling volgt bij een gewone router in een ander gebied?
  1. De betrokken route tussen gebieden bijwerken op basis van een gewijzigde samenvatting.
  2. De volledige boom opnieuw opbouwen met de gewijzigde router-LSA van gebied 12.
  3. De gebeurtenis negeren omdat gebiedsgrenzen alle gevolgen tegenhouden.
  4. Elke route intrekken waarvan de bestemming tot gebied 12 behoort.
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 7 van 10

Twee BGP-routers hebben verschillende AS-nummers en wisselen advertenties uit via een TCP-sessie. Wat voor BGP-sessie is dit?
  1. iBGP
  2. IGP
  3. ECMP
  4. eBGP
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 8 van 10

AS 64508 ontvangt een route met AS-PATH “64509 64511” en exporteert die op de gebruikelijke manier naar AS 64507. Welk AS-PATH ontvangt AS 64507?
  1. 64509 64511 64508
  2. 64508 64509 64511
  3. 64507 64509 64511
  4. 64509 64508 64511
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 9 van 10

R accepteert twee bruikbare routes naar één prefix. Route M heeft LOCAL_PREF 160 en AS-PATH-lengte 4; route N heeft LOCAL_PREF 110 en AS-PATH-lengte 2. Welke route wint volgens de BGP-vergelijking in volgorde?
  1. M wint op LOCAL_PREF.
  2. N wint op AS-PATH-lengte.
  3. M wint alleen op lagere MED.
  4. N wint als eBGP-route.
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 10 van 10

R leert via iBGP twee bruikbare routes met gelijke LOCAL_PREF, AS-PATH-lengte en ORIGIN. Ze komen uit verschillende aangrenzende AS'en. Hun MED-waarden zijn 80 via G en 10 via H; de IGP-kosten van R zijn 4 naar G en 9 naar H. Welke route wint?
  1. H wint op MED.
  2. G wint op interne kosten.
  3. H wint op interne kosten.
  4. G wint op MED.
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Set 3: Kies BGP-routes en beperk routeringsfouten10 Oefenvragen

Sla deze les op om elk antwoord te zien en elke set te oefenen.

Vraag 1 van 10

AS 64506 ontvangt een route met AS-PATH “64504 64506 64511”. Waarom verwerpt de gebruikelijke luscontrole van BGP die?
  1. Het pad bevat meer dan twee AS'en.
  2. Het pad bevat AS 64506 al.
  3. Het pad eindigt met een ander oorsprongs-AS.
  4. Het pad begint met een aangrenzend AS.
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 2 van 10

Een route met NEXT-HOP G wint de BGP-selectie bij router R. Het IGP-pad van R naar G begint via interface 3 richting H. Welke doorstuuractie installeert R voor de prefix?
  1. Rechtstreeks naar G sturen zonder opzoeking.
  2. Naar het laatste AS in AS-PATH sturen.
  3. Via interface 3 richting H sturen.
  4. Naar de aankondigende iBGP-router sturen.
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 3 van 10

Meerdere dienstlocaties adverteren dezelfde prefix en gewone routering bepaalt welke locatie de pakketten van een client ontvangt. Welke adresseringstechniek wordt gebruikt?
  1. IP-anycast
  2. IP-multicast
  3. IP-broadcast
  4. IP-unicast naar één vaste server
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 4 van 10

Drie bruikbare iBGP-routes naar één prefix hebben gelijke ORIGIN. J heeft LOCAL_PREF 120, padlengte 1 en IGP-kosten 2; K heeft 180, lengte 3 en kosten 8; L heeft 180, lengte 2 en kosten 13. MED is niet van toepassing. Welke route wint en bij welke vergelijking?
  1. J, nadat het kortste AS-PATH als eerste is vergeleken.
  2. K, nadat LOCAL_PREF gelijk is en IGP-kosten zijn vergeleken.
  3. L, nadat alle routes gelijk zijn en NEXT-HOP-kosten zijn vergeleken.
  4. L, nadat LOCAL_PREF gelijk is en AS-PATH is vergeleken.
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 5 van 10

Een routeringswijziging stuurt een bestaande anycast-TCP-verbinding naar een andere dienstinstantie die de verbindingstoestand niet deelt. Waarom kan de verbinding mislukken terwijl de prefix bereikbaar blijft?
  1. De nieuwe instantie mist de bestaande TCP-toestand.
  2. BGP vereist voor elke instantie een nieuwe prefix.
  3. De wijziging maakt elke route naar de prefix ongeldig.
  4. TCP accepteert pakketten alleen van de dichtstbijzijnde locatie.
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 6 van 10

AS X leert een route van peeringpartner P. Aan welke soort buren kan X die geleerde route volgens de gebruikelijke commerciële exportregels adverteren?
  1. Alleen zijn peeringpartners
  2. Alleen zijn providers
  3. Alleen zijn klanten
  4. Zijn peeringpartners en providers
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 7 van 10

X is klant van providers M en N en heeft klant Y. X leert van M een route naar Z. Hoe behandelt X die route volgens het gebruikelijke exportbeleid richting N en Y?
  1. Aan zowel N als Y adverteren.
  2. Aan N adverteren; achterhouden voor Y.
  3. Voor zowel N als Y achterhouden.
  4. Voor N achterhouden; adverteren aan Y.
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 8 van 10

Een geaccepteerde route naar 198.51.100.0/24 heeft AS-PATH-lengte 5. Een geaccepteerde route naar 198.51.100.128/25 heeft lengte 3. Waarheen stuurt de router een pakket voor 198.51.100.200?
  1. Via de /24-route omdat die meer adressen omvat.
  2. Via de /25-route omdat de prefix langer is.
  3. Via de /25-route omdat het AS-PATH korter is.
  4. Via de /24-route omdat die als aggregaat is aangekondigd.
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 9 van 10

De enige dekkende ROA autoriseert AS 64507 voor 192.0.2.0/24 met maximale lengte /25. De aankondigingen zijn P: 192.0.2.0/25, oorsprong 64507; Q: 192.0.2.128/26, oorsprong 64507; R: 192.0.2.128/25, oorsprong 64508. Wat zijn hun statussen bij validatie van routeoorsprong?
  1. P geldig; Q geldig; R ongeldig.
  2. P niet gevonden; Q ongeldig; R ongeldig.
  3. P geldig; Q ongeldig; R ongeldig.
  4. P geldig; Q ongeldig; R niet gevonden.
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 10 van 10

Een klant exporteert een van een provider geleerde route naar een andere provider. Het oorsprongs-ASN en de prefixlengte komen nog steeds overeen met de enige dekkende ROA. Welk probleem en validatieresultaat moet een beheerder verwachten?
  1. Een routelek met een geldig oorsprongsresultaat.
  2. Een prefixkaping met een ongeldig oorsprongsresultaat.
  3. Een routelek met een ongeldig oorsprongsresultaat.
  4. Een prefixkaping met oorsprongsresultaat niet gevonden.
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Set 4: Volg controllergebeurtenissen en pakketmeldingen10 Oefenvragen

Sla deze les op om elk antwoord te zien en elke set te oefenen.

Vraag 1 van 10

Een routeringsapplicatie meldt zich aan voor verbindingswijzigingen die een SDN-controller beschikbaar stelt. Welke interface verbindt deze twee componenten?
  1. De interface naar netwerkapplicaties
  2. De interface naar netwerkapparaten
  3. De inter-AS-BGP-sessie
  4. De pakketingangspoort van de switch
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 2 van 10

Drie servers delen een toestand en bieden SDN-applicaties één samenhangende controllerdienst. Hoe wordt deze besturingsopzet beschreven?
  1. Logisch gedistribueerd en fysiek gecentraliseerd
  2. Logisch gecentraliseerd en fysiek gecentraliseerd
  3. Logisch gedistribueerd en fysiek gedistribueerd
  4. Logisch gecentraliseerd en fysiek gedistribueerd
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 3 van 10

Een OpenFlow-switch detecteert dat een fysieke poort is uitgevallen. Welk bericht meldt deze gebeurtenis aan de controller?
  1. Packet-out
  2. Flow-mod
  3. Port-status
  4. Port-mod
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 4 van 10

Een OpenFlow 1.3-pakket komt met geen gewone regel overeen en de tabel heeft geen regel voor ontbrekende tabelovereenkomsten. Wat gebeurt er standaard?
  1. De switch stuurt een packet-in.
  2. De switch verwerpt het pakket.
  3. De switch stuurt een packet-out.
  4. De switch verspreidt het pakket via flooding.
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 5 van 10

Switchverbindingen zijn S7–S8 kosten 1, S8–S10 kosten 1, S7–S9 kosten 4, S8–S9 kosten 1 en S9–S10 kosten 3. S8–S10 valt uit. Welk vervangend pad van S7 naar S10 moet worden geïnstalleerd en welke OpenFlow-bewerking installeert de blijvende regels?
  1. S7–S9–S10 met kosten 7, geïnstalleerd met flow-mod.
  2. S7–S8–S9–S10 met kosten 5, geïnstalleerd met flow-mod.
  3. S7–S8–S9–S10 met kosten 5, geïnstalleerd met packet-out.
  4. S7–S9–S10 met kosten 5, geïnstalleerd met flow-mod.
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 6 van 10

Een pakket komt overeen met twee regels in één OpenFlow-tabel: prioriteit 30 stuurt het naar poort 2 en prioriteit 70 stuurt het naar de controller. Een regel voor ontbrekende tabelovereenkomsten verwerpt pakketten. Wat gebeurt er met dit pakket?
  1. Het wordt via poort 2 doorgestuurd.
  2. Het wordt verworpen wegens een ontbrekende overeenkomst.
  3. Het wordt naar de controller gestuurd.
  4. Het gaat naar beide bestemmingen.
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 7 van 10

Een bestemmingshost ontvangt een UDP-meetpakket voor een poort zonder luisterende applicatie en stuurt een ICMPv4-foutmelding terug. Welk type en welke code duiden die fout aan?
  1. Type 3, code 3
  2. Type 11, code 0
  3. Type 3, code 4
  4. Type 0, code 0
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 8 van 10

Een IPv4-datagram met een UDP-meetpakket heeft 1.380 bytes IP-nettolading en een IP-header van 20 bytes, met niet fragmenteren ingesteld. Het bereikt een verbinding met MTU 1.280 bytes. Welke ICMPv4-melding geldt en wat is de grootste IP-nettolading die met dezelfde headergrootte op die verbinding past?
  1. Type 3 code 4; nettolading 1.280 bytes.
  2. Type 3 code 3; nettolading 1.260 bytes.
  3. Type 11 code 0; nettolading 1.260 bytes.
  4. Type 3 code 4; nettolading 1.260 bytes.
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 9 van 10

Een pingtest verstuurt 12 verzoeken en ontvangt 9 antwoorden. Op welk percentage van de verzoeken komt geen antwoord?
  1. 33%
  2. 75%
  3. 25%
  4. 9%
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 10 van 10

Een traceroute toont RTT's van 4 ms bij hop 1, geen antwoorden bij hop 2, 7 ms bij hop 3 en 8 ms bij de bestemming. Welke conclusie over hop 2 wordt ondersteund?
  1. De meetpakketten kregen een time-out terwijl latere meetpakketten verder kwamen.
  2. De doorstuurstoring werd vóór elk later meetpakket hersteld.
  3. De hop voegde precies 3 ms toe ondanks het uitblijven van antwoorden.
  4. De hop stuurde alle meetpakketten via hetzelfde terugpad als hop 3.
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Set 5: Meet verkeer en coördineer configuratie10 Oefenvragen

Sla deze les op om elk antwoord te zien en elke set te oefenen.

Vraag 1 van 10

Een SNMP-agent meldt een gebeurtenis en verwacht dat de ontvanger de melding bevestigt. Welke melding gebruikt de agent?
  1. Trap
  2. GetRequest
  3. SetRequest
  4. InformRequest
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 2 van 10

Een teller voor inkomende bytes stijgt op een verbinding van 200 Mbit/s in 30 seconden met 90.000.000. Er was geen terugzetting of terugloop. Welke inkomende benutting laat dit interval zien?
  1. 1,5%
  2. 12%
  3. 24%
  4. 60%
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 3 van 10

Een 32-bits teller voor inkomende bytes verandert op een verbinding van 400 Mbit/s in 10 seconden van 4.200.000.000 naar 105.032.704. Er was geen terugzetting en maximaal één terugloop. Welke inkomende benutting volgt hieruit?
  1. 40%
  2. 20%
  3. 80%
  4. 4%
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 4 van 10

Een beheerder vraagt elke 90 seconden een 32-bits byteteller op een interface van 2 Gbit/s op. De teller wordt niet teruggezet. Waarom kunnen twee opnamen toch onvoldoende zijn om de totale hoeveelheid verkeer te bepalen?
  1. De teller telt bits in plaats van ontvangen bytes.
  2. Eén terugloop betekent altijd dat de interface herstartte.
  3. Tussen opvragingen kunnen meerdere teruglopen optreden.
  4. Een lagere opname duidt altijd precies één terugloop aan.
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 5 van 10

Een beheerder wijzigt een ondersteunde NETCONF-kandidaatconfiguratieopslag maar heeft nog niet geactiveerd. Welke configuratie is nog steeds actief?
  1. De gewijzigde kandidaatconfiguratieopslag
  2. De opstartconfiguratieopslag
  3. De actieve configuratieopslag
  4. Het laatst opgehaalde XML-antwoord
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 6 van 10

Twee routers ondersteunen candidate, validatie en activering met bevestigingsvereiste. Beide kandidaten doorstaan de validatie. De eerste activering slaagt; het tweede apparaat wordt onbereikbaar voordat het resultaat van zijn activering bekend is. Wat moet de beheerder concluderen?
  1. Beide configuraties zijn actief omdat beide kandidaten zijn gevalideerd.
  2. Activering kan gedeeltelijk zijn en vereist controle en herstel.
  3. Geen van beide configuraties veranderde omdat één antwoord ontbreekt.
  4. Beide configuraties zijn door de gezamenlijke NETCONF-transactie teruggedraaid.
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 7 van 10

Een YANG-blad gebruikt uint16 en heeft bereik 1280–9000. Een wijziging stelt 1.000 voor. Waarom wordt de waarde verworpen?
  1. De waarde valt buiten het toegestane bereik van het blad.
  2. De waarde overschrijdt het maximum van uint16.
  3. De waarde gebruikt een niet-ondersteunde transportcodering.
  4. De waarde is al de actieve waarde.
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 8 van 10

Kleine IPv6-uitwisselingen werken, maar grotere pakketten verdwijnen nadat alle ICMPv6 is geblokkeerd. Welke geblokkeerde terugkoppeling verklaart rechtstreeks een probleem met de pad-MTU?
  1. Echoverzoek
  2. Omleiding
  3. Poort onbereikbaar
  4. Pakket te groot
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 9 van 10

Klassieke UDP-traceroute bereikt de bestemming op een ongebruikte UDP-poort. Welk antwoord geeft normaal aan dat traceroute moet stoppen?
  1. ICMP poort onbereikbaar
  2. ICMP levensduur overschreden
  3. ICMP fragmentatie nodig
  4. ICMP-echoantwoord
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 10 van 10

Een traceroute rapporteert hop 4 op 84 ms, hop 5 op 11 ms en de bestemming op 13 ms. Meetpakketten kregen bij elke hop antwoord. Hoe moet de afzonderlijke waarde van hop 4 worden geïnterpreteerd?
  1. Die toont minstens 73 ms vertraging op de doorstuurverbinding van hop 4 aan.
  2. Die kan wijzen op trage ICMP-antwoordgeneratie of een ander terugpad.
  3. Die toont aan dat hop 5 wordt bereikt zonder eerdere routers te passeren.
  4. Die geeft de heen- en terugroutes van de verkeersstroom naar de bestemming.
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Set 6: Los problemen met routering en beheer op10 Oefenvragen

Sla deze les op om elk antwoord te zien en elke set te oefenen.

Vraag 1 van 10

Ongerichte verbindingen zijn K–L 4, K–M 1, M–L 1, L–N 2, M–N 6, N–P 2 en M–P 10. Verbinding M–L valt uit. Wat zijn de nieuwe volgende hop en laagste kosten van K naar P?
  1. M, kosten 9
  2. L, kosten 7
  3. L, kosten 8
  4. M, kosten 6
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 2 van 10

De verbindingen A–B 4, B–C 3 en A–C 30 zijn geconvergeerd met poisoned reverse. A–B stijgt naar 60. Eerst werkt B bij, dan C en dan B. Welke definitieve routes naar A ontstaan?
  1. B gebruikt C met 33; C gebruikt A met 30.
  2. B gebruikt C met 10; C gebruikt B met 13.
  3. B gebruikt A met 60; C gebruikt B met 63.
  4. B gebruikt A met 60; C gebruikt A met 30.
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 3 van 10

Een router heeft interfaces in gebied 0 en gebied 6 en brengt ook externe routes in OSPF in. Welke rollen kan hij tegelijk vervullen?
  1. Alleen ABR en interne router
  2. Alleen ASBR en interne router
  3. Alleen DR en interne router
  4. ABR, ASBR en backbonerouter
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 4 van 10

Drie bruikbare routes naar één prefix hebben gelijke LOCAL_PREF, ORIGIN en padlengte. M is eBGP met IGP-kosten 12; N is iBGP met IGP-kosten 2; P is iBGP met IGP-kosten 5. MED is niet van toepassing. Welke route wint en waarom?
  1. N wint omdat die de laagste IGP-kosten heeft.
  2. M wint vóór de vergelijking van IGP-kosten.
  3. P wint omdat iBGP vóór eBGP komt.
  4. M wint omdat de IGP-kosten het hoogst zijn.
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 5 van 10

X leert een prefix van klant Y en adverteert die aan peeringpartner P. P heeft klant C en peeringpartner Q. Wat kan P volgens de gebruikelijke commerciële exportregels met deze route doen?
  1. Aan C adverteren en voor Q achterhouden.
  2. Aan C en Q adverteren als klantroute.
  3. Voor C achterhouden en aan Q adverteren.
  4. Voor C en Q achterhouden als externe route.
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 6 van 10

De enige dekkende ROA autoriseert AS 64511 voor 203.0.113.0/24 met maximaal /24. Een route voor die /24 heeft AS-PATH “64508 64511”. Een tweede route voor 203.0.113.128/25 heeft hetzelfde AS-PATH. Beide worden geaccepteerd en geïnstalleerd zonder ongeldige oorsprongen te verwerpen. Welke doorstuurkeuze en validatiestatussen volgen voor 203.0.113.190?
  1. De /24 wint; /24 is geldig en /25 is ongeldig.
  2. De /25 wint; /24 is geldig en /25 is ongeldig.
  3. De /25 wint; beide oorsprongsvalidatiestatussen zijn geldig.
  4. De /24 wint; /24 is geldig en /25 is niet gevonden.
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 7 van 10

Na een verbindingsstoring berekent een applicatie een omweg en stuurt de controller packet-out voor één gebufferd pakket. Er wordt geen flow-mod verstuurd en de oude overeenkomende regel vermeldt nog steeds de uitgevallen uitgangspoort. Waarom kunnen latere pakketten nog steeds mislukken?
  1. Packet-out vervangt de oude regel alleen voor pakketten in de buffer.
  2. Het berekende pad verandert latere doorsturing zodra packet-out is bevestigd.
  3. De switch moet de oude regel laten verlopen voordat flow-mod die kan vervangen.
  4. Packet-out geeft één pakket vrij zonder de oude overeenkomende regel te vervangen.
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 8 van 10

Een tracerouteregel bevat “* * *”. Welke waarneming legt die regel vast?
  1. De bestemming heeft geen IP-route terug naar enige bron.
  2. Alle pakketten zijn bij de uitgang van die router verworpen.
  3. Er kwamen geen antwoorden vóór de time-outs van de meetpakketten.
  4. Het pad bevat drie uitgevallen routers bij deze TTL.
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 9 van 10

Een 64-bits teller voor inkomende bytes stijgt op een interface van 1 Gbit/s in 20 seconden met 300.000.000. Er was geen terugzetting of terugloop. In een tweede interval stijgt het aantal bytes evenveel in 40 seconden. Welke inkomende benutting laten de intervallen zien?
  1. Eerst 24% en daarna 12%
  2. Eerst 12% en daarna 6%
  3. Eerst 6% en daarna 12%
  4. Eerst 30% en daarna 15%
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Vraag 10 van 10

Twee apparaten voeren ondersteunde activeringen met bevestigingsvereiste uit met time-outs van 120 seconden. Apparaat A ontvangt bevestiging; apparaat B verliest de beheertoegang en ontvangt geen bevestiging. Wat gebeurt er wanneer de timer van B verloopt?
  1. Beide draaien terug omdat ze bij één gezamenlijke wijziging horen.
  2. Beide behouden hun wijzigingen omdat validatie slaagde.
  3. B draait terug; A behoudt zijn bevestigde configuratie.
  4. A draait terug; B behoudt zijn onbevestigde configuratie.
Toon antwoordVerberg antwoord

Sla deze les op om dit antwoord te zien.

Kom je niet uit je eigen opgave? Huiswerkhulp

Kernbegrippen

104 Kernbegrippen, elk met een definitie

A

aangewezen router
Een OSPF-aangewezen router (DR) vertegenwoordigt een broadcastnetwerk in een netwerk-LSA en vermindert de noodzaak van volledige adjacenties tussen alle routerparen.
Gewone routers op een lokaal netwerk synchroniseren met de DR en BDR in plaats van een volledig vermaasd netwerk van adjacenties te vormen.
actieve configuratieopslag
De actieve configuratieopslag bevat de actieve NETCONF-configuratie van een apparaat, die het huidige geconfigureerde gedrag bepaalt.
Het wijzigen van een kandidaat verandert de actieve configuratie pas wanneer een ondersteunde activering de voorbereide configuratie activeert.
activering met bevestigingsvereiste
Een activering met bevestigingsvereiste activeert een NETCONF-wijziging tijdelijk en draait die automatisch terug tenzij vóór de time-out een bevestiging arriveert.
Een wijziging die de beheertoegang verbreekt, kan zichzelf ongedaan maken wanneer de beheerder geen bevestiging kan sturen.
afstandsvector
Een afstandsvector is de verzameling geschatte laagste kosten van een router naar bestemmingen, die aan direct verbonden buren wordt geadverteerd.
Een router kan uit de vector van een buur een goedkope route naar een bestemming leren zonder te weten welke verbindingen die buur verderop gebruikt.
algoritme van Dijkstra
Het algoritme van Dijkstra vindt paden met de laagste kosten bij niet-negatieve kantgewichten door herhaaldelijk de kleinste niet-definitieve kostenschatting definitief te maken.
De bron maakt een router met kosten 2 definitief vóór een niet-definitieve router waarvan de beste bekende kosten 6 zijn.
AS-externe LSA
Een AS-externe LSA is een OSPF-advertentie van type 5 die door een ASBR wordt uitgegeven om een bestemming buiten het OSPF-domein te beschrijven.
Externe LSA's verspreiden zich normaal door het AS, behalve waar speciale gebiedsregels hun verspreiding beperken.
AS-grensrouter
Een AS-grensrouter (ASBR) brengt routes van buiten het OSPF-domein in, zoals externe routes die via BGP zijn geleerd.
Een router kan zowel ABR als ASBR zijn als hij gebieden verbindt en externe routeringsinformatie opnieuw verspreidt.
AS-nummer
Een AS-nummer (ASN) identificeert een autonoom systeem bij routering tussen domeinen; openbare ASN's gebruiken een wereldwijd gecoördineerde nummerruimte.
Een externe BGP-advertentie legt het ASN van het exporterende netwerk vast in het attribuut AS-PATH.
AS-PATH
Het attribuut AS-PATH legt de AS-reeks vast waar een BGP-advertentie doorheen is gegaan, met de oorsprong aan het einde.
Een externe exporteur voegt zijn eigen nummer vooraan toe voordat hij de route naar een ander AS stuurt.
asymmetrische routering
Asymmetrische routering treedt op wanneer verkeer tussen twee eindpunten in de heen- en terugrichting verschillende netwerkpaden volgt.
Antwoorden op een traceroute kunnen terugkeren via netwerken die niet voorkomen bij de adressen van de hops op het heenpad.
autonoom systeem
Een autonoom systeem (AS) is een groep routers onder één beheer die een samenhangend routeringsbeleid naar andere netwerken voert.
Een universiteit kan haar eigen AS beheren en tegelijk transit inkopen bij twee onafhankelijk beheerde providers.
autorisatie van routeoorsprong
Een autorisatie van routeoorsprong (ROA) staat een ASN toe routes binnen een prefix als oorsprong aan te kondigen, met inachtneming van een opgegeven maximale prefixlengte.
Bij een maximale lengte van /24 is een /25 ongeldig, ook wanneer het oorsprongs-ASN is geautoriseerd.

B

backbonegebied
Het backbonegebied is OSPF-gebied 0, dat andere gebieden verbindt en gewoon verkeer tussen gebieden buiten de backbone vervoert.
Een pakket van gebied 4 naar gebied 8 gaat tussen hun gebiedsgrensrouters door de backbone.
beheeragent
Een beheeragent is software op een apparaat die beheerde gegevens beschikbaar stelt en bewakings- of besturingsberichten met een beheerserver uitwisselt.
Een agent beantwoordt een tellerverzoek en kan de beheerder ook melden wanneer een verbinding uitvalt.
beheerinformatiebank
Een beheerinformatiebank (MIB) definieert beheerde objecten in modules, waaronder hun namen, typen, betekenissen en toegestane toegang.
Een interface-MIB definieert wat een teller voor ontvangen bytes meet voordat een beheerder de actuele waarde leest.
Bellman–Ford-vergelijking
De Bellman–Ford-vergelijking kiest de laagste kosten naar een bestemming door de som van de kosten van elke eerste verbinding en de afstand van die buur naar de bestemming te minimaliseren.
Een router vergelijkt 3+7 via de ene buur met 6+2 via een andere en kiest de laatste.
bepaling van de pad-MTU
Bepaling van de pad-MTU laat een bron de grenzen voor pakketgrootte langs een pad leren via terugkoppeling wanneer pakketten de ondersteunde MTU van een verbinding overschrijden.
Een IPv4-verzender verkleint pakketten na een melding dat fragmentatie nodig is terwijl niet fragmenteren is ingesteld.
besturingsvlak
Het besturingsvlak is de netwerklogica die bereikbaarheid leert, routes selecteert en de doorstuurtoestand bepaalt die in apparaten wordt geïnstalleerd.
Na een verbindingsstoring wijzigt het besturingsvlak routes zodat latere pakketten een beschikbaar pad kunnen volgen.
BGP
BGP is het padvectorprotocol dat bereikbaarheid van prefixen en attributen tussen autonome systemen uitwisselt en intern verspreidt.
Een beheerder kan een BGP-route afwijzen, ook als het geadverteerde pad fysiek beschikbaar is.
buurdetectie
Buurdetectie is de verzameling functies op basis van ICMPv6 voor het vinden van lokale buren en bijbehorende informatie en vervangt de rol van ARP in IPv4.
Een beleid dat alle ICMPv6 blokkeert, verstoort zowel de lokale werking van IPv6 als foutmeldingen op afstand.

C

convergentie
Convergentie is het stabiel worden van de routeringstoestand nadat relevante wijzigingen zijn verspreid en berekeningen de geselecteerde routes niet meer veranderen.
Een netwerk kan tijdelijk inconsistente doorstuurregels bevatten terwijl het routeringsprotocol convergeert.
cyclische terugloop van een teller
Cyclische terugloop van een teller treedt op wanneer een teller met vaste breedte zijn grootste waarde bereikt en na de volgende ophoging vanaf nul verdergaat.
Bij een negatief verschil moet mogelijk één volledig tellerbereik worden opgeteld als één terugloop en geen terugzetting heeft plaatsgevonden.

D

datavlak
Het datavlak is het deel van een netwerkapparaat dat binnenkomende pakketten afhandelt door geïnstalleerde doorstuurregels of regels met matchcriteria en acties toe te passen.
Een router gebruikt zijn datavlak om een datagram via de interface te sturen die in de overeenkomende regel staat.
dynamische routering
Dynamische routering berekent routes opnieuw als reactie op gewijzigde topologie of routeringsinformatie, via de automatische uitwisselingen van een protocol.
Een uitgevallen verbinding kan nieuwe routeringsinformatie veroorzaken zonder dat een beheerder elke route handmatig vervangt.

E

exportbeleid
Exportbeleid bepaalt welke routes een AS aan elke buur adverteert en daarmee welke transitdienst het AS die buur aanbiedt.
Een netwerk kan een van een provider geleerde route lokaal gebruiken zonder die aan een tweede provider aan te kondigen.
extern BGP
Extern BGP (eBGP) is een BGP-sessie tussen BGP-routers in verschillende autonome systemen, waarmee bereikbaarheidsinformatie over AS-grenzen wordt uitgewisseld.
Een grensrouter van een universiteit wisselt eBGP-routes uit met een router van haar transitprovider.

F

flow-mod
Een flow-mod-bericht geeft een OpenFlow-switch opdracht stroomregels toe te voegen, te wijzigen of te verwijderen en verandert zo de regels voor latere overeenkomende pakketten.
Na herberekening van een pad installeert flow-mod doorstuurwijzigingen in de switches langs de vervangende route.
frequentiebeperking van ICMP-berichten
Frequentiebeperking van ICMP-berichten beperkt hoe snel een apparaat besturingsberichten genereert, waardoor buitensporig veel antwoorden worden verminderd maar meetantwoorden verborgen kunnen blijven.
Een router kan pakketten blijven doorsturen terwijl hij slechts op sommige meetpakketten uit een reeks traceroutepakketten antwoordt.

G

gebiedsgrensrouter
Een gebiedsgrensrouter (ABR) verbindt OSPF-gebieden, waaronder de backbone, en adverteert routes tussen gebieden terwijl hij de gebiedsdatabases gescheiden houdt.
Een ABR kan de geadverteerde kosten van een subnet elders bijwerken zonder de gedetailleerde lokale verbindingen elders via flooding te verspreiden.
globaal routeringsalgoritme
Een globaal routeringsalgoritme berekent routes met de volledige topologie en alle relevante verbindingskosten, ongeacht waar de berekening wordt uitgevoerd.
Elke OSPF-router voert lokaal een globaal algoritme uit nadat hij de graaf voor zijn gebied heeft geleerd.
grensrouter
Een grensrouter staat op een AS-grens en verbindt zijn netwerk met een ander AS, als in- of uitgang voor extern verkeer.
Een interne router kan via meerdere interne hops naar een grensrouter sturen voordat verkeer het AS verlaat.

H

Hello-pakket
Een OSPF-Hello-pakket ontdekt buren en houdt buurrelaties in stand door de aanwezigheid van een router en informatie voor die relaties aan te kondigen.
Een gebruikelijke configuratie op een lokaal netwerk verstuurt elke 10 seconden Hello's en beschouwt een buur na 40 seconden als uitgevallen.
hot-potatoroutering
Hot-potatoroutering kiest de laagste interne kosten naar een BGP-volgende hop nadat eerdere routeselectiecriteria gelijk zijn geëindigd.
Twee interne routers kunnen verschillende uitgangen voor dezelfde prefix kiezen omdat hun kosten naar de grensrouters verschillen.

I

ICMP
Het Internet Control Message Protocol (ICMP) vervoert meldingen en tests van de netwerklaag binnen IP, waaronder afleverfouten en echo-uitwisselingen.
Een router kan een verlopen pakketlevensduur aan de verzender melden zonder TCP of UDP te gebruiken.
ICMP-type en -code
Een ICMP-type en -code vormen een paar dat een berichtcategorie en de details ervan aangeeft, zoals bestemming onbereikbaar en het specifieke geval poort onbereikbaar.
In IPv4 meldt type 3 code 3 een ongebruikte bestemmingspoort, terwijl code 4 meldt dat fragmentatie nodig is.
importbeleid
Importbeleid bepaalt welke ontvangen routes worden geaccepteerd en kent voorkeuren toe die de routeselectie van het lokale AS beïnvloeden.
Een beheerder kan een hogere LOCAL_PREF toekennen aan routes van klanten dan aan routes van providers.
InformRequest
Een InformRequest is een SNMP-gebeurtenismelding die een bevestiging als antwoord verwacht, anders dan een onbevestigde trap.
Een agent kan een inform gebruiken wanneer hij bevestiging nodig heeft dat de ontvanger de melding heeft geaccepteerd.
interface naar netwerkapparaten
Een interface naar netwerkapparaten verbindt een controller met apparaten voor de uitwisseling van opdrachten, gemelde gebeurtenissen, configuratie en operationele toestand.
De controller stuurt OpenFlow-flow-mod-berichten naar switches via zijn communicatielaag naar netwerkapparaten.
interface naar netwerkapplicaties
Een interface naar netwerkapplicaties verbindt netwerkbesturingsapplicaties met de toestand, gebeurtenismeldingen en regelinstallatiediensten van de controller.
Een routeringsapplicatie meldt zich via een API naar netwerkapplicaties aan voor meldingen over uitgevallen verbindingen.
intern BGP
Intern BGP (iBGP) is een BGP-sessie tussen BGP-routers in één AS, waarmee route-informatie wordt verspreid zonder de AS-grens te veranderen.
Een grensrouter geeft een van een provider geleerde route via een iBGP-sessie door aan een andere interne BGP-router.
intern routeringsprotocol
Een intern routeringsprotocol (IGP) verspreidt routeringsinformatie voor paden binnen een autonoom systeem, zoals OSPF of IS-IS.
Een router gebruikt zijn IGP-route om te bepalen hoe hij het door BGP geselecteerde adres van de volgende hop bereikt.
internetknooppunt
Een internetknooppunt (IXP) biedt gedeelde verbindingsinfrastructuur waar netwerken verkeer kunnen uitwisselen en peeringrelaties kunnen aangaan.
Twee netwerken die elkaar bij een IXP ontmoeten, bepalen nog steeds welke routes ze volgens hun peeringafspraak mogen uitwisselen.
IP-anycast
Bij IP-anycast wordt dezelfde prefix vanaf meerdere dienstlocaties geadverteerd, zodat gewone routering één bereikbare instantie voor een client selecteert.
Een DNS-query kan een volgens de routering nabijgelegen instantie bereiken, ook als die geografisch niet het dichtstbij is.

K

kandidaatconfiguratieopslag
Een kandidaatconfiguratieopslag is een ondersteunde NETCONF-werkconfiguratie waarin wijzigingen vóór activering kunnen worden voorbereid en gecontroleerd.
Twee apparaten kunnen hun kandidaten valideren terwijl beide nog met hun eerdere actieve configuraties werken.
kortste-padenboom
Een kortste-padenboom verbindt één bron met bereikbare bestemmingen via geselecteerde paden met de laagste kosten, met de bron als wortel.
Dezelfde linkstategraaf levert verschillende bomen met een eigen wortel op wanneer verschillende routers de berekening uitvoeren.

L

levensduur overschreden
Een melding levensduur overschreden geeft aan dat de toegestane levensduur van een pakket is verlopen, waaronder het onderweg verlopen van TTL waarmee traceroute hops zichtbaar maakt.
Een router die een meetpakket met TTL 1 ontvangt, kan het verwerpen en een ICMP-melding over de verlopen levensduur naar de bron terugsturen.
limiet voor het aantal prefixen
Een limiet voor het aantal prefixen beperkt hoeveel prefixen een buur mag aankondigen en helpt onverwacht grote aantallen routeringsadvertenties te begrenzen.
Een klant die plotseling een grote externe tabel exporteert, kan de ingestelde sessielimiet overschrijden.
linkstateadvertentie
Een linkstateadvertentie (LSA) is een OSPF-record met routeringsinformatie, zoals de verbindingen van een router, dat in Link State Update-pakketten wordt vervoerd.
Een nieuwe router-LSA verwijdert een uitgevallen verbinding uit de topologie-informatie van het gebied voordat paden opnieuw worden berekend.
linkstateroutering
Linkstateroutering verspreidt beschrijvingen van aangesloten verbindingen zodat elke router een topologiegraaf kan opbouwen en zijn eigen paden kan berekenen.
Een router verspreidt gewijzigde verbindingskosten via flooding en routers die die ontvangen, kunnen hun kortste-padenbomen opnieuw berekenen.
LOCAL_PREF
LOCAL_PREF is een intern BGP-attribuut van een AS dat de voorkeur van de beheerder voor routes uitdrukt, waarbij hogere waarden als eerste de voorkeur krijgen.
Een klantroute met voorkeur 200 kan winnen van een providerroute met 100, zelfs met een langer AS-PATH.
logische centralisatie
Logische centralisatie biedt één samenhangende besturingsdienst en één netwerkbeeld, ook wanneer meerdere fysieke servers die dienst uitvoeren.
Controllerreplica's toevoegen kan de veerkracht verbeteren zonder padbeslissingen naar elke switch te verplaatsen.

M

MED
MED is een BGP-attribuut dat een gewenst toegangspunt tot een aangrenzend AS voorstelt; lagere waarden worden normaal alleen binnen dat aangrenzende AS vergeleken.
Een lage MED van de ene provider wint normaal niet van een route van een andere provider.

N

NETCONF
NETCONF is een beveiligd sessiegebaseerd protocol dat XML-aanroepen van procedures op afstand gebruikt om gestructureerde apparaatconfiguratie te lezen, voor te bereiden en te wijzigen.
Een beheerder controleert de mogelijkheden voordat hij een werkwijze met candidate, validate en commit kiest.
NEXT-HOP
Het attribuut NEXT-HOP geeft het routeradres aan waarheen verkeer voor een geselecteerde BGP-route moet worden doorgestuurd.
Een interne BGP-router heeft mogelijk meerdere IGP-hops nodig om het door NEXT-HOP genoemde adres te bereiken.

O

objectidentificatie
Een objectidentificatie (OID) benoemt een beheerd object binnen een hiërarchische naamboom die SNMP gebruikt om opgevraagde waarden te identificeren.
Een object in een interfacetabel heeft ook een instantie nodig die aangeeft welke interface de waarde levert.
OpenFlow
OpenFlow is een controller-switchprotocol om doorstuurgedrag te bekijken en programmeren en apparaatgebeurtenissen en geselecteerde pakketten uit te wisselen.
Een controller kan OpenFlow gebruiken om regels te vervangen die verkeer naar een uitgevallen verbinding sturen.
opstartconfiguratieopslag
De opstartconfiguratieopslag is een ondersteunde NETCONF-configuratieopslag met de configuratie die wordt gebruikt wanneer het apparaat opstart.
Een actieve wijziging en een opgeslagen opstartconfiguratie dienen verschillende doelen en moeten dienovereenkomstig worden beheerd.
ORIGIN
Het attribuut ORIGIN legt vast hoe een route in BGP terechtkwam. Bij de routevergelijking komt IGP vóór EGP en EGP vóór INCOMPLETE.
Bij gelijke LOCAL_PREF en padlengte kan ORIGIN beslissen voordat een router de toepasselijke MED bekijkt.
OSPF
OSPF is een intern linkstaterouteringsprotocol dat topologie-informatie binnen gebieden via flooding verspreidt en berekeningen van paden met de laagste kosten gebruikt.
Een wijziging van een OSPF-verbindingsgewicht kan een pad veranderen, ook als elke fysieke verbinding beschikbaar blijft.
OSPF-adjacentie
Een OSPF-adjacentie is een buurrelatie waarbij routers hun linkstatedatabases synchroniseren en routeringsinformatie uitwisselen.
Twee routers op een lokaal netwerk kunnen buren zijn zonder met elke andere buur een volledige adjacentie te vormen.
OSPF-gebied
Een OSPF-gebied groepeert routers en verbindingen binnen een groter autonoom systeem voor gedetailleerde flooding en berekening van kortste paden.
Een interne storing werkt de lokale topologie bij, terwijl een ABR eventuele wijzigingen in bereikbaarheid tussen gebieden adverteert.

P

packet-in
Een packet-in-bericht vervoert een pakket of de header ervan van een switch naar een controller omdat geconfigureerd doorstuurgedrag daarom vraagt.
Een actie bij een ontbrekende tabelovereenkomst kan het eerste pakket van een nieuwe verkeersstroom naar de controller sturen voor reactieve inrichting.
packet-out
Een packet-out-bericht geeft een OpenFlow-switch opdracht een opgegeven pakket met meegeleverde acties te verzenden, zonder zelf een blijvende regel te installeren.
Een controller kan een gebufferd pakket vrijgeven en afzonderlijk flow-mod gebruiken om later verkeer af te handelen.
pad met de laagste kosten
Een pad met de laagste kosten is een pad waarvan de som van de verbindingskosten niet groter is dan die van een alternatief pad tussen dezelfde eindpunten.
Als alle verbindingen kosten 1 hebben, gebruikt het pad met de laagste kosten ook de minste hops tussen bron en bestemming.
padvectorprotocol
Een padvectorprotocol adverteert samen met bereikbaarheidsinformatie een reeks routeringsdomeinen, waardoor padafhankelijkheden zichtbaar worden voor lusdetectie.
BGP verwerpt een geadverteerde AS-reeks die al het eigen AS-nummer van de ontvangende BGP-router bevat.
pakket te groot
Pakket te groot is een ICMPv6-foutmelding dat een doorgestuurd pakket de MTU van de volgende verbinding overschrijdt, zodat de bron de pakketgrootte kan verkleinen.
Als dit bericht wordt geblokkeerd, kunnen kleine IPv6-pakketten blijven werken terwijl grotere verdwijnen.
peering
Peering is een afspraak waarbij netwerken verkeer uitwisselen voor zichzelf en hun klanten, vaak zonder onderlinge betaling.
Een van een peeringpartner geleerde route wordt normaal naar klanten geëxporteerd, maar achtergehouden voor een andere peeringpartner.
ping
Ping test echobereikbaarheid door verzoeken naar een doel te sturen en de rondlooptijden en ontbrekende antwoorden van die uitwisselingen te rapporteren.
Negen antwoorden op twaalf echoverzoeken geven een waargenomen aandeel onbeantwoorde verzoeken van 25%.
poisoned reverse
Poisoned reverse adverteert een oneindige afstand naar een bestemming aan de buur die momenteel als volgende hop voor de route wordt gebruikt.
Een router waarvan de route naar een bestemming van een buur afhangt, vertelt die buur dat de bestemming via die router onbereikbaar is.
port-status
Een port-status-bericht meldt een verandering in de poorttoestand van een OpenFlow-switch aan de controller, zodat de netwerktoestand kan worden bijgewerkt.
Een melding dat een poort is uitgevallen, kan een applicatie paden laten berekenen die de uitgevallen verbinding vermijden.
prefixkaping
Een prefixkaping kondigt ongeautoriseerde bereikbaarheid aan voor een prefix of een specifieker deel daarvan, waardoor verkeer mogelijk naar het verkeerde AS wordt getrokken.
Een geaccepteerde valse /24 kan overeenkomend verkeer wegtrekken van de legitieme overkoepelende /22-route.

R

reactieve regelinstallatie
Reactieve regelinstallatie regelt stroomregels als reactie op geselecteerde binnenkomende pakketten en vereist besturingswerk voordat later verkeer lokaal wordt doorgestuurd.
Nadat het eerste pakket de inrichting heeft gestart, kunnen latere pakketten met de geïnstalleerde regel overeenkomen zonder de besturing te benaderen.
regel voor ontbrekende tabelovereenkomsten
Een regel voor ontbrekende tabelovereenkomsten is een OpenFlow-regel met de laagste prioriteit die pakketten zonder gewone overeenkomst afhandelt, bijvoorbeeld door ze naar de besturing te sturen.
Zonder regel voor ontbrekende tabelovereenkomsten wordt een OpenFlow 1.3-pakket zonder overeenkomst standaard verworpen.
reserve voor de aangewezen router
Een reserve voor de aangewezen router (BDR) onderhoudt adjacenties op een OSPF-broadcastnetwerk en staat klaar om de aangewezen rol over te nemen.
Bij het tellen van adjacenties op een lokaal netwerk tel je naast die van gewone routers ook de adjacentie tussen de DR en BDR mee.
RIP
RIP is een intern afstandsvectorrouteringsprotocol dat hops telt, met 15 als grootste bruikbare afstand en 16 voor onbereikbaar.
Een route die met 16 hops wordt geadverteerd, wordt als onbruikbaar verworpen, ook als er een langer fysiek pad bestaat.
rondlooptijd
Een rondlooptijd (RTT) meet de verstreken tijd van het verzenden van een meetpakket tot het ontvangen van het antwoord, inclusief heen- en terugreis.
Een hoge RTT van een router kan trage antwoordgeneratie omvatten, ook als latere meetpakketten snel worden doorgestuurd.
route-intrekking
Een route-intrekking vertelt een BGP-buur dat eerder geadverteerde bereikbaarheid niet langer via die advertentie wordt aangeboden.
Als een sessie uitvalt, worden routes die via die sessie zijn geleerd verwijderd en alternatieven opnieuw beoordeeld.
routelek
Een routelek verspreidt geleerde routes voorbij de beoogde grens van het exportbeleid, bijvoorbeeld tussen twee providers van een klant.
Een gelekte route kan de geautoriseerde oorsprong behouden en tegelijk een onvoorbereid netwerk transitverkeer laten vervoeren.
routereflector
Een routereflector verspreidt iBGP-routes tussen clients, waardoor minder vaak een volledig vermaasd netwerk van sessies tussen alle BGP-routers nodig is.
Een groot AS kan het aantal interne BGP-sessies verminderen en tegelijk een IGP blijven gebruiken voor interne pakketpaden.
routering via meerdere paden met gelijke kosten
Routering via meerdere paden met gelijke kosten (ECMP) behoudt meerdere volgende hops waarvan de volledige paden dezelfde laagste kosten hebben, zodat verkeer kan worden verdeeld.
Twee paden met kosten 7 kunnen beide worden gebruikt, ook als hun eerste verbindingskosten en aantallen hops verschillen.
routeringsoscillatie
Routeringsoscillatie is het herhaaldelijk wisselen tussen paden, wat kan optreden wanneer verkeer de verbindingskosten verandert en routers gezamenlijk reageren.
Routers verplaatsen verkeer naar een onbelast pad, verhogen de kosten die van de belasting afhangen en vertrekken bij de volgende berekening weer.
RPKI
De Resource Public Key Infrastructure (RPKI) ondersteunt ondertekende autorisaties die adresruimte aan toegestane AS-nummers voor routeoorsprong koppelen.
Routers gebruiken gevalideerde RPKI-gegevens om te controleren of de oorsprong en lengte van een aankondiging zijn toegestaan.

S

samenvattende LSA
Een samenvattende LSA is een door een ABR uitgegeven advertentie voor bereikbaarheid tussen gebieden, die een subnet elders of het pad naar een ASBR beschrijft.
Met een type 3 samenvattende LSA kan een ander gebied de kosten van een subnet leren zonder de hele graaf van het brongebied te leren.
SDN-controller
Een SDN-controller houdt de netwerkbrede toestand bij en biedt interfaces waarmee applicaties beslissingen aan apparaten doorgeven.
Een controllercluster kan één samenhangende dienst bieden terwijl de implementatie over servers is verdeeld.
SNMP
Het Simple Network Management Protocol (SNMP) leest en wijzigt beheerde objecten via apparaatagents en ondersteunt gebeurtenismeldingen.
Een beheerder vraagt tellers voor ontvangen bytes via SNMP op om de inkomende benutting van een verbinding te volgen.
SNMPv3
SNMPv3 voegt beveiligingsmechanismen toe voor geauthenticeerde en versleutelde beheerberichten en regelt tot welke objecten een gebruiker toegang heeft.
Beheerders moeten instellingen kiezen die de beveiliging inschakelen in plaats van op een communitystring in klare tekst te vertrouwen.
softwaregedefinieerd netwerken
Softwaregedefinieerd netwerken (SDN) scheidt programmeerbare besturingsapplicaties van apparaten die geïnstalleerde doorstuurregels op basis van verkeersstromen toepassen.
Een routeringsapplicatie kan paden veranderen door de controller te vragen stroomregels in switches bij te werken.
split horizon
Split horizon laat een route weg uit advertenties aan de buur via wie die route is geleerd of wordt gebruikt.
Een router houdt een afhankelijke route achter in plaats van die als zogenaamd onafhankelijk alternatief terug te sturen.
standaardroute
Een standaardroute is een doorstuurroute die overeenkomt met bestemmingen waarvoor geen specifiekere route bestaat; IPv4 geeft die weer als 0.0.0.0/0.
Een klant met één uitgang stuurt extern verkeer zonder specifiekere overeenkomst naar zijn enige provider.
streamingtelemetrie
Streamingtelemetrie stuurt doorlopend gemodelleerde operationele gegevens van apparaten naar een verzamelpunt, zodat minder herhaalde opvragingen door een beheerder nodig zijn.
Een apparaat kan regelmatig interfacewaarnemingen versturen terwijl configuratie afzonderlijk wordt afgehandeld.
stroomtabelregel
Een stroomtabelregel specificeert pakketcriteria, prioriteit, tellers, acties en time-outs die bepalen hoe overeenkomend verkeer wordt afgehandeld.
Als twee regels in één tabel overeenkomen, bepaalt de regel met de hoogste prioriteit de afhandeling van het pakket.

T

tellen tot oneindig
Tellen tot oneindig is een probleem bij afstandsvectorroutering waarbij verouderde afhankelijke routeschattingen na verslechtering van een route herhaaldelijk stijgen.
Twee buren blijven hun verbindingskosten optellen bij elkaars verouderde opgave van een pad naar de bestemming.
time-out voor een meetpakket
Een time-out voor een meetpakket treedt op wanneer een test binnen het wachtinterval geen passend antwoord ontvangt, waardoor de oorzaak van de stilte onduidelijk blijft.
Sterretjes bij één traceroutehop kunnen samengaan met antwoorden van routers verder langs het pad.
traceroute
Traceroute verstuurt meetpakketten met oplopende TTL of hoplimiet om antwoordende interfaces op opeenvolgende posities van een heenpad zichtbaar te maken.
Een traceroute op basis van UDP herkent aankomst wanneer de bestemming poort onbereikbaar terugstuurt.
transitprovider
Een transitprovider vervoert het verkeer van een klant van en naar verdere internetbestemmingen op basis van een betaalde klant-providerrelatie.
Een klant met twee providers houdt van de ene provider geleerde routes achter voor de andere om onbedoelde transit te voorkomen.
trap
Een trap is een ongevraagde SNMP-melding die een gebeurtenis rapporteert zonder een bevestiging op applicatieniveau van de beheerder te vereisen.
Een trap over een uitgevallen verbinding kan bewakingssoftware bereiken vóór de volgende geplande interfaceopvraging.

V

validatie van routeoorsprong
Validatie van routeoorsprong vergelijkt de prefix, lengte en oorsprong van een route met gevalideerde autorisaties en geeft geldig, ongeldig of niet gevonden als resultaat.
Een geldig oorsprongsresultaat laat de authenticiteit van het transitpad en het commerciële exportbeleid ongecontroleerd.
verbindingsbenutting
Verbindingsbenutting is een gemiddelde waargenomen verkeerssnelheid gedeeld door de verbindingscapaciteit voor dezelfde richting, eenheden en hetzelfde meetinterval.
Een inkomende snelheid van 40 Mbit/s op een verbinding van 200 Mbit/s geeft 20% inkomende benutting.
verbindingskosten
Verbindingskosten zijn een door de beheerder gekozen gewicht voor een verbinding, dat een routeringsmaat zoals snelheid, vertraging of geldelijke kosten voorstelt.
Twee verbindingen met lage kosten kunnen samen een goedkoper pad vormen dan één directe verbinding met een hoog ingesteld gewicht.
voorganger
Een voorganger is het knooppunt direct vóór een ander knooppunt op een gekozen pad, dat wordt vastgelegd om het pad later achteruit te kunnen reconstrueren.
Door de voorgangers van de bestemming tot aan de bron te volgen, vind je het volledige pad en de eerste hop.
voorlopige afstand
Een voorlopige afstand is de laagste tot dan toe gevonden padkostenwaarde voor een knooppunt dat in de kortste-padberekening nog niet definitief is gemaakt.
Een nieuw pad via een recent definitief gemaakte buur kan de voorlopige afstand van 9 naar 5 verlagen.

W

wijzigingsgestuurde update
Een wijzigingsgestuurde update verstuurt gewijzigde routeringsinformatie kort nadat een wijziging is gedetecteerd, zonder op de reguliere periodieke update te wachten.
RIP kan een uitgevallen route snel melden, ook als de volgende geplande tabelupdate nog even op zich laat wachten.

Y

YANG
YANG is een gegevensmodelleringstaal die de structuur, typen en beperkingen definieert van configuratie- en toestandsgegevens die beheerprotocollen verwerken.
Een model kan een MTU-waarde verwerpen die in het type voor gehele getallen past maar onder het toegestane bereik valt.

Z

zwart gat bij de bepaling van de pad-MTU
Een zwart gat bij de bepaling van de pad-MTU ontstaat wanneer te grote pakketten worden verworpen maar de bron niet de terugkoppeling ontvangt die nodig is om de pakketgrootte te verkleinen.
Een verbinding kan kleine berichten uitwisselen maar vastlopen zodra die pakketten boven de verborgen grens gaat versturen.

Over deze les

Door StudeliFout melden

Maak je eigen Studiemateriaal

Maak van je aantekeningen, slides en documenten Leermodules, Oefenvragen, Flashcards en 6 andere tools.

Aan de slag